İçeriğe atla

2020 Azerbaycan genel seçimleri

2020 Azerbaycan genel seçimleri
Azerbaycan
← 20159 Şubat 20202024 →

Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Meclisi'nin 125 sandalyesi için
Çoğunluk için gereken 63 sandalye
Katılım%46,84
  Birinci parti İkinci parti Üçüncü parti
 
Lider İlham AliyevSabir RüstemhanlıFezail Ağamalı
Parti YAPVHPAna Vatan Partisi
Liderlik tarihi 26 Mart 2005 3 Kasım 1992 24 Kasım 1990
Liderin bölgesi Yok72 sayılı Yardımlı 60 sayılı Salyan-Neftçala
Son seçim 71 sandalye 2 sandalye 1 sandalye
Sandalye 703 1
Değişim azalış 1 artış 1 Sabit

  Dördüncü parti Beşinci parti Altıncı parti
 
Lider Elşen MusayevKudret HasanguliyevFazıl Mustafa
Parti Azerbaycan Demokratik Maarifçilik PartisiBütün Azerbaycan Halk Cephesi Partisi BKP
Liderlik tarihi 2004 3 Nisan 2004 2003
Liderin bölgesi 110 sayılı Zagatala 36 sayılı Hatai 4. 26 sayılı Sabuncu 1.
Son seçim 1 sandalye 1 sandalye 1 sandalye
Sandalye 1 1 1
Değişim SabitSabitSabit

  Yedinci parti Sekizinci parti Dokuzuncu parti
 
Lider Asım MollazadeTahir KerimliSabir Hacıyev
Parti DİPVahdet PartisiVatandaş Birliği Partisi
Liderlik tarihi 5 Haziran 2005 1994 2003
Liderin bölgesi 22 sayılı Nesimi 2. 87 sayılı Ağsu-İsmayıllı 88 sayılı Göyçay
Son seçim 1 sandalye 1 sandalye 1 sandalye
Sandalye 1 1 1
Değişim SabitSabitSabit

Önceki Meclis Başkanı

Oktay Esedov
YAP

Seçilen Meclis Başkanı

Sahibe Gafarova
YAP

2020 Azerbaycan genel seçimleri, 9 Şubat 2020 tarihinde yapılan ve Azerbaycan Millî Meclisi 6. döneminin 125 yeni üyesinin belirlendiği seçimlerdir. Normal şartlarda 8 Kasım 2020 tarihinde yapılması gereken seçim, Yeni Azerbaycan Partisi milletvekillerinin talebi, cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in onayı ile 5. dönem Azerbaycan Millî Meclisinin feshedilmesi üzerine cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından erkene alınmıştır. Bu seçim Azerbaycan tarihinde ilk erken genel seçim olma özelliğini taşır.

Arka plan

2019 tarihinde medyada erken seçim söylentileri dolaşsa da 19 Mayıs 2019 tarihinde Yeni Azerbaycan Partisi Genel Sekreteri, Başbakan Yardımcısı Ali Ahmedov seçimlerin zamanında düzenleneceğini ve bu söylentilerin doğru olmadığını söyledi.

28 Kasım 2019 tarihli Yeni Azerbaycan Partisi basın toplantısı

28 Kasım 2019 tarihinde saat 11.00'da Yeni Azerbaycan Partisi Siyasi Şurası olağanüstü toplantı kararı aldı. Başbakan Ali Asadov'un da katıldığı ve 1 saat süren toplantıda cumhurbaşkanı İlham Aliyev'e 5. dönem Millî Meclisinin feshedilmesi ile ilgili talep gönderildi. Saat 15.00'da Yeni Azerbaycan Partisi Genel Sekreteri Ali Ahmedov, Genel Sekreter Yardımcıları Mübariz Kurbanlı ve Siyavuş Nevruzov'un da katıldığı basın toplantısı düzenlendi.

Yeni Azerbaycan Partisi Genel Sekreteri Ali Ahmedov basın toplantısında

2 Aralık 2019 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Meclisi'nde feshedilme talebi oyalamaya sunuldu. 102 milletvekilinin katıldığı oylamada 99 milletvekili "evet", 1 milletvekili "hayır", 1 milletvekili "çekimser" oy kullandı. 1 milletvekili ise oylamaya katılmadı.[1]

Azerbaycan cumhurbaşkanı İlham Aliyev 5 Aralık 2019 tarihinde kararname imzalayarak 9 Şubat 2020 tarihine erken seçim tayin etti.

Seçim çevreleri

125 sandalyeye uygun ülke 125 seçim çevresine bölünmüştür. İşgal altında olan bölgelerin milletvekilleri için seçim çevreleri (8 seçim çevresi; 118-125) ülke genelinde göçmenlerin yaşadıkları şehirleri, rayonları, kasabaları kapsamaktadır.

Seçime katılım

Seçimler için rekor sayda 2453 kişi başvurmuştur. Yine rekor sayda 1637 aday kayda alınmıştır, lakin 31 Ocak tarihine olan bilgiye esasen 312 kişi adaylığını geri çekmiştir. Adaylığını geri çekenlerin çoğu YAP üyeleri olmuştur. Buna sebep Yeni Azerbaycan Partisi'nin ortak aday listesinden kenar parti üyelerinin parti kararına uymayarak aday olması durumda partiden ihraç edileceğini ilan etmesi olmuştur. Açıklamadan sonra adaylığını geri çeken sayısı 95 kişiden 237'ye yükselmiştir. Böylece aday sayısı 1325'e inmiştir. Bunlardan 360 aday 19 siyasi partini temsil etmiştir.

İttifaklar

Seçimlere resmen katılan ittifak olmamıştır. Buna rağmen resmi olmasa da 3 ittifak kurulmuştur:

  1. Hareket Seçim İttifakı
  2. Islahatlar Namına Açık Medya İttifakı (İNAM)
  3. REAL Cumhuriyetçiler İttifakı

Hareket

Hareket Seçim İttifakının kuruluşu

6 Kasım 2019 tarihinde REAL Partisi Meclis Başkanı Azer Kasımlı partisinden istifa etti. Kasımlı parti genel başkanı İlgar Mammadov'un Yönetim Kurulu, Parti Meclisi ve diğer kurumları feshetmesine itiraz etmiş, bunu otoriter bir yönetim olarak nitelendirmiştir. Partisinden istifa etmesine rağmen Kasımlı seçimlere katılma fikrinde kararlı olduğunu açıkladı.

25 Aralık 2019 tarihinde bağımsız adaylar, D18 Hareketi ve N!DA Vatandaş Hareketinin katılımıyla Hareket Seçim İttifakı kuruldu. Bu ittifaka Azer Kasımlı, D18 lideri Ruslan İzzetli, blogger Mehman Hüseynov, ekonomist Tuğrul İsmail, N!DA üyeleri: İsa Gamber'in oğlu Turgut Gamber; İlkin Rüstemzade; Ülvi Hasanlı; vekil Fariz Namazlı; hukukçu Samet Rehimli ve aktivist Rebiyye Memmedova katıldı.

İNAM

24 Ocak 2020 tarihinde bir grup gazeteci ve yazar tarafından oluşturulan seçim ittifakı. İttifaka Yeni Müsavat TV/Gazetesi sahibi Rauf Arifoğlu; gazeteci Azer Hasret; gazeteci Aygün Murathanlı[a]; yazar Keramet Büyükçöl; yazar Ali Haziguliyev [b],gazeteciler Laman Alaşrafkızı ve Afet Telmankızı [c] isimler dahildi.

REAL Cumhuriyetçiler

2009 yılında hareket, 2018'de parti olarak kurulan REAL resmi kayda alınmadığı için seçimlere resmi ittifak kurarak katılamadı. Buna rağmen bazı bağımsız adaylarla REAL Cumhuriyetçiler İttifakı kuruldu.

Bu ittifakın adayları REAL Yönetim Kurulu üyeleri Erkin Kadirli, Natig Caferli; doktor Vasif İsmayıl; hukukçu Cevat Cevadov gibi isimlerdi.

Siyasi partiler

Parti
Genel Başkanı
Başkanın Bölgesi
Ana Vatan PartisiFezail Ağamalı60 sayılı Neftçala-Salyan
Azerbaycan Demokrat PartisiSerdar Calaloğlu15 sayılı Yasamal 1.
Azerbaycan Demokratik Maarifçilik PartisiElşen Musayev110 sayılı Zagatala
Azerbaycan Millî İstiklal PartisiArzuhan Alizade26 sayılı Sabuncu 1.
Azerbaycan Liberal Demokrat PartisiFuat Aliyev26 sayılı Sabuncu 1.
Azerbaycan Sosyal Refah PartisiHanhüseyn KazımlıKatılmadı.
Azerbaycan Tekâmül PartisiTayyip Ganioğlu34 sayılı Hatai 2.
Azerbaycan Ümit Partisiİkbal Ağazade35 sayılı Hatai 3.
Büyük Azerbaycan PartisiElşat Musayev9 sayılı Binegedi 1.
Büyük Kuruluş PartisiFazıl Mustafa26 sayılı Sabuncu 1.
Bütün Azerbaycan Halk Cephesi Partisi Kudret Hasanguliyev36 sayılı Hatai 3.
Demokratik Islahatlar PartisiAsım Mollazade22 sayılı Nesimi 2.
Millî Diriliş Hareketi PartisiFerec Guliyev31 sayılı Surahanı 2.
Muasır Müsavat PartisiHafız Hacıyev101 sayılı Göygöl-Daşkesen
Müsavat PartisiArif Hacılı15 sayılı Yasamal 1.
Vahit Azerbaycan PartisiTural Abbaslı21 sayılı Nesimi 1.
Vahdet PartisiTahir Kerimli87 sayılı Ağsu-İsmayıllı
Vatandaş Birliği PartisiSabir Hacıyev88 sayılı Göyçay
Vatandaş Dayanışması PartisiSabir Rüstemhanlı61 sayılı Neftçala 1.
Vatandaş ve Kalkınma PartisiAli Aliyev17 sayılı Yasamal 3.
Yeni Azerbaycan Partisiİlham AliyevKatılmadı.

Tartışmalar

Sonuçlar

Parti
Genel Başkanı
Oy
Sandalye
#
%
+\-
Sayı
+\-
Yeni Azerbaycan Partisiİlham Aliyev70azalış 3
Bağımsız- 41Sabit
Vatandaş Dayanışması PartisiSabir Rüstemhanlı3artış 1
Ana Vatan PartisiFezail Ağamalı1Sabit
Demokratik Islahatlar PartisiAsım Mollazade1Sabit
Azerbaycan Demokratik Maarifçilik PartisiElşen Musayev1Sabit
Büyük Kuruluş PartisiFazıl Mustafa1Sabit
Bütün Azerbaycan Halk Cephesi Partisi Kudret Hasanguliyev1Sabit
Vahdet PartisiTahir Kerimli1Sabit
Vatandaş Birliği PartisiSabir Hacıyev1Sabit
Milletvekili çıkaramayan
Azerbaycan Demokrat PartisiSerdar Calaloğlu
Azerbaycan Millî İstiklal PartisiArzuhan Alizade 3,777
%0,15
azalış 0,22
Azerbaycan Liberal Demokrat PartisiFuat Aliyev
Azerbaycan Sosyal Refah PartisiHanhüseyn Kazımlı azalış 1
Azerbaycan Tekâmül PartisiTayyip Ganioğlu
Azerbaycan Ümit Partisiİkbal Ağazade
Aydınlar PartisiGulamhüseyn Alibeyli1.050
%0,04
artış 0,04
Büyük Azerbaycan PartisiElşat Musayev
Millî Diriliş Hareketi PartisiFerec Guliyevazalış 1
Muasır Müsavat PartisiHafız Hacıyev
Müsavat PartisiArif Hacılı38.814
%1,55
artış 0.67
Vahit Azerbaycan PartisiTural Abbaslı
Vatandaş ve İnkişaf PartisiAli Aliyev

REAL Partisi'nin resmi devlet kaydı olmadığı için "REAL Cumhuriyetçiler İttifakı"ndan ortak adayı Erkin Kadirli bağımsız milletvekili seçildi.

Azerbaycan Halk Cephesi Partisi'nde 2015 tarihinde itimad kurultayı düzenleyip genel başkan seçildiğini iddia eden Razi Nurullayev partisi (parti kolu) resmi devlet kaydında olmadığı için bağımsız milletvekili seçildi.

Sonuç iptalleri

Merkezi Seçim Komisyonu tarafından 33 sayılı Hatai 1.; 35 sayılı Hatai 3.; 74 sayılı Lenkeran Köy ve 80 sayılı İmişli-Beylegan seçim çevresinin sonuçları iptal edilmiştir.[2] Bu seçim çevrelerinde sırasıyla Yeni Azerbaycan Partisi adayı Hüseynbala Miralamov, bağımsız aday Rauf Arifoğlu, Yeni Azerbaycan Partisi adayı Hadı Recepli ve bağımsız adayı Cengiz Ganizade seçimi 1. tamamlamıştır.

Toplamda 54 seçim çevresinde 328 seçim noktasının (sandık kurulu) seçim sonuçları iptal edilmiştir.[3]

Toplamda yaklaşık 1 milyon seçmenin kayıtlı olduğu seçim çevrelerinde, bölgelerinde, noktalarında sonuçlar iptal edilmiştir.

İtirazlar

Notlar

  1. ^ Seçimlerden sonra kurulan Azerbaycan Yükseliş Partisi kurucu üyesi
  2. ^ Aralık 2020'de BAHCP Genel Başkan Yardımcısı atandı.
  3. ^ Seçimlerden sonra bir araya gelen iki şahıs YouTube platformu üzerinden LAF TV haber kanalını kurdular.

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 3 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2021. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 31 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2021. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 16 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Ümit Partisi</span>

Azerbaycan Ümit Partisi Azerbaycan'da bir siyasi parti. Merkez-sağ eğilimlidir. Liberal görüşlere sahip olan Ümit Partisi 1. (Kuruluş) Kurultayında 5 Mayıs 1993'te "Altın Kalem" ödüllü Ebulfet Ahmedov tarafından kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Azerbaycan Partisi</span> Azerbaycanda bir siyasi parti

Yeni Azerbaycan Partisi, Azerbaycan'da 91'lerin talebiyle 21 Kasım 1992 tarihinde Haydar Aliyev'in liderliği ile 550 kişilik kurucu üyenin katılımıyla gerçekleşen Kuruluş Kurultayı ile kurulan, 18 Aralık 1992 tarihinde Adalet Bakanlığınca resmi kayda alınan siyasi parti.

Azerbaycan Halk Cephesi Partisi veya kısaca AHCP, Azerbaycan'daki muhalif siyasi parti. 1989'da 15 kurucu üye liderliğinde kuruldu. 1989-1992'li yıllarda Azerbaycan'da büyük güç ve söz sahibi olan siyasi kuruluş olmuştur. 1995'te partileşme sürecine girdi. 1995'te Partinin 1. (Kuruluş) Kurultayı düzenlendi ve parti resmen kuruldu. 1 Eylül 1995 tarihinde parti resmî kayıtlara alındı. Şu anda Demokratik Kuvvetlerin Millî Şurası'nin üyesidir.

Azerbaycan Millî Meclisi 1. dönem milletvekilleri listesi, 1995 Azerbaycan genel seçimleri, 1995, 1996, 1998 ve 1999 Azerbaycan ara genel seçimleri ile seçilen milletvekillerinden oluşan 1. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

<span class="mw-page-title-main">Cumhuriyetçi Alternatif Partisi</span> Azerbaycanda muhalif siyasi parti (REAL)

Cumhuriyetçi Alternatif Partisi, Azerbaycan'da 2009'da anayasa değişikliği referandumuna itiraz olarak kurulan hareket. Hareket 2018'de siyasi partiye çevrildi. 31 Ağustos 2020'de Adliye Bakanlığı'nca resmî devlet kaydına alındı.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Millî İstiklâl Partisi</span>

Azerbaycan Millî İstiklal Partisi veya kısaca AMİP, bağımsız Azerbaycan tarihinde ilk resmî kayda alınan siyasi parti. Parti dönemin Azerbaycan Halk Cephesi kurucusu İtibar Mammadov liderliğinde kurulmuştur. 1992-1993 ve 1995-2000'li yıllarda ana muhalefet partisi olmuştur.

Azerbaycan Millî Meclisi 2. dönem milletvekilleri listesi, 2000 Azerbaycan genel seçimleri, 2001, 2002, 2003 ve 2004 Azerbaycan ara genel seçimleri ile seçilen milletvekillerinden oluşan 2. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

Azerbaycan Millî Meclisi 3. dönem milletvekilleri listesi, 2005 Azerbaycan genel seçimleri ve 2006 Azerbaycan ara genel seçimleri ile seçilen milletvekillerinden oluşan 3. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

Azerbaycan Millî Meclisi 4. dönem milletvekilleri listesi, 2010 Azerbaycan genel seçimleri ile seçilen milletvekillerinden oluşan 4. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

Azerbaycan Millî Meclisi 5. dönem milletvekilleri listesi, 2015 Azerbaycan genel seçimleri ve 2016 Azerbaycan ara genel seçimi ile seçilen milletvekillerinden oluşan 5. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

Azerbaycan Millî Meclisi 6. dönem milletvekilleri listesi, 2020 Azerbaycan genel seçimleri ile seçilen milletvekillerinden oluşan 6. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

Bizim Azerbaycan İttifakı, kısaca Bizim Azerbaycan 29 Mart 2003 tarihinde 2003 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi öncesi 29 siyasi partinin ve 67 sivil toplum kuruluşunun katılımıyla oluşturulan siyasi ittifak. İttifak ilk önce seçim ittifakı olarak oluşturulsa da, siyasi partiler ittifakına dönüşmüştür. İttifakın ortak cumhurbaşkanı adayı İsa Gamber olarak belirlendi. Seçimlere kadar çokça miting düzenleyen ittifak seçimlerde en güçlü rakip olarak görülüyordu

<span class="mw-page-title-main">Azatlık İttifakı</span> Azerbaycanda bir seçim ittifakı (2005–2010)

Azatlık İttifakı, kısaca Azatlık 2005 tarihinde 2005 Azerbaycan genel seçimleri öncesi Azerbaycan Demokrat Partisi, Azerbaycan Halk Cephesi Partisi ve Müsavat Partisi tarafından kurulan seçim ittifakı. Önceleri "Üçlük" ve "Uğur" adlanmıştır. İttifak turuncu devrimlerden etkilenerek rengini turuncu olarak belirledi. Dışarıdan Azerbaycan Halk Partisi tarafından desteklendi, AHP genel başkanı Penah Hüseyn istifa ederek bağımsız siyasetçi olarak İttifaka katıldı. İttifaktan Merkezi Seçim Komisyonu tarafından açıklanan resmi sonuçlarca 7, Anayasa Mahkemesi tarafından açıklanan resmi sonuçlarca ise 5 milletvekili seçildi. Müsavat Partisinin seçimleri boykot etmemesi üzerine Azatlık İttifakının feshi söz konusu olsa da 17 Şubat 2006 tarihinde Azatlık İttifakı yeniden AHCP, ADP, VİP ve ALP tarafından siyasi ittifak olarak kuruldu. 2010 Azerbaycan genel seçimlerinde AHCP'nin ittifak dışında olan Müsavat'la yeni ittifak kurması sebebiyle Azatlık İttifakı feshedildi.

<span class="mw-page-title-main">2006 Azerbaycan ara genel seçimleri</span>

2006 Azerbaycan Ara Genel Seçimleri, Azerbaycan Millî Meclisi 3. dönem üyelerinin belirlenmesi için Kasım 2005'te yapılan milletvekili genel seçimlerinde 9 sayılı Binegedi İkinci, 38 sayılı Gence Nizami İkinci, 42 sayılı Sumgayıt İkinci, 110 sayılı Zagatala seçim çevresinin sonuçları Merkezi Seçim Komisyonu tarafından, 31 sayılı Surahanı İkinci, 44 sayılı Sumgayıt-Abşeron, 69 sayılı Celilabad-Masallı-Bilesuvar, 103 sayılı Gedebey, 106 sayılı Tovuz-Kazah-Ağstafa, 119 sayılı Ağdam Köy seçim çevresinin sonuçları ise Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Merkezi Seçim Komisyonu'nun sonuçlarını iptal ettiği seçim çevrelerinde YAP adayları birinci olmuştu. Diğer sonuçları iptal edilen seçim çevrelerinden 31 sayılı Surahanı İkinci, 44 sayılı Sumgayıt-Abşeron, 69 sayılı Celilabad-Masallı-Bilesuvar, 103 sayılı Gedebey, 106 sayılı Tovuz-Kazah-Ağstafa, 119 sayılı Ağdam Köy seçim çevresinden sırasıyla Azatlık İttifakı ortak adayı, AHCP genel başkanı Ali Kerimli; YAP adayı Tevfik Hüseynli; Azatlık İttifakı ortak adayı, AHCP Yüksek Meclisi başkanı Gulamhüseyn Alibeyli; bağımsız aday Fahrettin Gamberov; YAP adayı Bahtiyar Sadıkov seçimleri birinci bitirmişti. Bu 10 seçim çevresinde seçim sonuçlarının iptal edilmesi nedeniyle 13 Mayıs 2006 tarihinde yapılan yenileme seçimleridir.

<span class="mw-page-title-main">2005 Azerbaycan genel seçimleri</span>

2005 Azerbaycan genel seçimleri, 6 Kasım 2005 tarihinde yapılan ve Azerbaycan Millî Meclisi 3. döneminin 125 yeni üyesinin belirlendiği seçimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">2015 Azerbaycan genel seçimleri</span>

2015 Azerbaycan genel seçimleri, 1 Kasım 2015 tarihinde yapılan ve Azerbaycan Millî Meclisi 5. döneminin 125 yeni üyesinin belirlendiği seçimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">2010 Azerbaycan genel seçimleri</span>

2010 Azerbaycan genel seçimleri, 7 Kasım 2010 tarihinde yapılan ve Azerbaycan Millî Meclisi 4. döneminin 125 yeni üyesinin belirlendiği seçimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">2000 Azerbaycan genel seçimleri</span>

2000 Azerbaycan genel seçimleri, 5 Kasım 2000 tarihinde yapılan ve Azerbaycan Millî Meclisi 2. döneminin 125 yeni üyesinin belirlendiği seçimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">İkbal Ağazade</span> Azeri siyasetçi

İkbal Fehruz oğlu Ağazade, Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Meclisi 2., 3. ve 4. dönem milletvekili, Birinci Karabağ Savaşı gazisi, Azerbaycan Ümit Partisi 2. Genel Başkanı (2002-), 2008 ve 2013 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçiminde cumhurbaşkanı adayı.

<span class="mw-page-title-main">2024 Azerbaycan genel seçimleri</span>

2024 Azerbaycan genel seçimleri, 1 Eylül 2024 tarihinde düzenlenmesi planlanan genel seçimlerdir.