İçeriğe atla

2008 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi

2008 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi
Azerbaycan
← 200315 Ekim 20082013 →
 
Aday İlham Aliyevİkbal Ağazade
Parti YAPAzerbaycan Ümit Partisi
Aldığı oy 3.232.259 104.279
Oran % 88.73 % 2.86

Bölgelere göre seçim sonuçları
  İlham Aliyev

Önceki Cumhurbaşkanı

İlham Aliyev
YAP

Seçilen Cumhurbaşkanı

İlham Aliyev
YAP

15 Ekim 2008'de Azerbaycan'da cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı. Yeni Azerbaycan Partisi'nden İlham Aliyev, % 89 oyla yeniden seçildi. Müsavat, Azerbaycan Halk Cephesi Partisi, Azerbaycan Liberal Partisi ve Azerbaycan Demokrat Partisi de dâhil olmak üzere çok sayıda büyük siyasi parti, oylama iddiaları ve siyasi muhaliflere baskı uyguladığı gerekçesiyle oylamayı boykot etti.[1]

Arka plan

Görevdeki İlham Aliyev, Yeni Azerbaycan Partisi tarafından 3 Ağustos 2008 tarihinde ikinci dönem için aday gösterildi. Müsavat Partisi, Azerbaycan Halk Cephesi Partisi, Azerbaycan Liberal Partisi, Vatandaş ve İnkişaf Partisi ve Azerbaycan Demokrat Partisi haksız koşullar nedeniyle seçimi boykot ettiklerini açıkladı.[2] Buna cevaben Aliyev'in bir yardımcısı muhalefetin "Cumhurbaşkanı Aliyev'in seçimi çoğunluk ile kazanacağını bildiği" için geri çekildiğini iddia etti.[3] Seçimlere katılmak için toplam yedi aday başvurdu.[4] Adayların her biri 40.000 destek imzası toplamak zorunda kaldı.[5]

Kampanya, resmî olarak Eylül ortasında başladı. Adaylar, yasa gereği dört haftalık bir kampanya dönemi ile sınırlandırıldı. Radio Free Europe / Radio Liberty, IRFS ve RSF'ye göre medya (devlete ait ve özel) Aliyev'in adaylığı lehine önyargı gösterdi.[4]

Seçim süreci

Seçimi, çoğu Avrupa Güvenlik ve İş birliği Teşkilatı'ndan (AGİT) olmak üzere 500'den fazla uluslararası gözlemci izledi.[6] AGİT, seçimlerde geçmişe göre ilerleme kaydedildiğini, ancak görevdeki İlham Aliyev ile rekabetin olmaması nedeniyle[7] uluslararası standartları karşılamadığını söyledi.[8] NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer, "AGİT, Avrupa Konseyi ve Avrupa Parlamentosu’ndan uluslararası seçim gözlemcilerinden gelen Azerbaycan’ın 15 Ekim 2008’deki cumhurbaşkanlığı seçiminde ilerleme kaydedildiğini belirten raporları memnuniyetle karşılıyor. Azerbaycan, bu başarının üzerine inşa etmeli ve kaydedilen geri kalan eksiklikleri gidermelidir." dedi.[9]

Seçimi boykot eden Azerbaycan Liberal Partisi'nden Avez Temirhan, "Bu liderlik meşru değil ve seçimi halkın iradesini yansıtmıyor" dedi.[10]

Resmî adaylar

Adayların oy pusulasındaki sıralaması soyadlarının alfabetik sıralamasına göre uygulandı.

Oy pusulasındaki sıralamaya göre resmî adaylar:
1223457
İkbal AğazadeFuat Aliyevİlham AliyevGulamhüseyn AlibeyliHafız HacıyevKudret HasanguliyevFazıl Mustafa
ÜMİTALDPYAPBağımsızMMP BAHCP BKP

Sonuçlar

Merkez Seçim Komisyonu'na kayıtlı toplam yedi aday vardı.[11]

Görevdeki İlham Aliyev, % 88'in üzerinde oyla seçimi kazandı ve İkbal Ağazade % 2.86 ile ikinci oldu. Seçmen katılımı % 75,1 oldu. Fuat Aliyev ve Hafız Hacıyev, 2003'te olduğu gibi, imzaları destekleyenlerden daha az oy aldı.[12] Sekiz sandık yerinin oyları geçersiz kılındı.[13]

AdayPartiOy%
İlham AliyevYeni Azerbaycan Partisi3.232.25988.73
İkbal AğazadeÜmit Partisi104.2792.86
Fazıl MustafaBüyük Kuruluş Partisi89.9852.47
Kudret HasanguliyevBütün Azerbaycan Halk Cephesi Partisi83.0372.28
Gulamhüseyn AlibeyliBağımsız81.1202.23
Fuat AliyevAzerbaycan Liberal Demokrat Partisi28.4230.78
Hafız HacıyevMuasır Müsavat Partisi23.7710.65
Toplam3.642.874100.00
Geçerli oy3.642.87498.44
Geçersiz/boş oy57.7601.56
Toplam oy3.700.634100.00
Kayıtlı seçmen/katılım4.927.56175.10
Kaynak: CEC

Kaynakça

  1. ^ "US welcomes 'progress' in Azerbaijan election". Google News. Agence France-Presse. 16 Ekim 2008. 20 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2008. 
  2. ^ "Azerbaijani president to run for 2nd term in October elections". People's Daily. 3 Ağustos 2008. 6 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2008. 
  3. ^ "Observers criticise Azerbaijan president's re-election". Google News. Agence France-Presse. 16 Ekim 2008. 20 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2008. 
  4. ^ a b "Azerbaijani Presidential Election Campaign Opens". Radio Free Europe/Radio Liberty. 17 Eylül 2008. 20 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2008. 
  5. ^ Socor (23 Eylül 2008). "Azerbaijan's presidential election campaign kicks off". Eurasia Daily Monitor. Jamestown Vakfı. 27 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2008. 
  6. ^ "Opposition parties define 500 observers for presidential elections in Azerbaijan". Today.Az. 10 Ekim 2008. 22 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2008. 
  7. ^ "Azerbaijan's presidential poll marked considerable progress, but did not meet all election commitments". Organization for Security and Co-operation in Europe Office for Democratic Institutions and Human Rights. 16 Ekim 2008. 8 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2008. 
  8. ^ "Aliyev Wins Nearly 90% of Vote". The Moscow Times. 17 Ekim 2008. 5 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2008. 
  9. ^ "NATO SECRETARY GENERAL CALLS ON AZERBAIJAN'S AUTHORITIES TO CORRECT SHORTCOMINGS IN PRESIDENTIAL ELECTIONS IN AZERBAIJAN". 17 Ekim 2008. 20 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2008. 
  10. ^ "Azeri opposition decries Aliyev election victory". Daily Times. Lahore, Pakistan. 17 Ekim 2008. 13 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2008. 
  11. ^ "List of the registered candidates related to Presidential Elections of the Republic of Azerbaijan appointed on October 15, 2008". Central Election Commission of the Republic of Azerbaijan. 15 Eylül 2008. 17 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2008. 
  12. ^ ""Seçkilər" İnformasiya Mərkəzi" (Azerice). "Election" Information Center. 5 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2008. 
  13. ^ "Президентом Азербайджана вновь стал Ильхам Алиев" (Rusça). AnNews.ru. 24 Ekim 2008. 19 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2008. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Haydar Aliyev</span> 3. Azerbaycan cumhurbaşkanı

Haydar Alirıza oğlu Aliyev Azerbaycanlı siyasetçi, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin üçüncü cumhurbaşkanı, Nahçıvan Yüksek Meclisi'nin 3. Başkanı. Aynı zamanda Azerbaycan'ın görevdeki cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in babasıdır. Azerbaycan'ın "ümummilli lider" ve "ulu önder" unvanlarını taşımaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İlham Aliyev</span> 4. Azerbaycan cumhurbaşkanı

İlham Haydar oğlu Aliyev, Azerbaycanlı siyasetçi ve iş insanıdır. 2003'ten itibaren Azerbaycan'ın dördüncü ve mevcut cumhurbaşkanıdır. Önceki Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in oğludur. Ayrıca Yeni Azerbaycan Partisinin genel başkanlığını yürütmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Ümit Partisi</span>

Azerbaycan Ümit Partisi Azerbaycan'da bir siyasi parti. Merkez-sağ eğilimlidir. Liberal görüşlere sahip olan Ümit Partisi 1. (Kuruluş) Kurultayında 5 Mayıs 1993'te "Altın Kalem" ödüllü Ebulfet Ahmedov tarafından kurulmuştur.

Azerbaycan Halk Cephesi Partisi veya kısaca AHCP, Azerbaycan'daki muhalif siyasi parti. 1989'da 15 kurucu üye liderliğinde kuruldu. 1989-1992'li yıllarda Azerbaycan'da büyük güç ve söz sahibi olan siyasi kuruluş olmuştur. 1995'te partileşme sürecine girdi. 1995'te Partinin 1. (Kuruluş) Kurultayı düzenlendi ve parti resmen kuruldu. 1 Eylül 1995 tarihinde parti resmî kayıtlara alındı. Şu anda Demokratik Kuvvetlerin Millî Şurası'nin üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">2013 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

2013 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi, 9 Ekim 2013 tarihinde Azerbaycan'da yapılmış olan cumhurbaşkanlığı seçimidir.

2011 Azerbaycan protestoları, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev hükûmetini protesto etmek için düzenlenen gösteriler. Çoğunluğu Müsavat Partisi ile Azerbaycan Halk Cephesi Partisi'ne atfedilen ve göstericiler tarafından benimsenen temalar arasında 2008 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçiminin meşruluğu ile ilgili şüpheler, siyasi tutukluların serbest bırakılması, demokratik reform çağrıları ve Aliyev ile hükûmetinin istifası yer aldı. Azerbaycanlı yetkililer gösterilere müdahale etti.

<span class="mw-page-title-main">2014 Ukrayna başkanlık seçimi</span>

2014 Ukrayna başkanlık seçimi, Ukrayna'nın 1991 yılında Sovyetler Birliği'nden ayrılmasından sonra ülkede yapılan altıncı başkanlık seçimidir. 25 Mayıs 2014 tarihinde yapılan ilk turda oyların %54.7'sini alan Petro Poroşenko Devlet Başkanı seçildi.

Azerbaycan Millî Meclisi 3. dönem milletvekilleri listesi, 2005 Azerbaycan genel seçimleri ve 2006 Azerbaycan ara genel seçimleri ile seçilen milletvekillerinden oluşan 3. dönem Azerbaycan Parlamentosu.

<span class="mw-page-title-main">Azatlık İttifakı</span> Azerbaycanda bir seçim ittifakı (2005–2010)

Azatlık İttifakı, kısaca Azatlık 2005 tarihinde 2005 Azerbaycan genel seçimleri öncesi Azerbaycan Demokrat Partisi, Azerbaycan Halk Cephesi Partisi ve Müsavat Partisi tarafından kurulan seçim ittifakı. Önceleri "Üçlük" ve "Uğur" adlanmıştır. İttifak turuncu devrimlerden etkilenerek rengini turuncu olarak belirledi. Dışarıdan Azerbaycan Halk Partisi tarafından desteklendi, AHP genel başkanı Penah Hüseyn istifa ederek bağımsız siyasetçi olarak İttifaka katıldı. İttifaktan Merkezi Seçim Komisyonu tarafından açıklanan resmi sonuçlarca 7, Anayasa Mahkemesi tarafından açıklanan resmi sonuçlarca ise 5 milletvekili seçildi. Müsavat Partisinin seçimleri boykot etmemesi üzerine Azatlık İttifakının feshi söz konusu olsa da 17 Şubat 2006 tarihinde Azatlık İttifakı yeniden AHCP, ADP, VİP ve ALP tarafından siyasi ittifak olarak kuruldu. 2010 Azerbaycan genel seçimlerinde AHCP'nin ittifak dışında olan Müsavat'la yeni ittifak kurması sebebiyle Azatlık İttifakı feshedildi.

<span class="mw-page-title-main">2006 Azerbaycan ara genel seçimleri</span>

2006 Azerbaycan Ara Genel Seçimleri, Azerbaycan Millî Meclisi 3. dönem üyelerinin belirlenmesi için Kasım 2005'te yapılan milletvekili genel seçimlerinde 9 sayılı Binegedi İkinci, 38 sayılı Gence Nizami İkinci, 42 sayılı Sumgayıt İkinci, 110 sayılı Zagatala seçim çevresinin sonuçları Merkezi Seçim Komisyonu tarafından, 31 sayılı Surahanı İkinci, 44 sayılı Sumgayıt-Abşeron, 69 sayılı Celilabad-Masallı-Bilesuvar, 103 sayılı Gedebey, 106 sayılı Tovuz-Kazah-Ağstafa, 119 sayılı Ağdam Köy seçim çevresinin sonuçları ise Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Merkezi Seçim Komisyonu'nun sonuçlarını iptal ettiği seçim çevrelerinde YAP adayları birinci olmuştu. Diğer sonuçları iptal edilen seçim çevrelerinden 31 sayılı Surahanı İkinci, 44 sayılı Sumgayıt-Abşeron, 69 sayılı Celilabad-Masallı-Bilesuvar, 103 sayılı Gedebey, 106 sayılı Tovuz-Kazah-Ağstafa, 119 sayılı Ağdam Köy seçim çevresinden sırasıyla Azatlık İttifakı ortak adayı, AHCP genel başkanı Ali Kerimli; YAP adayı Tevfik Hüseynli; Azatlık İttifakı ortak adayı, AHCP Yüksek Meclisi başkanı Gulamhüseyn Alibeyli; bağımsız aday Fahrettin Gamberov; YAP adayı Bahtiyar Sadıkov seçimleri birinci bitirmişti. Bu 10 seçim çevresinde seçim sonuçlarının iptal edilmesi nedeniyle 13 Mayıs 2006 tarihinde yapılan yenileme seçimleridir.

<span class="mw-page-title-main">Ocak 2001 Azerbaycan ara genel seçimleri</span>

Ocak 2001 Azerbaycan Ara Genel Seçimleri, Azerbaycan Millî Meclisi 2. dönem üyelerinin belirlenmesi için Kasım 2000'de yapılan milletvekili genel seçimlerinde 10 sayılı Hatai İkinci, 38 sayılı Sumgayıt Birinci, 51 sayılı Ağsu-Kürdemir, 68 sayılı İmişli seçim çevrelerinin sonucu Merkezi Seçim Komisyonu tarafından, 7 sayılı Yasamal İkinci, 9 sayılı Hatai Birinci, 53 sayılı Astara, 56 sayılı Berde Şehir, 65 sayılı Kusar, 94 sayılı Hacıgabul- Salyan ve 99 saylı Şemkir seçim çevrelerinin sonuçları ise Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Bu 11 seçim çevresinde seçim sonuçlarının iptal edilmesi nedeniyle 7 Ocak 2001 tarihinde yapılan yenileme seçimleridir.

<span class="mw-page-title-main">2005 Azerbaycan genel seçimleri</span>

2005 Azerbaycan genel seçimleri, 6 Kasım 2005 tarihinde yapılan ve Azerbaycan Millî Meclisi 3. döneminin 125 yeni üyesinin belirlendiği seçimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">2015 Azerbaycan genel seçimleri</span>

2015 Azerbaycan genel seçimleri, 1 Kasım 2015 tarihinde yapılan ve Azerbaycan Millî Meclisi 5. döneminin 125 yeni üyesinin belirlendiği seçimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">2010 Azerbaycan genel seçimleri</span>

2010 Azerbaycan genel seçimleri, 7 Kasım 2010 tarihinde yapılan ve Azerbaycan Millî Meclisi 4. döneminin 125 yeni üyesinin belirlendiği seçimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">2000 Azerbaycan genel seçimleri</span>

2000 Azerbaycan genel seçimleri, 5 Kasım 2000 tarihinde yapılan ve Azerbaycan Millî Meclisi 2. döneminin 125 yeni üyesinin belirlendiği seçimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">1998 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

11 Ekim 1998 yılında Azerbaycan'da yapılan dördüncü cumhurbaşkanlığı seçimidir. Seçmen katılımın 78.92% olduğu oylamada oyların 78.92'ini alan Yeni Azerbaycan Partisi'nin adayı Haydar Aliyev ikinci bir dönemi için tekrar cumhurbaşkanı seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">2003 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

15 Ekim 2003'te Azerbaycan'da cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı. Beklendiği gibi, uluslararası gözlemcilerin özgür ve adil olmadığına karar verdiği bir seçimde, görevi sona eren cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in oğlu İlham Aliyev, ezici bir çoğunlukla dördüncü cumhurbaşkanı seçildi.

18 Mart 2009 yılında Azerbaycan'da anayasa referandumu yapıldı. 29 değişiklik içeren anayasa değişikliği teklifinde, cumhurbaşkanlığı için dönem sınırın kalkmasını öngören ve basın özgürlüğünü kısıtlayıcı maddelerin olması tartışmalara yol açtı. Seçmen katılımın 71.08% olduğu oylamada anayasa değişikliği 89.45% oy oranıyla kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">2018 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

2018 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi, 11 Nisan 2018 tarihinde Azerbaycan'da yapılmış olan cumhurbaşkanlığı seçimidir. Otoriter bir bağlamda gerçekleşen seçimler hileli olarak nitelendirildi. Muhalefet partileri seçime katılmadı. Seçimde sekiz aday yer aldı, fakat adayların gerçek muhalefet adayları olup olmadığı konusunda şüpheler vardı. Görevdeki Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, yedi yıllık bir dönem için yeniden cumhurbaşkanı seçildi.

2024 Azerbaycan cumhurbaşkanlığı seçimi veya Zafer Seçimi, Azerbaycan cumhurbaşkanını belirlemek için 7 Şubat 2024 tarihinde yapılan seçimdir.