İçeriğe atla

2023 Peşaver cami bombalaması

Saldırı sonrası caminin iç görünümü

2023 Peşaver cami bombalaması, 30 Ocak 2023'te 13:30 sularında 101 kişinin ölümüne yol açan bir terör saldırısıdır. Pakistan'ın kuzeybatısındaki Hayber Pakhtunkhwa eyaletindeki Peşaver şehrinde meydana gelmiştir Cami, il polis teşkilatının karargahını ve bir terörle mücadele departmanını içeren yüksek güvenlikli bir yerleşkenin içinde bulunuyor. Bombalama sırasında 300 ila 400 polis öğle namazını kılıyordu

Polis üniforması giyen ve motosikletle gelen saldırgan, çok sayıda polis barikatını fark edilmeden geçmeyi başardı. Namaz kılanların ilk safında dururken bir intihar yeleğini patlatarak caminin çatısını çökerten güçlü bir patlamaya neden oldu. 101'den fazla kişi öldürüldü ve kayıpların %90'ı polis memuruydu.

Tehrik-e-Taliban Pakistan'ın (TTP) bir fraksiyonu olan Cemaat-ül-Ahrar, Cemaat-ül-Ahrar'ın kurucusu ve eski liderinin ölümünün intikamını almak için gerçekleştirildiğini belirterek bombalamanın sorumluluğunu üstlendi. Ana TTP grubu, sözcüsü aracılığıyla daha sonra olayla ilgilerini yalanladı ancak Cemaat-ül Ahrar'ın yaptığı açıklamalar hakkında yorum yapmadı.[1]

Bombalama, hem yurt içinde hem de uluslararası alanda geniş çapta kınandı, dünyanın dört bir yanından liderler saldırıyı kınadı ve kurbanlar ve aileleri için başsağlığı diledi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri sözcüsü, bir ibadethanede meydana geldiği için bombalamayı "özellikle iğrenç" olarak nitelendirdi.

Arka plan

2004'te İslamcı saldırılar, kuzeybatı Pakistan'da isyancılar ile Pakistan hükûmeti arasında bir savaşa dönüştü. Savaş, 2017'de düşük yoğunluklu bir çatışmaya dönüştü[2] Pakistan'ın kuzeybatısındaki Hayber Pakhtunkhwa'nın başkenti ve en büyük şehri olan Peşaver'de çok sayıda isyancı saldırı ve bombalama gerçekleştirildi . Bunlar arasında 2013, 2015 ve 2022'de camilere yönelik büyük saldırılar yer alıyor.[1]

Bombalama

Cami, il polis teşkilatının karargahını ve bir terörle mücadele departmanını içeren yüksek güvenlikli bir yerleşkenin içinde bulunuyor.[3] 30 Ocak 2023'te intihar bombacısı, yerel polisin bulunduğu çok sayıda barikatı fark edilmeden geçti. Yapılan ön soruşturma, teröristin polis üniforması giydiğini ve bir motosikletle geldiğini gösterdi.[4][5] O sırada öğle namazını kılmak için camide 300 ila 400 polis memuru hazır bulunuyordu.[6]

Bombacı, saat 13:30 sıralarında namaz kılanların ilk sırasında dururken intihar yeleğini tetikledi ve caminin çatısını çökerten güçlü bir patlamaya neden oldu.[4] Bombalama olayından sağ kurtulan bir polis, etrafı siyah bir toz bulutuyla çevrilmeden önce "büyük bir alev patlaması" gördüğünü söyledi.[7] 100'den fazla kişi öldü ve iki katı kadar kişi yaralandı; Ölenlerin %90'ı polis memurlarıydı.[3]

Tepkiler

Yerel

Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, bombalamanın İslam'la bağdaşmadığını ve Pakistan'ın tamamının "terör tehdidine" karşı durduğunu belirterek bombalamayı kınadı.[6] Eski başbakan Imran Khan bombalamayı kınadı ve "Artan terör tehdidiyle mücadele etmek için istihbarat toplamamızı geliştirmemiz ve polis güçlerimizi uygun şekilde donatmamız zorunludur" dedi.[8]

Uluslararası

Bombalama, Genel Sekreter António Guterres'in sözcüsü ile Hindistan,[9] Kanada,[10] ABD,[11][12] Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar[13] ve Birleşmiş Milletler'den kınama aldı. Bir ibadethanede böyle bir saldırının gerçekleşmesi özellikle tiksindiricidir” dedi.[14][15][16]

Kaynakça

  1. ^ a b "Pakistani Taliban claims responsibility for mosque blast that killed more than 40 people". CNN (İngilizce). 30 Ocak 2023. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023. 
  2. ^ Lieven (2017). "Counter-Insurgency in Pakistan: The Role of Legitimacy". Small Wars & Insurgencies. 28: 166-190. doi:10.1080/09592318.2016.1266128. 
  3. ^ a b "Rescue operation continues after Pakistan blast that killed 92". Al Jazeera. 31 Ocak 2023. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023. 
  4. ^ a b Ahmed (30 Ocak 2023). "Suicide bombing at mosque in Pakistan kills 59, targeted police". Reuters. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023. 
  5. ^ "'Closing in' on terror network: Peshawar mosque bomber was in police uniform, says KP IG". Dawn (İngilizce). 2 Şubat 2023. 2 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2023. 
  6. ^ a b Davies (30 Ocak 2023). "Pakistan mosque blast: Police targeted in suicide attack that kills 59". BBC News (İngilizce). 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023. 
  7. ^ "Death toll from blast in Pakistan mosque rises to at least 100 as country faces 'national security crisis'". CNN (İngilizce). 31 Ocak 2023. 2 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2023. 
  8. ^ "Suicide bomber kills 20, wounds 96 at mosque in NW Pakistan". The Washington Post (İngilizce). 30 Ocak 2023. ISSN 0190-8286. 31 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  9. ^ "India condemns Peshawar mosque attack, condoles families of deceased". Hindustan Times (İngilizce). 31 Ocak 2023. 31 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2023.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  10. ^ "Death toll in Pak's Peshawar suicide blast in mosque jumps to 83: Report". Business Standard (İngilizce). 31 Ocak 2023. 2 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2023. 
  11. ^ "At least 59 killed, 157 injured in explosion inside mosque near Police Lines in Peshawar". Business Recorder (İngilizce). 30 Ocak 2023. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2023. 
  12. ^ "Pakistan blames 'security lapse' for mosque blast, 100 dead". AP News (İngilizce). 31 Ocak 2023. 31 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2023. 
  13. ^ "قصف باكستان: دول الخليج تدين الهجوم المميت". Crucible Institute (Arapça). 31 Ocak 2023. 5 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023. 
  14. ^ "Pakistan mosque blast: Police targeted in suicide attack that kills 59". BBC News (İngilizce). 30 Ocak 2023. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2023. 
  15. ^ "Saudi Arabia condemns suicide attack on Pakistan mosque". Arab News (İngilizce). 30 Ocak 2023. 2 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023. 
  16. ^ "Breaking: At Least 90 Injured In Blast Inside Peshawar Mosque In Pakistan". India.com (İngilizce). 30 Ocak 2023. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">El-Griba sinagogu saldırısı</span>

El-Griba sinagogu saldırısı, Tunus'taki El-Griba Sinagogu'na Niser bin Muhammad Nasar Navar tarafından gerçekleştirilen bombalı saldırıdır.

<span class="mw-page-title-main">Innocence of Muslims'e gelen tepkiler</span>

Innocence of Muslims'e gelen tepkiler, Eylül 2012'de Amerika Birleşik Devletleri'nde yayınlanan ve dine hakaret olarak algılanan Innocence of Muslims adlı film üzerine Müslümanların yoğun olarak yaşadıkları ülkelerde yapılan protesto ve saldırılar dizisidir.

<span class="mw-page-title-main">Akile Salih İsa</span> Libyalı siyasetçi

Akile Salih İsa, Libyalı hukukçu ve siyasetçi. El-Kubbe temsilcisi olarak 5 Ağustos 2014 tarihinden beri Libya Temsilciler Meclisi Başkanı'dır.

<span class="mw-page-title-main">Veziristan Savaşı</span>

Veziristan Savaşı ya da Kuzeybatı Pakistan Ayaklanması, Pakistan Ordusunun, radikal örgütler Pakistan Talibanı, Cundullah, Laşkari İslam, İslam Hukukunun Uygulanması Hareketi, El-Kaide ve DEAŞ'a karşı yürüttüğü savaştır.

Mustafa Hacı Muhammed Han veya tanınan adıyla Hasan Gül, milliyeti farklı kaynaklara göre Suudi Arabistanlı, Yemenli, Pakistanlı veya Mısırlı olarak belirtilen üst düzey el-Kaide yöneticisi.

<span class="mw-page-title-main">Sancaklar Camii</span> İstanbul Büyükçekmecede yer alan cami

Sancaklar Camii, İstanbul'un Büyükçekmece ilçesinde yer alan bir camidir. Emre Arolat'ın tasarladığı cami, 2013 yılında hizmete açılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">2016 Lahor saldırısı</span>

2016 Lahor saldırısı, 27 Mart 2016'da Pakistan'ın Pencap eyaletinin başkenti Lahor şehrinde, Gülşen-i İkbal Parkı'nda bulunan lunaparka düzenlenen bombalı intihar saldırısı. Saldırı sonucunda ilk belirlemelere göre 70'ten fazla sivil hayatını kaybetti, 100'den fazla kişi yaralandı.

Abdullah Azzam Tugayları ya da Lübnan El-Kaidesi, El-Kaide’nin Lübnan kolu. Örgüt 2009 yılında Suudi Salih el-Karavi ve Mısır, Irak, Ürdün, Suriye, Gazze Şeridi ve Lübnan’da onunla bağlantılı olan yerel gruplar tarafından kuruldu.

2 Ocak 2017'de Sadr Şehrinde en az üç intihar arabası bombalamasının yanı sıra Kindi ve İmam Ali hastanelerinin arkasında 56 kişi öldü ve 120'den fazla kişi yaralandı. Saldırılar sırasında Fransız Cumhurbaşkanı François Hollande kentte bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">2017 Kudüs saldırısı</span>

8 Ocak 2017'de aracıyla Kudüs'teki bir otobüsten inen bir grup yolcuya kasıtlı olarak çarptı ve 4 kişi öldü ve 20 kişi yaralandı. Saldırı sırasında askerler hedef alındı.

<span class="mw-page-title-main">2017 Quebec City Cami saldırısı</span> Müslümanlara karşı gerçekleştirilen terör saldırısı

2017 Quebec City Cami saldırısı, 29 Ocak 2017'de Québec, Kanada'da, Quebec İslam Kültür Merkezi yakınındaki Quebec City Cami'de akşam namazı kılan müslümanlara karşı gerçekleştirilen silahlı saldırı. Akşam namazı bittikten sonra iki silahlı kişi camiden çıkan kalabalığın üzerine ateş açmış, saldırıda altı kişi öldü, on yedi kişi yaralandı. Başbakan Justin Trudeau ve Philippe Couillard, olayı bir "terörist saldırı" olarak nitelendirdi ancak saldırının kim veya kimlerce gerçekleştirildiği bilinmemektedir.

<span class="mw-page-title-main">2017 Sina cami saldırısı</span>

2017 Sina cami saldırısı, 24 Kasım 2017'de, Mısır'da Bir-al-Abed kasabasındaki El-Ravda Camisi'ne, Cuma namazı sırasında yaklaşık 40 silahlı kişi tarafından gerçekleştirilen saldırı.

<span class="mw-page-title-main">2015 Bangkok saldırısı</span>

2015 Bangkok saldırısı, 17 Ağustos 2015 tarihinde Tayland'ın başkenti Bangkok'ta Erawan Tapınağı'na gerçekleşen bir bombalı saldırıdır. Saldırılar sonucu 20 kişi öldü ve 125 kişi yaralandı.

<span class="mw-page-title-main">Christchurch cami saldırıları</span> 2019 Yeni Zelandada terör saldırısı

Christchurch cami saldırıları, 15 Mart 2019 tarihinde Yeni Zelanda'nın Christchurch şehrindeki El Nur Camii ve Linwood İslam Merkezi'ne yerel saatte 13.40'ta gerçekleştirilen saldırılardır. Saldırılarda 51 kişi öldü, 49 kişi ise yaralandı. Polis ayrıca birden fazla araçta bomba bulunduğu bilgisini de doğruladı. Saldırılar 1997'deki Raurimu katliamından bu yana Yeni Zelanda'daki ilk toplu katliam olarak kayıtlara geçti.

2019 Sri Lanka saldırıları 21 Nisan 2019'da, ticari başkent Kolombo dahil olmak üzere Sri Lanka'nın çeşitli şehirlerinde bulunan 3 kilise ve 3 otelde düzenlenen bir dizi intihar saldırısıdır. Saldırılar sonucunda 35'i yabancı uyruklu olmak üzere en az 290 kişi hayatını kaybetti ve 469'dan fazla kişi yaralandı. Kilise bombalamaları, Negombo, Batticaloa ve Kolombo'da Paskalya ayini sırasında gerçekleşti, hedeflenen üç otel ise Kolombo'daki Shangri-La, Cinnamon Grand ve Kingsbury otelleriydi.

<span class="mw-page-title-main">Hayatabad</span>

Hayatabad, Pakistan'ın Hayber Pahtunhva eyaletinin başkenti olan Peşaver'in batı eteklerinde bir banliyödür. Şu anda feshedilmiş olan Kabile Bölgeleri ile sınır komşusu ve Pakistan ile Afganistan arasındaki ana sınır geçiş noktası olan Torham'a yakındır. Banliyö Peşaver'ın birkaç eğitim ve sağlık kurumuna ev sahipliği yapıyor. Hayatabad ismini, 1975 yılında Afgan Komünist militan grubu tarafından Peşaver'de bir bomba patlamasında öldürülen Pakistanlı Peştun politikacı Hayat Sherpao'dan alıyor.

<span class="mw-page-title-main">2003 İmam Ali Türbesi saldırısı</span>

2003 İmam Ali Türbesi saldırısı, Irak'ın Necef şehrinde yer alan ve hem Ali'nin defnedildiği yer hem de bir Şii camisi olan İmam Ali Türbesi'ne, iki bombalı araçla gerçekleştirilen intihar saldırısıdır. Saldırıda, aralarında Irak İslam Devrim Konseyi lideri Muhammed Bakır el-Hekim'in de yer aldığı en az 95 kişi hayatını kaybetti. Saldırının, ilerleyen dönemde Ebu Musab ez-Zerkavi'nin liderliğindeki Tevhit ve Cihat Cemaati ile ilişkili olduğu tespit edilirken saldırganlardan biri, ez-Zerkavi'nin eşlerinden biri olan Esra'nın babası Yasin Cerrad'dı.

<span class="mw-page-title-main">2008 Şam bombalı saldırısı</span>

2008 Şam bombalı araç saldırısı, 27 Eylül 2008'de Suriye'nin başkenti Şam'da meydana gelen bir saldırıdır. Patlamada 17 kişi öldü, 14 kişi yaralandı. Başkentin Sidi Kabat banliyösünde sabah saat 8.45'te 200 kilogram patlayıcı yüklü bir araç patladı. Patlama, İran ve Lübnan'daki Şii hacılar arasında popüler olan Sit Zeinab tapınağına giden bir kavşakta, Şam Uluslararası Havalimanı'na giden yol üzerindeki bir güvenlik tesisinden yaklaşık 100 metre uzakta meydana geldi.

<span class="mw-page-title-main">1990 Tiflis-Ağdam otobüsü saldırısı</span>

1990 Tiflis-Ağdam otobüsü saldırısı veya 1990 Hanlar otobüsü saldırısı 10 Ağustos 1990'da Ermeni faaller tarafından Azerbaycan'ın Hanlar kenti civarında, Azerbaycan'ın en büyük ikinci şehri Gence'ye 12,5 km uzaklıkta bir otobüste patlayıcı bir cihazın patlayarak 15–20 kişinin ölümüne sebep olan olaydır.

<span class="mw-page-title-main">2023 Mescid-i Aksa çatışmaları</span>

Nisan 2023'te Kudüs'teki El Aksa Camii yerleşkesinde Filistinliler ve İsrail polisi arasında bir dizi şiddetli çatışma meydana geldi. Ramazan akşam namazından sonra Filistinliler, Yahudilerin burada bir keçi kurban etmeyi planladıkları yönündeki haberler üzerine caminin içinde barikat kurdular. Bunun üzerine İsrail polisi çevik kuvvet teçhizatıyla camiye baskın düzenleyerek 50 kişiyi yaraladı ve 400 kişiyi tutukladı.