İçeriğe atla

2022 Negev Zirvesi

Kontrol Edilmiş
Zirveye katılan altı ülkenin dışişleri bakanları– soldan sağa: Abdullatif bin Rashid Al Zayani (Bahreyn), Sameh Shoukry (Mısır), Yair Lapid (İsrail), Antony Blinken (Amerika Birleşik Devletleri), Nasser Bourita (Fas) ve Abdullah bin Zayed Al Nahyan (Birleşik Arap Emirlikleri)

Negev Zirvesi, 27-28 Mart 2022 tarihlerinde İsrail'in Sde Boker kentinde gerçekleştirilen, İsrail Dışişleri Bakanı Yair Lapid'in Bahreyn, Mısır, Fas ve Birleşik Arap Emirlikleri dışişleri bakanlarının yanı sıra ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın ağırlandığı bir zirveydi.

Zirvenin amacının, P5+1 ülkeleri ile İran'ın nükleer anlaşmanın yenilenmesine yönelik çabaları ve İran'ın dünya çapındaki saldırganlığına karşı İran'a karşı birleşik bir siyasi ve güvenlik cephesinin gösterilmesi olduğu belirtildi. 28 Mart 2022'de konferansın "Negev Forumu" olarak adlandırılacak yıllık bir forum haline geleceği açıklandı.

Tarih

Toplantı Dışişleri Bakanı Yair Lapid tarafından düzenlendi ve öncelikli amacı İran'ın nükleer programına karşı uluslararası bir ittifak kurmaktı .Başlangıçta fikir, bağları güçlendirmek ve derinleştirmek için Abraham Anlaşmaları’na göre mümkün olduğunca çok ülkeyi bir araya getirmekti .[] Bu, İsrail Başbakanı Naftali Bennett'in de Mısır'ı ziyaret etmesinden birkaç gün sonra gerçekleşti.[] Ürdün dışişleri bakanı da konferansa katılmaya davet edildi, ancak kendisi o sırada Kuveyt'te bir dizi toplantı yapmıştı. Ürdün[1] ve Filistin görüşmelere katılmayı reddetti.[2]

Toplantı

Negev Zirvesi'nde Blinken

Zirveye katılan altı dışişleri bakanı bir dizi ortak çalışma grubu kurmaya karar verdi. Ulusal güvenlik ve terörle mücadele ile diğer çalışma gruplarının ilk görüşeceği konu eğitim, sağlık, enerji, turizm, gıda ve su olacak. Buna ek olarak, altı dışişleri bakanı her yıllık (veya altı aylık) toplantının ilgili tüm ülkeler için ortak olan konuyu simgelemek üzere farklı bir çöl şehrinde toplanması konusunda anlaştılar: su tedarikinin iyileştirilmesi ihtiyacı, çöl turizmi, kitap yerleşimlerinin yerelleştirilmesi ve gıda güvenliği endişeleri.

Görüşülen konular arasında buğday fiyatları, Batı Sahra sorunu, Kızıldeniz'deki korsanlık ve İHA'ların ve uzun menzilli füzelerin fırlatılmasıyla uğraşmanın yanı sıra İran'la yapılan JCPOA nükleer anlaşmasına karşı muhalefetin artırılması ve onun vekillerine karşı direniş yer alıyordu.[3]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Lazaroff, Tovah (9 Ocak 2023). "Negev Forum parley in the UAE underway without Jordan". Jerusalem Post. 13 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2023. 
  2. ^ Lazaroff, Tovah (11 Ocak 2023). "Negev Forum not a substitute for Israeli-Palestinian peace, US says". Jerusalem Post. 27 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2023. 
  3. ^ Berman, Lazar; Boxerman, Aaron (28 Mart 2022). "Announcing permanent regional forum, Israel, Arab states laud alliance, decry terror". Times of Israel. 12 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ariel Şaron</span> 11. İsrail başbakanı

Ariel Şaron, eski İsrail başbakanı. Ana Muhalefet Kadima Partisi'nin kurucusu ve ilk lideri ve tümgeneraldir.

<span class="mw-page-title-main">İsrail-Filistin çatışması</span> Levantta devam eden askerî çatışma

İsrail-Filistin çatışması, Filistin ile İsrail Silahlı Kuvvetleri arasında Filistin topraklarında devam eden silahlı çatışmadır. Başta 1897 Birinci Siyonist Kongresi ve 1917 Balfour Deklarasyonu olmak üzere, Filistin'deki bir Yahudi vatanına ilişkin iddiaların kamuoyuna duyurulması, bölgede erken gerilim yarattı. O zamanlar, Yahudi göçü önemli ölçüde artmasına rağmen, bölgedeki Yahudi nüfusu çok azdı. İngiliz hükûmetine "Filistin'de Yahudi halkı için ulusal bir yuva kurulması" için bağlayıcı bir yükümlülük içeren Filistin Mandası'nın kurulması ardından gerilim, Yahudiler ve Araplar arasında çatışmaya dönüştü. Erken çatışmayı çözme girişimleri, 1947 Birleşmiş Milletler Filistin Bölme Planı ve daha geniş Arap-İsrail çatışmasının başlangıcı olan 1947-1949 Filistin savaşıyla sonuçlandı. İsrail-Filistin süregelen durumu, 1967 Altı Gün Savaşı'nda İsrail'in Filistin topraklarını işgal etmesiyle başladı.

<span class="mw-page-title-main">İsrail</span> Batı Asyada bulunan bir ülke

İsrail, resmî adıyla İsrail Devleti (İbranice: מְדִינַת יִשְׂרָאֵל‎,

<span class="mw-page-title-main">Şimon Peres</span> 9. İsrail devlet başkanı

Şimon Peres, İsrailli siyasetçi ve İsrail Devleti'nin 9. Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Binyamin Netanyahu</span> 9. İsrail başbakanı

Binyamin "Bibi" Netanyahu (; İbranice: 

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri-İran ilişkileri</span> Politik ilişki

İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki siyasi ilişkiler 1800'lerin ortasında başladı, ancak II. Dünya Savaşı sonrasındaki Soğuk Savaş dönemine ve Basra Körfezi'nden petrol ihracatının başlamasına kadar çok az bir önem ve gerginlik taşıdı. Bu tarihten itibaren Şah Muhammed Rıza Pehlevi ile yakın birer müttefik olmaktan 1979'daki İran devrimi sonrası açık düşmanlık sergilemeye kadar varan dramatik bir tablo sergilediler. Günümüzde yönetim değişikliği ve Ruhani'nin gelişiyle ilişkiler yumuşamaya başladı.

<span class="mw-page-title-main">1991 Madrid Konferansı</span> İsrail-Filistin barış konferansı

İspanya hükûmetinin ev sahipliğini üstlendiği, ABD ve SSCB tarafından desteklenen Madrid Konferansı 30 Ekim 1991 tarihinde başlamış ve üç gün sürmüştür. Konferansın amacı İsrail ile Filistin ve Suriye, Lübnan ve Ürdün'ün de içinde bulunduğu Arap ülkeleriyle bir barış süreci başlatabilmekti. Körfez Savaşı'nın hemen ardından bir araya gelen ABD Başkanı George H.W. Bush ve Dışişleri Bakanı James Baker Sovyetler Birliği'ni de yanlarına alarak İsrail, Suriye, Lübnan, Ürdün ve Filistin'i Madrid Konferansı'na çağırmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">İsrail-Türkiye ilişkileri</span> ikili ilişkiler

Türkiye-İsrail ilişkileri, Türkiye ile İsrail’in, Türkiye’nin İsrail’i tanıdığı Mart 1949 tarihinden sonra kurdukları ikili ilişkilerdir.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Kudüs</span> Kudüsün doğusu

Doğu Kudüs veya Doğu Yeruşalim ,1948 Arap-İsrail Savaşı'nda Ürdün'ün ve 1967'deki Altı Gün Savaşı'nda İsrail'in eline geçen Kudüs'ün doğusudur. İçinde, Eski Şehri ve Yahudilik, İslam ve Hristiyanlıkta kutsal yerler olan Tapınak Dağı, Ağlama Duvarı, Mescid-i Aksa, Kutsal Kabir Kilisesi gibi yerleri barındırır. "Doğu Kudüs" terimi, bazen 1949'dan 1967'ye kadar Ürdün'ün hakimiyeti altında olan fakat 1967'den sonra İsrail hakimiyeti altında Batı Kudüs ile birlikte tek bir belediye altında birleştirilen 70 km²'lik alanı bazen de 1967 öncesi bir Ürdün belediyesi olan 6.4 km²'lik alanı tasvir eder. Filistin Devleti, Doğu Kudüs'ü başkent yapmak istemektedir fakat Kudüs tamamen İsrail'in kontrolünde olduğu için şu andaki fiili başkenti Ramallah'tır. İsrail ise 30 Temmuz 1980'de Kudüs Yasası ile Batı Kudüs ve Doğu Kudüs olmak üzere Kudüs'ün tamamını ebedi başkent ilan etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İsrail Arapları</span> İsrailde çoğunlukla İslama bağlı olan Arap halkı

İsrail nüfusunun aşağı yukarı yüzde 24’ünü oluşturan, yaklaşık 1.8 milyon kişi Yahudi değildir. Toplu olarak, İsrail’in Arap vatandaşları, İsrail vatandaşı Filistinliler, İsrailli Araplar veya İsrail Arapları olarak adlandırılırlar, fakat içlerinde farklı, Arapça konuşan ve farklı karakteristik özelliklere sahip gruplar da vardır. Arap vatandaşların, dine bakılmaksızın, konuştukları yerel dil Arapça’dır ya da daha spesifik olarak, Arapça’nın Filistin diyalektidir. İsrail Arap vatandaşlarının birçoğu çift dillidir ve ikinci dilleri Modern İbranice’dir. Din olarak, çoğu Sünni Müslüman’dır. Dürziler ve birçok mezheplerden gelen Arap Hristiyanlar da önemli azınlık gruplarını oluşturur. İsrail’deki Mizrahi Yahudiler, bu kesimden sayılmazlar.

<span class="mw-page-title-main">2015 İsrail yasama seçimi</span>

2015 İsrail yasama seçimi, 2 Aralık 2014'te İsrail Başbakanı Netanyahu'nun Koalisyon Hükûmeti içindeki muhalif isimlerden Adalet Bakanı Tzipi Livni ile Maliye Bakanı Yair Lapid'i görevden alıp, İsrail Parlamentosu Knesset'i mümkün olan en kısa sürede feshedeceğini açıkladı. Olaylar sonrasında normal şartlarda Kasım 2017'de yapılması gereken seçim erkene alınmış ve 17 Mart 2015 erken seçim tarihi olarak belirlenmiştir. Yair Lapid'in görevden alınmasıyla beraber bazı bakanlar da görevlerinden istifa ettiler.

<span class="mw-page-title-main">Naftali Benet</span> 13. İsrail başbakanı

Naftali Benet, İsrailli siyasetçi, siyasi parti lideri ve 13 Haziran 2021'den 30 Haziran 2022'ye kadar İsrail başbakanı. 2013-2019 yıllarında Diaspora İşleri Bakanı ve 2019-2020 yıllarındaysa Savunma Bakanı olarak görev yapan Benet, 2012-2018 yılları arasında Yahudi Yurdu partisine liderlik etmiştir ve Yeni Sağ partisine 2018'den beri başkanlık etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Yisrael Katz</span> İsrail Dışişleri Bakanı

Yisrael Katz İsrailli siyasetçi ve bakan. Likud partisinden Knesset üyesi olup şu anda Dışişleri bakanı olarak görev yapmaktadır. İsrail Güvenlik Kabinesi'nin eski bir üyesidir. Katz, daha önce Tarım bakanı, Ulaştırma bakanı, İstihbarat bakanı, Enerji bakanı ve Maliye bakanı olarak da görev yapmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Arap Emirlikleri-İsrail Barış Anlaşması</span>

Birleşik Arap Emirlikleri-İsrail Barış Anlaşması veya İbrahim Anlaşması, 13 Ağustos 2020'de Birleşik Arap Emirlikleri ile İsrail arasında yapılan anlaşmadır. Birleşik Arap Emirlikleri bu anlaşmayla birlikte İsrail'in Mısır'dan ve Ürdün'den sonra anlaşma yaptığı üçüncü Arap ülkesi olmuştur ve Körfez ülkeleri arasında İsrail'le anlaşan ilk ülke konumundadır. İbrahim Anlaşması'nın açıklanmasından saatler sonra Birleşik Arap Emirlikleri medyası İsrail'in anlaşma karşılığında Filistin'deki ilhak politikasını kalıcı şekilde durdurduğunu yazmıştır, buna karşın İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu, ilhak politikasının kalıcı şekilde durdurulmadığını, bir süre askıya alındığını belirtmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İsrail-Rusya ilişkileri</span>

İsrail-Rusya ilişkileri, İsrail ve Rusya arasındaki ikili dış ilişkileri ifade etmektedir. Rusya'nın Tel Aviv'de büyükelçiliği ve Hayfa'da konsolosluğu bulunmaktadır. İsrail'in Moskova'da bir büyükelçiliği ve Yekaterinburg'da (açılacak) bir başkonsolosluğu var. Rusya, Ortadoğu Dörtlüsü üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">İsrail-Yunanistan ilişkileri</span>

İsrail-Yunanistan ilişkileri, Yunanistan Cumhuriyeti ile İsrail Devleti arasındaki ikili ilişkidir. İki ülke arasındaki ilişkiler 20. yüzyılın sonlarında gerildi, ancak 2008'den beri Doğu Akdeniz'in en güçlüleri arasında yer aldılar. İsrail ve Yunanistan birbirlerini askeri, istihbari, ekonomi ve kültürel açıdan güçlü işbirlikçiler olarak görüyor. Her iki ülke de 2015 yılına kadar hem İsrail hem de Kıbrıs'tan petrol ve gaz çıkarılmasına atıfta bulunan ve Yunanistan üzerinden bir boru hattıyla Avrupa ana karasına teslim edilecek olan Enerji Üçgeni'nin bir parçasıdır. Gazze filosu saldırısının ardından İsrail'in Türkiye ile ilişkilerindeki bozulma, Yunanistan-İsrail ilişkilerinin güçlenmesine büyük katkıda bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hartum Kararı</span> Altı Gün Savaşının ardından 1967 Arap Birliği Zirvesinde alınan karar

1 Eylül 1967 tarihli Hartum Kararı, Altı Gün Savaşı'nın ardından Sudan'ın başkenti Hartum'da toplanan 1967 Arap Birliği Zirvesi'nin sonunda yayınlandı. Karar, "Üç Hayır" olarak bilinen sloganı içermesiyle ünlüdür: "İsrail'le barışa hayır, İsrail'i tanımaya hayır, İsrail'le müzakereye hayır!"

<span class="mw-page-title-main">Golan Tepeleri Yasası</span> 1981 yılında Golan Tepelerinin İsrail tarafından fiilen ilhak edilmesi

Golan Tepeleri Yasası, İsrail hükûmetini ve yasalarını Golan Tepeleri'ne uygulayan İsrail yasasıdır. Knesset tarafından 14 Aralık 1981'de 63-21 oyla onaylandı. Yasa terimi kullanmasa da, uluslararası toplum ve İsrail muhalefetinin bazı üyeleri tarafından Golan Tepeleri'nin " ilhakı " olarak kabul edildi.

Arap -İsrail ittifakı, bazen İsrail-Sünni ittifakı olarak da adlandırılır, İsrail ve çeşitli Arap ülkelerinden oluşan resmi olmayan bir güvenlik koalisyonunu ifade eder. Körfez İşbirliği Konseyi'nin çıkarları doğrultusunda oluşturulan bu konsey, öncelikli olarak İran'ın siyasi ve askeri hırslarını caydırmaya odaklanmıştır.

İbrahim Anlaşmaları, İsrail ile Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn arasında 15 Eylül 2020'de imzalanan, Arap-İsrail normalleşmesine ilişkin ikili anlaşmalardır. Amerika Birleşik Devletleri'nin aracılık ettiği, 13 Ağustos 2020 tarihli ilk duyuru yalnızca İsrail ve Birleşik Arap Emirlikleri ile ilgiliydi. 11 Eylül 2020'de İsrail ile Bahreyn arasında bir takip anlaşmasının duyurulmasından önce, 15 Eylül 2020'de, İbrahim Anlaşmalarının ilk yinelenmesine ilişkin resmi imza töreni, Trump yönetiminin ev sahipliğinde 11 Eylül 2020'de gerçekleştirildi. İkili anlaşmaların bir parçası olarak hem Birleşik Arap Emirlikleri hem de Bahreyn, İsrail'in egemenliğini tanıdı ve tam diplomatik ilişkilerin kurulmasına olanak sağladı.