İçeriğe atla

2016 Azerbaycan anayasa referandumu

26 Eylül 2016 yılında Azerbaycan'da anayasa referandumu yapıldı. Seçmenlere, her biri için ayrı bir oylama ile 29 anayasa değişikliğini onaylayıp onaylamadıkları soruldu.[1] 29 değişikliğin tümü, seçmenlerin büyük çoğunluğunun onayıyla kabul edildi. Değişiklik teklifini kabulüyle Cumhurbaşkanlığı yardımcısı makamı oluşturuldu ve Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldan yedi yıla çıkarıldı.[2]

Referandum öncesi

Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 18 Temmuz 2016'da anayasanın çeşitli maddelerini değiştiren bir kararname yayınladı. Bunlar, 25 Temmuz'da atanan Anayasa Mahkemesi tarafından gözden geçirildi. 26 Temmuz'da Aliyev, anayasanın 152 ve 153. maddelerinin gerektirdiği şekilde bir referandum yapılacağını açıkladı.

Sonuçlar

Değişiklik Evet Hayır Geçersiz/
boş oy
Toplam oy Kayıtlı
seçmen
Katılım
Oylar % Oylar %
13,113,75490.68319,8889.32237,6323,671,2745,267,11169.70
23,119,23590.77317,1299.23234,9103,671,27469.70
33,122,07290.86314,0039.14235,1993,671,27469.70
43,132,78890.99310,3559.01228,1313,671,27469.70
53,131,46191.09306,2488.91233,5653,671,27469.70
63,135,66991.02309,2858.98226,3203,671,27469.70
73,202,11292.19271,1287.81198,0343,671,27469.70
83,097,40090.43327,8749.57246,0003,671,27469.70
93,197,05092.13272,9217.87201,3033,671,27469.70
103,204,73992.20271,0487.80195,4873,671,27469.70
113,203,32992.22270,3017.78197,6443,671,27469.70
123,207,40692.25269,5417.75194,3273,671,27469.70
133,161,64491.63288,7358.37220,8953,671,27469.70
143,065,84089.87345,60810.13259,8263,671,27469.70
153,056,61989.71350,42610.29264,2293,671,27469.70
163,203,85792.24269,6307.76197,7873,671,27469.70
173,238,60992.86248,8647.14183,8013,671,27469.70
183,200,50892.23269,7777.77200,9893,671,27469.70
193,206,78292.29268,0867.71196,4063,671,27469.70
203,339,44194.82182,3245.18149,5093,671,27469.70
213,346,51694.96177,6385.04147,1203,671,27469.70
223,277,95593.78217,4196.22175,9003,671,27469.70
233,221,07792.64255,8247.36194,3733,671,27469.70
243,221,90892.63256,1907.37193,1763,671,27469.70
253,223,24492.65255,8637.35191,2183,670,32569.68
263,225,82292.71253,7297.29190,7743,670,32569.68
273,231,05592.85248,7177.15190,5533,670,32569.68
283,090,91390.25333,8979.75245,5153,670,32569.68
293,101,15790.39329,5399.61239,6293,670,32569.68
Kaynak: Information Centre 19 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Referandum sonrası

Referandum sonrasında Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, eşi Mihriban Aliyeva'yı Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atadı.

Kaynakça

  1. ^ ch, Beat Müller, beat (kringel) sudd (punkt). "Aserbaidschan, 26. September 2016 : Zusammensetzung der Streitkräfte". www.sudd.ch (Almanca). 16 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2021. 
  2. ^ "Azerbaijan President Aliyev makes wife Mehriban his deputy". BBC News (İngilizce). 21 Şubat 2017. 14 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İlham Aliyev</span> 4. Azerbaycan cumhurbaşkanı

İlham Haydar oğlu Aliyev, Azerbaycanlı siyasetçi ve iş insanıdır. 2003'ten itibaren Azerbaycan'ın dördüncü ve mevcut cumhurbaşkanıdır. Önceki Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in oğludur. Ayrıca Yeni Azerbaycan Partisinin genel başkanlığını yürütmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye cumhurbaşkanı</span> Türkiye Cumhuriyetinin devlet ve hükûmet başkanı

Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti'nin devlet ve hükûmet başkanıdır. Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanlığını, Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk milletinin birliğini temsil eder. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın uygulanmasını ve devlet kurumlarının uyum içinde çalışmasını temin eder. Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 104. maddesinde düzenlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Cumhuriyeti Anayasası</span> 1982 yılından beri yürürlükte olan Türkiye Anayasası

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası veya resmî olmayan kullanımıyla 1982 Anayasası, Türkiye'nin 9 Kasım 1982'den bu yana geçerli olan anayasasıdır. 12 Eylül Darbesi sonrasında askerî yönetimin emriyle Danışma Meclisi tarafından hazırlanmış, 23 Eylül 1982 tarihinde Danışma Meclisi tarafından ve 18 Ekim 1982 tarihinde Millî Güvenlik Konseyi tarafından kabul edilmiştir. Devlet Başkanı Kenan Evren, Anayasa'nın ilk üç maddesinin "değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini" dördüncü madde olarak taslağa ekletmiştir. 7 Kasım 1982 Pazar günü yapılan halk oylaması sonucu yüzde 91,37 oranında kabul oyu ile kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">2007 Türkiye anayasa değişikliği referandumu</span> Türkiyede yapılan beşinci halk oylaması

2007 Türkiye anayasa değişikliği referandumu, 21 Ekim 2007 tarihinde Türkiye'de, Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi başta olmak üzere birtakım anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulmasıdır. Türkiye'de yapılan beşinci halk oylamasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de anayasal süreç</span> Türk anayasal sürecinin geçmişi ve bugünü

Türkiye'de anayasal süreç, 1808 tarihinde ilan edilen Sened-i İttifak ile başlayıp günümüze kadar devam etmektedir. II. Mahmud döneminde, Alemdar Mustafa Paşa tarafından hazırlanan Sened-i İttifak, merkezî otoriteyi taşrada hâkim kılmak için Rumeli ve Anadolu âyanları ile Osmanlı Devleti arasında 29 Eylül 1808’de imzalandı. Osmanlı'da Sened-i İttifak ile Türk tarihinde ilk defa devlet iktidarı sınırlandırıldığından, bu belge Türk tarihinde ilk "anayasal belge" kabul edilmektedir. Abdülmecid döneminde 3 Kasım 1839 tarihinde Mustafa Reşid Paşa tarafından hazırlanan Tanzimat Fermanı ilan edildi. Bu ferman ile padişah, fermanda ilân edilen ilkelere ve konulacak kanunlara uyacağına yemin etti. Tanzimat Fermanı'nın tamamlayıcısı ve pekiştiricisi olan Islahat Fermanı, Abdülmecid tarafından 1856 yılında "ferman" olarak ilan edildi. Tanzimat döneminde yetişen ve Genç Osmanlılar olarak bilinen aydın ve yazarlar, Avrupa'dan etkilenerek meşrutiyet yönetimini savunmaya başladılar ve meşrutiyeti ilan ettirmek için Abdülaziz’i tahttan indirerek, yerine II. Abdülhamid’i getirdiler. 23 Aralık 1876'da Mithat Paşa’nın hazırladığı Kanun-i Esasi ilan edilerek meşrutiyete geçildi. Kanun-i Esasî, şekli kritere göre bir anayasa olarak kabul edilmektedir. Türk tarihinin ilk anayasası olan ve 12 bölüm ile 119 maddeden oluşan Kanun-i Esasî'nin 113. maddesi gereğince, padişah olağanüstü durumlarda Anayasa'yı askıya alabilirdi. II. Abdülhamid, 1877 yılında Rus savaşlarını neden göstererek Anayasa'yı askıya aldı. 1908 yılındaki askeri ayaklanma sonucu II. Abdülhamid, 1876 Anayasası'nı tekrar yürürlüğe koydu ve böylece II. Meşrutiyet dönemi başladı. 1909 yılında 31 Mart Vakası'nın meydana gelmesinden sonra tahttan indirilen II. Abdülhamid'den sonra 1909 yılında Anayasa'da önemli değişiklikler yapıldı. Bu değişikliklerle 1876 Anayasası, meşruti bir parlamenter monarşi Anayasası haline geldi.

<span class="mw-page-title-main">2010 Türkiye anayasa değişikliği referandumu</span> Türkiyede yapılan altıncı halk oylaması

2010 Türkiye anayasa değişikliği referandumu, Türkiye'de Anayasa'da yapılan birtakım değişikliklerin 12 Eylül 2010 tarihinde halk oylamasına sunulmasıdır. Yirmi altı maddelik bir değişikliği içeren paket, TBMM tarafından kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından referanduma sunuldu. Referandum sonucunda %57,88 evet ve %42,12 hayır oyu çıkarak anayasa değişiklikleri kabul edildi.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası</span> Azerbaycanın en üstün hukuk kaynağı ve temel kuruluş belgesi

Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası, Azerbaycan'ın en üstün hukuk kaynağıdır ve temel kuruluş belgesidir. Yeni anayasa 12 Kasım 1995 yılında halk oylaması-referandum yoluyla kabul edilmiş ve 27 Kasımda yürürlüğe girmiştir.

İsviçre Federal Anayasası, İsviçre'nin üçüncü ve şimdi geçerli olan anayasasıdır. Bu anayasa 26 kantondan oluşan İsviçre Konfederasyonunun hukuksal çerçevesini tanımlar, bireysel ve grup haklarını içeren temel bir belgedir. Ayrıca kantonlar ve konfederasyonun sorumluluklarını ve federal devlet kurumlarının nasıl oluşacağını belirler.

2014 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti anayasa değişikliği referandumu, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde anayasada yapılan birtakım değişikliklerin 29 Haziran 2014 tarihinde halk oylamasına sunulmasıdır. 4'ü yeni eklenen, 19'u var olan maddelerde değişiklikle hazırlanan "Anayasa Değişikliğine İlişkin Yasa, Cumhuriyet Meclisi tarafından kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu tarafından referanduma sunuldu.

<span class="mw-page-title-main">2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu</span> Türkiyede yapılan yedinci halk oylaması

2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu, 16 Nisan 2017'de gerçekleşen halk oylamasıdır. Seçmenler, mevcut Türkiye Anayasası'nın 18 maddesi üzerindeki değişikliklerini oyladı. Hükûmetteki Adalet ve Kalkınma Partisi ve kurucularından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından desteklenen madde değişiklikleriyle ilgili tartışmalar uzun süre devam ettikten sonra muhalefetteki Milliyetçi Hareket Partisi'nin (MHP) desteğiyle birlikte meclisten geçerek halk oylaması kararı alındı. Değişiklik paketi, yürürlükteki parlamenter sistemin kaldırılarak yerine başkanlık sisteminin getirilmesini, başbakanlık makamının ortadan kaldırılmasını, meclisteki vekil sayısının 550'den 600'e çıkarılmasını ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun (HSYK) yapısında değişiklikler yapılmasını içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan cumhurbaşkanı yardımcısı</span> Azerbaycanda bir resmî makam

Azerbaycan cumhurbaşkanı yardımcısı, Azerbaycan'daki en yüksek ikinci anayasal makam. 26 Eylül 2016'da gerçekleştirilen anayasa değişikliği referandumu ile oluşturuldu. Cumhurbaşkanı tarafından atanır veya görevden alınır. Şimdiki başkan yardımcısı Mihriban Aliyeva'dır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan cumhurbaşkanı</span> Azerbaycanın devlet başkanı

Azerbaycan cumhurbaşkanı, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin başıdır. Cumhurbaşkanı, vatandaşların seçimi sonucu yedi yıl için belirlenir. Azerbaycan Anayasası, cumhurbaşkanının yürütme gücünün somutlaşmışı, başkomutan, "Azerbaycan'ın iç ve dış politikadaki temsilcisi" olacağını ve" dokunulmazlık hakkına sahip olacağını belirtir. Başkan, bir grup sekreter ve departman bakanından oluşan Başkanlık İdaresi olan icra dairesi aracılığıyla yönetir. Ek olarak, ekonomik ve sosyal politikayla ilgili bir Bakanlar Kurulu ve dış, askeri ve adli konularda bir Güvenlik Konseyi bulunmaktadır.

18 Ekim 1991'de Bağımsızlığın ilanıyla Azerbaycan Cumhuriyeti’nin yeniden kuruluşundan bu yana 4 farklı Azerbaycan vatandaşını cumhurbaşkanı yapan 8 Cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı. Ayaz Mutallibov 1 defa, Ebulfez Elçibey 1 defa, Haydar Aliyev 2 defa, İlham Aliyev 4 defa cumhurbaşkanlığına seçildiler.

Azerbaycan Millî Meclisi 2. dönem milletvekilleri listesi, 2000 Azerbaycan genel seçimleri, 2001, 2002, 2003 ve 2004 Azerbaycan ara genel seçimleri ile seçilen milletvekillerinden oluşan 2. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

Azerbaycan Millî Meclisi 5. dönem milletvekilleri listesi, 2015 Azerbaycan genel seçimleri ve 2016 Azerbaycan ara genel seçimi ile seçilen milletvekillerinden oluşan 5. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

<span class="mw-page-title-main">Suriye Anayasası</span> Suriye Arap Cumhuriyetinin anayasası

Suriye Arap Cumhuriyeti Anayasası, 26 Şubat 2012'de kabul edildi ve 13 Mart 1973'te yürürlüğe girmiş olan anayasanın yerini aldı. Mevcut anayasa, Suriye Arap Cumhuriyeti devletinin temel işlevini özetlemektedir. Suriye'nin karakterini Arap, demokratik ve cumhuriyetçi olarak belirler. Ayrıca, Pan-Arabizm ideolojisine uygun olarak, ülkeyi Arap dünyasının bir bölgesi ve halkını Arap ulusunun ayrılmaz bir parçası olarak tanımlamaktadır.

24 Ağustos 2002 yılında Azerbaycan'da anayasa referandumu yapıldı. Seçmenlere sekiz ayrı soru soruldu ve hepsi ayrı ayrı oylanarak onaylandı.

18 Mart 2009 yılında Azerbaycan'da anayasa referandumu yapıldı. 29 değişiklik içeren anayasa değişikliği teklifinde, cumhurbaşkanlığı için dönem sınırın kalkmasını öngören ve basın özgürlüğünü kısıtlayıcı maddelerin olması tartışmalara yol açtı. Seçmen katılımın 71.08% olduğu oylamada anayasa değişikliği 89.45% oy oranıyla kabul edilmiştir.

Haziran 1919'da Åland'da İsveç'e entegrasyon konusunda resmi olmayan bir referandum yapıldı. Lagting tarafından düzenlenen referandum, 1 Haziran'da yapılan oylamayla onaylandı. Oy pusulası seçmenlerin evet veya hayır sütunlarına imza atabilecekleri bir dilekçe şeklindeydi. Referandum, seçmenlerin %95,48'i tarafından onaylansa da, adalar 1921'de Milletler Cemiyeti'nin aldığı bir kararın ardından Fin kontrolü altında kaldı.

20 Kasım 1994'te Åland'da Avrupa Birliği üyeliğine ilişkin bir referandum yapıldı. Anakara Finlandiya'da 16 Ekim'de bir referandum yapılmış olmasına rağmen, adalar ayrı bir gümrük yargı yetkisi olduğu için ayrı bir oylama yaptı. AB üyeliği, seçmenlerin %73,64'ü tarafından onaylandı.