İçeriğe atla

2013 Rusya Meteor Olayı

Koordinatlar: 55°09′00″N 61°24′36″E / 55.150°K 61.410°D / 55.150; 61.410
Çelyabinsk meteoru
(video bağlantısı)
Çelyabinsk'in kuzeyindeki bir bölgede, henüz şafak sökerken Kamensk-Uralski'den gözlenen meteor ateştopu.

Rusya'nın Çelyabinsk kentinde patlayan meteor
Rusya'nın Çelyabinsk kentinde patlayan meteor
2013 Rusya Meteor Olayı (Rusya)
Meteorun konumu
Harita
Tarih15 Şubat 2013 (2013-02-15)
Saat09.20.29 YEKT (UTC+06.00)
KonumÇebarkul, Çelyabinsk Oblastı, Rusya
Koordinatlar55°09′00″N 61°24′36″E / 55.150°K 61.410°D / 55.150; 61.410[1]
Diğer adıChelyabinsk meteoriti[2]
SonuçMeteor hava patlaması
Yaralı1.491 dolaylı yaralanma[3]
Maddi hasar7.200'den fazla bina hasar gördü,[4] fabrika çatısı çöktü, camlar kırıldı, 33 milyon dolar (2013 ABD doları) zarar oluştu[5]

2013 Rusya meteor olayı, 15 Şubat 2013 tarihinde yerel saate göre sabah 09.20 civarında parlak bir meteorun Rusya semalarında belirmesiyle başladı. Saatte yaklaşık 60.000 km hızla hareket eden cisim Güney Ural bölgesini geçtikten sonra parlak bir ateş topuna dönüştü ve Çelyabinsk Oblastı semalarında yerden 15 ila 25 km yukarıda patladı. Yaklaşık 500 kiloton TNT gücündeki açığa salınan enerjinin tamamına yakını atmosfer tarafından emildi.

Chebarkul gölünde bulunan meteor parçası.

Çoğunluğu şok dalgasının etkisiyle parçalanan pencerelerden dolayı 1500 civarında kişi yaralandı. Bölgedeki altı şehirde 4300'den fazla bina hasar gördü. Aşırı parlak ışık saçan meteor Çelyabinsk'de gün ortasında gölge hareketlerine sebep oldu ve Sverdlovsk Oblastı, Tümen Oblastı, Orenburg Oblastı, Başkurdistan ve Kazakistan'dan gözlemlendi. Görgü tanıkları ayrıca ateş topunun sıcaklığını hissetti.

Yaklaşık 10.000 ton ağırlığındaki Çelyabinsk meteoru, 1908'deki Tunguska olayından sonra dünya atmosferine giren en büyük cisim oldu. Ayrıca çok sayıda yaralanmaya sebep olan ilk meteor. Meteor ancak atmosfere girdikten sonra fark edildi.

Meteorun atmosferden geçişi ve patlama.

Atmosferin yaklaşık 35 Kilometre yakınından geçeceği önceden tahmin edilen 2012 DA14 meteorunun geçişi bu olaydan 15 saat sonra gerçekleşti. NASA, Avrupa Uzay Ajansı ve Rus kaynaklar bu iki meteorun birbiriyle alakalı olamayacağını, cisimlerin oldukça farklı yörüngelerinin olduğunu belirtti.

Kaynakça

  1. ^ Yeomans, Don; Chodas, Paul (1 Mart 2013). "Additional Details on the Large Fireball Event over Russia on Feb. 15, 2013". NASA/JPL Near-Earth Object Program Office. 30 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Toplam enerji, çap ve kütle tahminlerinin oldukça yaklaşık olduğunu unutmayın. 
    NASA'nın web sayfası da verilerinin ve görsel diyagramlarının şu amaçlarla kullanıldığını kabul ediyor:
    Peter Brown (University of Western Ontario); William Cooke (Marshall Space Flight Center); Paul Chodas, Steve Chesley and Ron Baalke (JPL); Richard Binzel (MIT) ve Dan Adamo.
  2. ^ "Chelyabinsk". Meteoritical Bulletin Database. The Meteoritical Society. 3 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ Число пострадавших при падении метеорита приблизилось к 1500 [The number of victims of the meteorite approached 1500] (Rusça). РосБизнесКонсалтинг [RBC]. 18 Şubat 2013. 2 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2013. 
  4. ^ "Meteorite-caused emergency situation regime over in Chelyabinsk region". Russia Beyond The Headlines. Rossiyskaya Gazeta. Interfax. 5 Mart 2013. 23 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2013. 
  5. ^ Global Catastrophe Recap – Şubat 2013 23 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Aon, Mart 2013

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mars</span> Güneş Sisteminde Güneşe en yakın 4. gezegen

Mars, Güneş Sistemi'nin Güneş'ten itibaren dördüncü gezegeni. Roma mitolojisindeki savaş tanrısı Mars'a ithafen adlandırılmıştır. Yüzeyindeki yaygın demir oksitten dolayı kızılımsı bir görünüme sahip olduğu için "Kızıl Gezegen" olarak da bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Meteoroit</span> Güneş Sisteminde bulunan,  büyüklüğü kumdan kaya boyutuna kadar değişebilen enkaz parçacığı

Meteoroit, dış uzayda bulunan küçük bir kaya veya metal cisimdir. Meteoroitler, asteroitlerden önemli ölçüde daha küçük ve boyutları taneciklerden bir metreye kadar değişen nesneler olarak ayırt edilirler. Meteoroitlerden daha küçük nesneler, mikrometeoroit veya uzay tozu olarak sınıflandırılır. Pek çoğu kuyruklu yıldızlardan veya asteroitlerden gelen parçalardır, diğerleri ise Ay veya Mars gibi gök cisimlerinden çarpma etkisiyle fırlatılmış olan uzay enkazıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tunguska Olayı</span>

Tunguska olayı, 30 Haziran 1908 günü sabah saat yaklaşık 7:45 sularında Sibirya'nın orta kesimlerindeki Podkamennaya Tunguska Irmağı yakınlarında oluşan büyük gök patlamasının adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Atmosfer</span> Bir gök cismini çevreleyen gaz katmanları

Atmosfer, gaz yuvarı veya hava yuvarı herhangi bir gök cisminin etrafını saran ve gaz ile buhardan oluşan tabaka.

<span class="mw-page-title-main">Astrobiyoloji</span> Dünyadaki ve uzaydaki yaşamın incelenmesi ile ilgilenen dirim bilimi dalı

Astrobiyoloji ya da eksobiyoloji, disiplinlerarası bir bilim olup, özellikle evrende yaşamın ortaya çıkmasını ve evrimini sağlayan jeokimyasal ve biyokimyasal etken ve süreçleri konu alır; bir başka deyişle, evrende biyolojik kökenin, evrimin, dağılımın ve canlıların geleceğinin incelenmesidir.

<span class="mw-page-title-main">Çelyabinsk</span> Rusya, Çelyabinsk Oblastının yönetim merkezi şehir

Çelyabinsk - Rusya'nın büyük bir şehri, Çelyabinsk Oblastı'nın yönetim merkezi olan şehrin 2019 sayımına göre nüfusu 1 200 720'tir. Büyük transport kavşağı. Şehirde Çelyabinsk Balandino ve Çelyabinsk Şagol isimli iki havaalanı bulunmaktadır. Büyük sanayileşmiş merkez Metalurji, Makine mühendisliği, metal işi, cihaz işi, hafif sanayi, gıda kaynaklı sanayi. 1795 yılında 2700 civarı olan nüfusu 1897 yılından beri hızla artmıştır. 2020 itibarıyla nüfusuna göre Rusya'nın en büyük yedinci şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Titan (uydu)</span> Satürn uydusu

Titan, Satürn'ün en büyük uydusu ve yoğun bir atmosferi olduğu bilinen tek doğal uydudur. Dünya dışında, yüzeyinde kararlı sıvı bulundurduğu kanıtlanan 2. gök cismi olan Titan'daki büyük su kütleleri gibi görünen okyanusların, metan gazının sıvı hali olduğu görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Perseid meteor yağmurları</span>

Perseid Meteor Yağmurları, Swift-Tuttle kuyruklu yıldızı ile bağlantılı bir meteor yağmuru türüdür. Gökyüzünde görünür saçılma noktası Perseus takımyıldızı'na denk geldiği için bu ismi almıştır.

<span class="mw-page-title-main">ALH 84001</span>

ALH 84001 ya da Allan Hills 84001 Antarktika'da Allan Tepeleri olarak adlandırılan bölgede, 27 Aralık 1984 tarihinde ANSMET projesi için meteor parçaları arayan bir ekip tarafından bulunan göktaşıdır. Kısaca SNC grubu göktaşı olarak sınıflandırılan, aslında daha öce bulundukları yerlere göre adlandırılmış shergottite, nakhlite ve chassignite gibi bazı özellikleri bu gruba uymasa da ALH 84001'in de Mars kökenli bir göktaşı olduğu düşünülmüştür. Bulunduğunda 1,93 kg ağırlığında olan göktaşının mikroskobik düzeyde Mars bakteri fosilleri içerdiğinin açıklanması üzerine dünya basınının dikkatleri göktaşına çekilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Çarpma krateri</span>

Çarpma krateri, bir gezegenin, Ay'ın veya başka bir katı cismin yüzeyinin de, daha küçük bir cismin yüzeye hiper hızla çarpmasıyla oluşan bir dairesel çöküntüdür. Patlama veya içsel çökme nedeniyle oluşan volkanik kraterlerin tersine çarpma kraterleri, çevresindeki araziden yükseklik olarak daha alçakta olan kenar ve zeminleri yükseltir. Çarpma kraterleri küçük, basit, kâse biçiminde çöküntüden geniş, karmaşık çoğul halkalı çarpma havuzuna kadar dağılım gösterir. ABD'nin Arizona eyaletinde bulunan Barringer Meteor Krateri küçük çarpma kraterinin dünya üzerindeki en bilindik örneğidir.

<span class="mw-page-title-main">Dünya'ya yakın cisim</span>

Dünya'ya Yakın Cisimler, yörüngeleri günberi noktasında Dünya'ya 1,3 Astronomik Birim (AB) mesafeden daha yakın olup Dünya'nın çok yakınına gelen gök cisimleridirler. Bunlar birkaç bin Dünya'ya Yakın Asteroit (DYA), Dünya'ya Yakın Kuyruklu yıldız (DYK), bir miktar Güneş etrâfında dolanan uzay aracı ve uzayda Dünya'yla çarpışmadan tâkip edilebilecek büyüklükte meteoritlerden oluşurlar. Makbul olan görüşe göre DYC'lerin geçmişte Dünya'yla çarpışmalarının gezegenimizin jeolojik ve biyolojik târihinde kayda değer rolü olduğu merkezindedir. Dünya'mıza getireceği tehlikelerin farkına varılmasıyla 1980'lerden beri gittikçe artan ilgiyle bu cisimler izlenmişler, gelebilecek tehlikeleri aktif olarak azaltmak için çözümler aranmaya başlamışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Meteorit</span> dış uzaydan gelen ve dünyaya çarpan katı enkaz parçası

Meteorit; kuyruklu yıldız, asteroit veya meteoroit gibi dış uzay kaynaklı bir cismin, bir gezegen veya uydunun yüzeyine ulaşmak üzere atmosferden geçişinde sağlam kalabilmiş katı bir enkaz parçasıdır. Orijinal nesne atmosfere girdiğinde, sürtünme, basınç ve atmosfer gazlarıyla kimyasal etkileşim gibi çeşitli faktörler, ısınmasına ve enerji yaymasına neden olur. Daha sonra bir meteor haline gelir ve kayan yıldız olarak da bilinen bir ateş topu oluşturur. Gök bilimciler en parlak örneklerine "bolit" adını verirler. Meteor, daha büyük olan cismin yüzeyine ulaştıktan sonra meteorit haline gelir. Meteoritlerin boyutları büyüklük açısından farklılıklar gösterir. Jeologlara göre bolit, bir çarpma krateri oluşturacak kadar büyük bir meteorittir.

<span class="mw-page-title-main">Apollo asteroitleri listesi</span>

Apollo asteroitleri, Güneş sistemi içerisinde, Dünya'ya yakın bir asteroit grubudur. Grubun adı, ilk kez Karl Wilhelm Reinmuth tarafından keşfedilen, gruba dahil 1862 Apollo asteroitinden gelmektedir. Yörüngeleri Dünya ile karşılaşan asteroitlerdir. Yörüngeleri bakımından ana eksen uzunluğunun yarısı Dünya'nınkinden büyük ve enberi uzaklığı (q) < 1.017 AB olan cisimlerdir. Bazıları Dünyaya çok yaklaşabilir ve potansiyel tehdit oluştururlar..

2012 DA14 Asteroit

2012 DA14, Dünya'ya yakın asteroit olup tahmin edilen çapı 50 m, tahmin edilen kütlesi 190.000 ton civarındadır. 23 Şubat 2012'de İspanya'da bulunan OAM Rasathanesi'nde (J75) 16 Şubat'ta Dünya'nın 0,014 AB yakınından geçen meteor keşfedildi. Hesaplara göre asteroitle Dünya'nın merkeziyle arasındaki uzaklık 15 Şubat 2013'te 0,000228 AB olacak. Asteroit, Yeryüzü'nün yüzeyinden 27.700 km uzaktan geçecek. 2013'teki bu geçişiyle bu boyda ve Dünya'nın bu kadar yakınından geçen ilk cisim oldu.

Bolit, az ya da çok büyük boyutlarda, dünya dışından gelen katı ve doğal bir gök cisminin (meteoroit) atmosfere girişiyle oluşan parlak ışık olayıdır. Amatör astronomlar arasında "bolit" kelimesi, görünür oldukları esnada en azından Venüs gezegeninin ulaştığı maksimum büyüklüğe (-4,6m) ulaşan tüm meteorları ifade eder. Bu parlaklık, herhangi bir yıldız ve gezegeninkinden daha yüksektir ve sadece Güneş'in, Ay'ın ve bazı süpernova ve galaktik novaların parlaklığından daha düşüktür. Parlaklık için bir üst sınır yoktur ve Güneş'inkinden (-26,3m) daha yüksek parlaklıklara sahip bolitler gözlemlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">İgnatyevka Mağarası</span>

İgnatyevka Mağarası, Rusya'nın güneyinde, Ural Dağları'ndaki Belaya nehrinin bir kolu olan Sim Nehri kıyısındaki büyük bir kireçtaşı mağarasıdır. Mağarada 1980 yılında bir kadın figürünün parietal duvar resmi keşfedildi. Mağara resmindeki kadının bacakları arasındaki yirmi sekiz kırmızı noktanın kadın adet döngüsünü temsil ettiğine inanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Meteorit düşüşü</span>

Meteorit düşüşü, dış uzaydan düşüşü insanlar veya otomatik cihazlar tarafından gözlemlenen ve sonrasında toplanan bir meteorittir. Diğer herhangi bir meteorit ise "buluntu" olarak adlandırılır. Yaygın olarak kullanılan veritabanlarında listelenen 1300'den fazla belgelenmiş düşüş bulunmaktadır ve bunların çoğu modern koleksiyonlarda örneklere sahiptir. Şubat 2023 itibarıyla Meteoritical Bulletin Database'de 1372 doğrulanmış düşüş vardı.

<span class="mw-page-title-main">Mesosiderit</span> taşsı-demir meteorit sınıfı

Mesosideritler, yaklaşık eşit miktarda metalik nikel-demir ve silikattan oluşan bir taşsı-demir meteorit sınıfıdır. Bunlar düzensiz bir dokuya sahip breşlerdir. Silikatlar ve metal sıklıkla topaklar veya ince çakıllar halinde, ayrıca ince taneli iç içe geçmeler şeklinde oluşur. Silikat kısmı olivin, piroksenler ve Ca bakımından zengin feldspat içerir ve bileşim olarak ökrit ve diyojenitlere benzer.

<span class="mw-page-title-main">Meteorit avcılığı</span>

Meteorit avcılığı, meteoritleri arama ve toplama faaliyetidir. Meteoritleri aramakla uğraşan kişiye meteorit avcısı denir. Meteorit avcıları, hafta sonları veya işten sonra arama yapan amatörler ya da geçimini sağlamak için meteorit toplayan profesyoneller olabilir. Her ikisi de genellikle meteoritleri keşfetmek için metal dedektörleri veya mıknatıslar gibi araçlar kullanırlar.

<span class="mw-page-title-main">Kamçatka meteoru</span> Aralık 2018de Kamçatka Yarımadası yakınlarında patlayan küçük meteor

Kamçatka meteoru, 18 Aralık 2018 tarihinde Rusya'nın doğusundaki Kamçatka Yarımadası'nın doğu kıyıları açıklarında havada infilak eden bir meteordu. Yerel saatle öğle vakti civarında, yaklaşık 10 metre çapında bir asteroit atmosfere 32,0 km/s (72.000 mph) hızla giriş yaptı. Enerjisi 173 kiloton TNT eşdeğeriydi ve bu da, 1945'te Hiroşima'ya atılan Little Boy bombasının enerjisinin 10 katından fazlaydı. Cisim, başucu noktasına yakın bir konumda 7 derecelik bir dik açıyla atmosfere girmiş ve yaklaşık 25 km yükseklikte havada infilak etmiştir.