İçeriğe atla

2024 Türkiye-Suriye krizi

2024 Türkiye-Suriye krizi, 30 Haziran 2024’te Kayseri’de Suriyeli sığınmacılara karşı protestoların ardından 1 Temmuz’da Türkiye’nin kontrolünde olan El-Bab ve Mare’de Türkiye’ye karşı çıkan krizdir.[1]

Arka plan

Normalleşme açıklamaları

27 Haziran 2024'te Suriye Cumhurbaşkanı Beşşar Esad, Türkiye ile normalleşme süreci hakkında “Suriye, Türkiye ile ilişkilerin normalleşmesine, bu sürecin egemenliğine saygı ve Suriye devletinin egemenliğini tüm ülke toprakları üzerinde yeniden tesis etme arzusuna dayanması halinde olumlu yaklaşmaktadır” açıklamasında bulundu.[2][3] Beşşar Esad’ın açıklamalarından sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Suriye ile yeniden diplomatik ilişkileri kurmamak için bir sebep yok. Geçmişte nasıl yaptıksa yine yapabiliriz. Suriye'nin iç işlerine karışmak gibi bir niyetimiz yok. Biliyorsunuz ailece görüşmeye varana kadar sayın Esed'le geçmişte nasıl yaptıksa yeniden yapmamamız için bir sebep yok.” şeklinde bir açıklamada bulundu.[4]

Kayseri’deki olaylar

Kayseri’deki olaylardan sonra yanan araç

30 Haziran 2024'te Kayseri’nin Melikgazi ilçesinde bir Suriyeli, 6 yaşındaki bir kızı taciz etti.[5][6] Ardından Kayseri’deki vatandaşlar sokaklara çıkarak eylem ve protesto yaptılar. Bazı arabalar ateşe verildi.[5][7] Vatandaşlar, gelen itfaiye ekiplerinin yangına müdahale etmesine izin vermedi. Olay yerine Kayseri Valisi Gökmen Çiçek ve Kayseri İl Emniyet Müdürü Atanur Aydın geldi ve vatandaşları ikna etmeye çalıştı.[8] Ayrıca Milliyetçi Hareket Partisi Kayseri Milletvekili Baki Ersoy da olay yerine gelerek vatandaşları ikna etmeye çalıştı.

Olay sonucu Kayseri'de 855 kişi gözaltına alındı, 13'ü tutuklandı.[9]

Olayın ardından Kayseri'de sosyal medyaya %35 oranında, 2 gün boyunca bant daraltma uygulandı.[10]

Suriye’deki olaylar

1 Temmuz 2024'te Türkiye’nin kontrolü altında olan topraklardaki bazı muhalifler, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Suriye Cumhurbaşkanı Beşşar Esad’ın normalleşmesine karşı çıkarak, protesto yaptılar.[11]

Kaynakça

  1. ^ Ekonomim (7 Ocak 2024). "Suriye'de Türk TIR'larını taşlayıp, PTT binalarını yağmaladılar". Erişim tarihi: 1 Temmuz 2024. 
  2. ^ Merkezi, Haber (28 Haziran 2024). "Erdoğan, Esad'a yeşil ışık yaktı: "Suriye'yle ilişkilerin yeniden kurulmaması için hiçbir sebep yok"". Medyascope. 28 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2024. 
  3. ^ "Esad'dan "Türkiye" açıklaması: Tüm girişimlere açığız". Independent Türkçe. 27 Haziran 2024. 27 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2024. 
  4. ^ "Erdoğan: Suriye Devlet Başkanı Esad ile ailece görüşebiliriz". euronews. 28 Haziran 2024. 29 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2024. 
  5. ^ a b "Kayseri'de 7 yaşındaki çocuğa taciz gerginliği: Araçları ters çevirip, iş yerlerini ateşe verdiler". NTV. 1 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2024. 
  6. ^ DHA (1 Temmuz 2024). "Kayseri'de 'taciz' gerginliği! Araçları ters çevirip, iş yerlerini ateşe verdiler - Sözcü Gazetesi". Sözcü. 1 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2024. 
  7. ^ Merkezi, Haber (1 Temmuz 2024). "Kayseri'de çocuğa cinsel istismar iddiası: Suriyelilerin ev ve işyerleri hedef alındı, haberlere yayın yasağı getirildi". Medyascope. 1 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2024. 
  8. ^ "Kayseri'de çocuk tacizi vakası, Suriyelilerin mahallesine saldırıya döndü. Vali kitleyi "taciz edilen çocuk da Suriyeli" diyerek sakinleştirmeye çalıştı". Serbestiyet. 1 Temmuz 2024. 16 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2024. 
  9. ^ Küçükşahin, Esma; Kaya, Ramazan (5 Temmuz 2024). "Bakan Yerlikaya: Kayseri'de 855 şahıs gözaltına alındı, bunların 13'ü tutuklandı". Anadolu Ajansı. 16 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2024. 
  10. ^ Yılmaz, Emre (1 Temmuz 2024). "Kayseri'de Sosyal Medyaya Bant Daraltma mı Uygulanıyor?". turk-internet.com. 16 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2024. 
  11. ^ Ekonomim (7 Ocak 2024). "Suriye'de Türk TIR'larını taşlayıp, PTT binalarını yağmaladılar". ekonomim.com. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Beşşar Esad</span> Suriye Arap Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı

Beşşaru Hafızı'l-Esed veya kısaca Beşşaru'l-Esed, Suriye devlet başkanı ve Suriye Baas Partisi'nin lideridir. İsminin Beşar Esad, Beşşar Esed gibi formları Türk basın-yayın araçlarıyla meşhur hâle getirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Suriye-Türkiye ilişkileri</span>

Suriye-Türkiye ilişkileri, coğrafi ve tarihsel ortaklıkları bulunan Suriye Arap Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti'nin uluslararası ikili ilişkileri ve politikaları ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Abdülhalim Haddam</span> Suriyeli siyasetçi (1932-2020)

Abdülhalim Haddam 1984'ten 2005'e kadar Suriye devlet başkan yardımcısı ve Lübnan'da "Yüksek Komiser" olan Suriyeli bir politikacıydı. Görevinden istifa edip 2005'te Hafız'ın oğlu ve halefi Beşşar Esad'ın belirli politikalarını protesto etmek için ülkeyi terk edene kadar uzun zamandır Hafız Esad'a sadık biri olarak biliniyordu. Görevdeyken önemli bir servet biriktirdi: 1994'te açılan bir Credit Suisse hesabında, Suisse sırlarına göre Eylül 2003'te yaklaşık 90 milyon İsviçre frangı vardı.

<span class="mw-page-title-main">Faruk eş-Şara</span>

Faruk eş-Şara, Suriyeli diplomat ve siyasetçi. Esad rejiminin önde gelen simalarından birisidir. 1984-2006 arasında devlet başkan yardımcısı iken dışişleri bakanı olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Suriye Ulusal Konseyi</span>

Suriye Ulusal Konseyi, kısaca SUK, Beşar Esad hükûmetine karşı 2011 Suriye ayaklanması sırasında oluşturulan bir Suriyeli muhalif koalisyondur.

<span class="mw-page-title-main">Özgür Suriye Ordusu</span> Suriyede muhalif silahlı örgüt

Özgür Suriye Ordusu Suriye Arap Cumhuriyeti'nde kurulan ve Devlet Başkanı Beşşar Esad'ın temsil ettiği rejimi devirmek için savaşan, silahlı örgüttür. Kuruluş bildirisinde örgütün amacı, "rejimi sona erdirmek olduğu ve rejime destek veren tüm güvenlik birimlerinin hedeflerinde olduğu” biçimde ifade edilmektedir. Suriye İç Savaşı sırasında rejimi yıkmak isteyen, firar eden askerler tarafından, 29 Temmuz 2011 tarihinde Riyad el-Esad liderliğinde kurulmuştur. 2012 yılının başlarına kadar bütünüyle yerli isyancılar tarafından oluşmuştur. Siyasi kanadı Suriye Ulusal Konseyi'dir ve ona bağlıdır.

Dera Kuşatması, yaklaşık 1,5 hafta süren ve Suriye İç Savaşı'nın sivil ayaklanma safhası kapsamında gerçekleşen olaylardandır. 25 Nisan 2011 tarihinde, Deyrizor ve Halep Kuşatmaları'nın hemen ardından, Dera'da protestoların iyice artması ve üçüncü büyük protesto olması sebebiyle, Suriye Silahlı Kuvvetleri'nin şehirde oldukça geniş çaplı bir operasyona koyulması sonucu başlamış, Mahir Esad ve 4 ayrı general önderliğindeki birliklerin, şehirdeki büyümeye başlayan protesto ve isyankar eylemleri bastırmasıyla 5 Mayıs 2011'de son bulmuştur. Ancak, protestolar kısa bir süre sonra büyüyerek tekrar alevlenmiş ve 2011 yılının, sonbaharında, Dera İli çapında yayılarak, Suriye Hükümeti ile başta Özgür Suriye Ordusu olmak üzere, Suriyeli muhaliflerin, ana çatışma noktalarından biri haline gelmiştir ve 2011-2013 Dera ili çatışmaları olarak adlandırılan çatışmaların başlamasına sebep olmuştur.

Kamışlı Olayı, Kamışlı Ayaklanması ya da Kamışlı Katliamı, Suriye'de 2004 yılında gerçekleşen futbol maçı sırasında ortaya çıkan protesto gösterilerinin ardından 52 kişinin yaşamını yitirmesi ile sonuçlanan olay.

Suriye Türkmen Meclisi Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonunda ve Suriye Ulusal Konseyinde çeşitli Suriye Türkmen partilerini ve gruplarını temsil eden kuruluş. Suriyeli Türkmenler, Mv. Mehmet Şandır öncülüğü ve Dr. Esat Arber başkanlığında, eğitimini Türkiye'de tamamlamış Suriyeli Türkmen gençlerin gayretleri ile Aralık 2012 tarihinde Suriye Türkmenleri Platformu adı altında, 1500'den Türkmen ilk kez bir araya geldi. 30 Mart 2013 tarihinde Suriye Türkmen Platformu, Türkiye'nin başkenti Ankara'da düzenlediği toplantıda Suriye Türkmen Meclisinin kurulduğunu ilan etti.

Haydut devlet, kural tanımayan devlet veya kanunsuz devlet, küresel barışı tehdit eden, ne yapacakları önceden tahmin edilemeyen, kitle imha silahlarının yaygınlaşmasına yardım eden, kendi halklarına merhametsizce davranan, komşularını tehdit eden ve katı bir şekilde tarafı oldukları uluslararası antlaşmaları ihlal eden, terörizmi destekleyen, hatta bunu siyasetlerinde bir araç olarak kullandıkları iddia edilen devletler için uluslararası ilişkilerde kullanılan bir terim. Küresel kapitalist sisteme uyum sağlamayı reddeden ve Amerika Birleşik Devletleri'nin hayati çıkarlarını tehdit eden bu devletler; genellikle, politik veya ekonomik ambargolara, hatta askerî müdahalelere maruz kalma potansiyeline sahiptirler.

<span class="mw-page-title-main">Suriye muhalefeti</span> Esad ailesinin Suriyedeki yönetimine muhalif bir grup

Suriye muhalefeti, Suriye Ulusal Koalisyonu ve alternatif bir Suriye hükûmeti olarak belirli toprak kontrolüne sahip Suriye hükûmeti karşıtı gruplar tarafından temsil edilen siyasi yapıdır.

<span class="mw-page-title-main">2014 Suriye devlet başkanlığı seçimi</span> Suriyenin cumhurbaşkanını belirleyen seçim

Suriye'de 3 Haziran 2014 tarihinde devlet başkanlığı seçimleri yapıldı. Seçimlerin demokratik olmadığı konusunda akademik bir görüş birliği bulunmaktadır. Sonuç, geçerli oyların %90'ından fazlasını alan Beşşar Esad için ezici bir zafer oldu. Esad 16 Temmuz'da Şam'daki başkanlık sarayında üçüncü bir yedi yıllık dönem için yemin etti.

<span class="mw-page-title-main">Suriye devlet başkanı</span> Suriyenin devlet başkanı

Suriye devlet başkanı, resmi olarak Suriye Arap Cumhuriyeti devlet başkanı, Suriye Arap Cumhuriyeti'nin devlet başkanıdır. Kendi takdirine bağlı olarak başkan yardımcılarına devredilebilecek kapsamlı yetkilere sahiptir. Devlet başkanı; başbakanı, diğer Bakanlar Kurulu (kabine) üyelerini ve askeri görevlileri atar ve görevden alır. Beşşar Esad, Suriye'nin 20. ve mevcut devlet başkanıdır. Beşşar Esad, 29 yıl süreyle en uzun süre görev yapan devlet başkanı olan eski devlet başkanı Hafız Esad'ın oğludur. Beşşar Esad, 2021'de devlet başkanlığının 21. yılını kutlayan ve 17 Temmuz 2000'de göreve başladığından, şu anda en uzun süre görev yapan ikinci devlet başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Vail Nadir el-Halki</span> Suriyeli siyasetçi ve 2012-2016 yılları arasında Suriye başbakanı

Vail Nadir el-Halki, Suriyeli doktor ve siyasetçi. 9 Ağustos 2012 - 3 Temmuz 2016 tarihleri arası Suriye Başbakanı olarak görev yapmıştır. 2011-2012 yılları arasında Sağlık Bakanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">2000 Suriye devlet başkanlığı seçimi</span> Suriyenin cumhurbaşkanını belirleyen seçim

Devlet Başkanı Hafız Esad'ın ölümünün ardından 10 Temmuz 2000'de Suriye'de devlet başkanlığı referandumu yapıldı. Parlamento tarafından seçilen aday, Hafız Esad'ın oğlu Beşar Esad'dı ve seçmenlerden adaylığını onaylamaları veya reddetmeleri istendi. Seçmenlerin %99,7'si lehte oy kullandı ve katılım %94,6 oldu.

<span class="mw-page-title-main">Suriye'de seçimler</span>

Bu madde Suriye'deki seçimler ve seçim sonuçları hakkında bilgi verir.

<span class="mw-page-title-main">Ali Abdullah Eyüb</span> Suriyeli siyasetçi ve asker

Korgeneral Ali Abdullah Eyüb Suriye'nin eski başbakan yardımcısı olarak görev yapmış Suriyeli üst düzey bir subaydır. Eski savunma bakanıdır ve 1 Ocak 2018 tarihinde Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad tarafından şahsen atanmıştır. General Eyüb, manevra oluşumlarına komuta etme konusunda uzun bir deneyime sahiptir ve aynı zamanda kara harbi uzmanı olarak tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Suriye'de siyaset</span> Suriyenin siyasi sistemi

Suriye Arap Cumhuriyeti'nde siyaset, çok partili temsili olan yarı başkanlık cumhuriyeti çerçevesinde gerçekleşir. Devlet Başkanı Beşşar Esad ve onun Arap Sosyalist Baas Partisi, 1970 darbesinden bu yana ülke siyasetinde baskın güçler olarak kaldılar.

<span class="mw-page-title-main">Arap Sosyalist Baas Partisi - Suriye Bölgesinin tarihi</span>

Bu madde, Baas Partisinin Suriye Bölgesel Şubesinin tarihini detaylandırmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Suriye-Türkiye normalleşmesi</span> Suriye ve Türkiye ilişkilerinin normalleşmesi

Suriye-Türkiye normalleşmesi, Suriye krizinin ardından zarar gören Suriye-Türkiye ilişkilerini onarma girişimlerini ifade etmektedir. Türkiye 2011 yılı öncesinde Suriye'nin güçlü bir müttefiki olarak görülmekteydi. İki ülke arasındaki diplomatik bağlar 26 Mart 2012 tarihi itibarıyla kopmuştur.