İçeriğe atla

2007 Türkiye anayasa değişikliği referandumu

2007 Türkiye anayasa değişikliği referandumu
21 Ekim 2007 (16 yıl önce) (2007-10-21)

Bu referandum şu konularda yapılmaktadır:
  • Cumhurbaşkanının meclis yerine halk tarafından seçilmesi;
  • Cumhurbaşkanlığı süresinin yedi yıldan beş yıla indirilmesi;
  • Cumhurbaşkanının ikinci bir dönem için yeniden seçilmesi;
  • Genel seçimlerin beş yerine dört yılda bir düzenlenmesi;
  • Milletvekillerinin parlamento kararları için yeterli çoğunluğunun %67'den %34'e düşürülmesi.
Sonuçlar
Seçim
Oy %
Evet19.422.714%&0000000000000068.95000068,95
Hayır8.744.947 %&0000000000000031.05000031,05
Geçerli oy 28.167.661 %&0000000000000097.74000097,74
Geçersiz veya boş oy 651.435 %&0000000000000002.2600002,26
Toplam oy28.819.096%100,00
Kayıtlı seçmen/katılım42.690.252 67,49%

İllere göre sonuçlar
Kaynak: Yüsek Seçim Kurulu (YSK)[1]

2007 Türkiye anayasa değişikliği referandumu, 21 Ekim 2007 tarihinde Türkiye'de, Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi başta olmak üzere birtakım anayasa değişikliklerinin halkoyuna sunulmasıdır. Türkiye'de yapılan beşinci halk oylamasıdır.

Kabul edilen değişiklikler

  • Milletvekili genel seçimlerinin beş yıl değil dört yılda bir yapılması.
  • Cumhurbaşkanının halk oyuyla seçilmesi. (Abdullah Gül meclis tarafından seçilen son cumhurbaşkanı olmuş oldu.)
  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 96. maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dahil bütün işlerinde üye tam sayısının en az üçte biri ile toplanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasada başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.'
  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 101. maddesinin "Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş ve yükseköğrenim yapmış Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları arasından, halk tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Cumhurbaşkanlığına Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri içinden veya Meclis dışından aday gösterilebilmesi yirmi milletvekilinin yazılı teklifi ile mümkündür. Ayrıca, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oylar toplamı birlikte hesaplandığında yüzde onu geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilir. Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer" şeklinde değiştirilmesi.
  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 102. maddesinin "Cumhurbaşkanı seçimi, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde; makamın herhangi bir sebeple boşalması halinde ise boşalmayı takip eden altmış gün içinde tamamlanır. Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy almış bulunan iki aday katılır ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır. İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday, geçerli oyların çoğunluğunu aldığı takdirde Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan Cumhurbaşkanının görevi devam eder. Cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir." şeklinde değiştirilmesi.

Sonuçlar

2007 Türkiye anayasa değişikliği referandumu
Evet ya da hayır Oylar Yüzde
Referendum passed Evet19,422,714%68.95
Hayır 8,744,947 %31.05
Geçerli oy 28,142,781 %97.74
Geçersiz veya boş oy 651,435 %2.26
Toplam oy28.794.216%100.00
Seçmen katılımı %67.49
Seçmen sayısı 42,665,149
Kaynak: [1]
İl Sandık sayısı Kayıtlı seçmen Katılım Geçerli oy Geçersiz oy Evet Evet (%) Hayır Hayır (%) Katılım (%)
Adana3.3531.192.579693.332675.75817.574411.45860,89264.30039,1158,14
Adıyaman1087299.822217.933214.7633.170182.88185,1531.88214,8572,69
Afyonkarahisar1.571436.336349.986339.01710.969249.10573,4889.91226,5280,21
Ağrı923219.449154.555152.8291.726145.21195,027.6184,9870,43
Aksaray747221.110149.167146.1273.040125.08585,6021.04214,4067,46
Amasya859232.689172.330168.5603.770115.25768,3853.30331,6274,06
Ankara8.0122.928.8231.867.6041.830.99436.6101.200.89565,59630.09934,4163,77
Antalya32001.095.067673.994653.09420.900376.39957,63276.69542,3761,55
Ardahan32168.59149.34948.2941.05531.89766,0516.39733,9571,95
Artvin563119.19674.73472.6592.07547.60465,5225.05534,4862,70
Aydın1973640.803477.257462.26414.993218.52847,27243.73652,7374,48
Balıkesir2603798.405602.859587.71215.147352.61460,00235.09840,0075,51
Bartın469132.42898.58694.7783.80861.69165,0933.08734,9174,44
Batman750213.891141.996137.9254.071131.97095,685.9554,3266,39
Bayburt26153.03535.01834.46555330.76089,253.70510,7566,03
Bilecik521128.029106.641103.7702.87162.21959,9641.55140,0483,29
Bingöl559134.321107.289105.8721.417101.43995,814.4334,1979,88
Bitlis650139.263111.065109.5491.516102.82693,866.7236,1479,75
Bolu825185.649145.014141.4063.608105.58274,6735.82425,3378,11
Burdur612174.313142.520137.4715.04985.90762,4951.56437,5181,76
Bursa4.4261.520.5611.117.6641.093.96423.700735.28767,21358.67732,7973,50
Çanakkale1225334.467261.637254.8726.765133.27952,29121.59347,7178,23
Çankırı641132.95992.80491.0081.79674.19781,5316.81118,4769,80
Çorum1558383.091282.826277.6765.150206.85374,4970.82325,5173,83
Denizli1.790577.310449.148432.65016.498254.88658,91177.76441,0977,80
Diyarbakır2.246677.863359.017348.88010.137328.84694,2620.0345,7452,96
Düzce698206.292156.950153.8113.139124.82681,1628.98518,8476,08
Edirne850278.187208.911203.3325.57976.02637,39127.30662,6175,10
Elazığ1313357.055241.184237.4113.773205.66986,6331.74213,3767,55
Erzincan868143.701102.692101.1521.54071.78370,9729.36929,0371,46
Erzurum1.985451.784321.044317.1793.865285.85090,1231.3299,8871,06
Eskişehir1578505.301379.885370.3809.505210.90456,94159.47643,0675,18
Gaziantep2.122700.488440.571432.5578.014344.76179,7087.79620,3062,89
Giresun1.135292.926192.634188.8873.747139.81274,0249.07525,9865,76
Gümüşhane51384.82355.95455.02093446.32384,198.69715,8165,97
Hakkari348102.69976.59173.7322.85970.32295,383.4104,6274,58
Hatay2.273791.281553.720542.58511.135324.72159,85217.86440,1569,98
İstanbul187057.428.4434.357.3654.271.67085.6952.849.48766,711.422.18333,2958,66
İzmir6.9312.536.4591.626.0491.583.38742662772.84848,81810.53951,1964,11
Iğdır34489.76151.84350.99584834.75568,1516.24031,8557,76
Isparta930272.318210.818203.8736.945138.31667,8465.55732,1677,42
Mersin29371.012.023615.079596.77318.306309.82951,92286.94448,0860,78
Kars654170.557104.692102.9931.69975.38173,1927.61226,8161,38
Karabük612151.645112.814109.0893.72582.20075,3526.88924,6574,39
Karaman517142.443111.106107.3163.79078.80173,4328.51526,5778,00
Kastamonu1.477261.208199.106193.6085.498137.87971,2255.72928,7876,23
Kayseri2.119690.307523.722515.9807.742423.73882,1292.24217,8875,87
Kilis28563.39949.43748.58585238.53779,3210.04820,6877,98
Kırıkkale651192.328122.617120.5002.11796.78580,3223.71519,6863,75
Kırklareli710231.937179.326175.1664.16062.77935,84112.38764,1677,32
Kırşehir605149.93196.40194.3852.01666.84470,8227.54129,1864,30
Kocaeli2.496887.095624.102610.65113.451436.71871,52173.93328,4870,35
Konya36941.185.677874.240855.67818.562721.10484,27134.57415,7373,73
Kütahya1.449399.322330.699321.7718.928262.03281,4359.73918,5782,82
Malatya1.625468.970312.123308.5113.612253.47182,1655.04017,8466,56
Manisa2732858.773687.805666.40221.403399.50859,95266.89440,0580,09
Kahramanmaraş1831576.729398.541393.7854.756338.73986,0255.04613,9869,10
Mardin1.170292.768219.874215.1764.698204.00094,8111.1765,1975,10
Muğla1595522.755361.678350.55511.123151.72143,28198.83456,7269,19
Muş713181.428132.033129.6352.398120.78593,178.8506,8372,77
Nevşehir634187.160136.271133.2892.982102.52776,9230.76223,0872,81
Niğde664210.190126.949123.8443.10590.00672,6833.83827,3260,40
Ordu1.671460.338300.121293.7086.413222.55975,7871.14924,2265,20
Osmaniye791262.476180.038176.3683.670111.52663,2364.84236,7768,59
Rize853226.536138.219135.5742.645112.63683,0822.93816,9261,01
Sakarya1739564.790401.605393.1068.499304.18977,3888.91722,6271,11
Samsun2.530779.816535.388524.66710.721404.90577,17119.76222,8368,66
Siirt523117.57583.67881.0982.58076.48494,314.6145,6971,17
Sinop6951419741009739808628876752668,843056031,1671,12
Sivas2060392397285211281017419422611380,465490419,5472,68
Tekirdağ1322457268328857320981787614345944,6917752255,3171,92
Tokat1511392263287597282517508020821673,707430126,3073,32
Trabzon1710494688327076320066701024917377,857089322,1566,12
Tunceli4315509434200332379631163935,022159864,9862,08
Şanlıurfa2148558402406061402291377038483195,66174604,3472,72
Şırnak53715231311000910477652339566691,3191108,6972,23
Uşak728222956180532174944558810476459,887018040,1280,97
Van1418416640272263266673559025359195,09130824,9165,35
Yalova352126460776057584617594800163,292784536,7161,37
Yozgat1187296148215356212169318717839784,083377215,9272,72
Zonguldak13614288023002762896371063917784961,4011178838,6070,03

Siyasi partilerin kararları

Öneriyi sunan iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) "evet" oyunu savundu.[2] Demokratik Toplum Partisi AK Parti'ye destek olarak değil, "demokrasiye sahip çıkma" amaçlı olarak "evet" kararı aldı.[3] "Evet" diyen diğer partiler arasında Sosyaldemokrat Halk Partisi, Cumhurbaşkanını halkın seçmesini "Türk milletine fırsat" olarak tanımlayan Büyük Birlik Partisi, değişiklikte sunulan fikirlerin Millî Görüş tarafından kırk yıldır savunulduğunu ifade eden Saadet Partisi, Demokrat Parti ve Anavatan Partisi yer aldı.[4]

Referandum sürecinde aktif "hayır" kampanyası yürüten tek parti, değişikliği "dayatma" olarak niteleyen Cumhuriyet Halk Partisiydi.[4] Milliyetçi Hareket Partisi mecliste öneriye "evet" oyu verse de,[4] partinin genel başkanı Devlet Bahçeli 17 Ekim tarihinde "hayır" çağrısı yaptı.[5]

Referandum günü yaşanan olaylar

  • Ekim 2007 Dağlıca saldırısı: Referandumun yapılacağı gece Kuzey Irak'tan gelen 150 kişilik grup Dağlıca Komando Taburuna saldırıda bulundu. Çatışmada 12 asker hayatını kaybetti, 16 asker yaralandı ve 8 asker de Kuzey Irak topraklarına kaçırıldı.

Kaynakça

  1. ^ a b "Resmi sonuçlar – 21 Ekim 2007 Anayasa Referandumu". Yüksek Seçim Kurulu. 12 Eylül 2010. 27 Şubat 2017 tarihinde kaynağından (Website) arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2017. 
  2. ^ "Türkiye'nin 7'inci, AK Parti'nin 3'üncü referandumu". A Haber. 13 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2017. 
  3. ^ "DTP, referandum seçiminde 'Evet' oyu kullanacak". Haber Aktüel. 13 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2017. 
  4. ^ a b c "Referanduma siyasi partiler nasıl bakıyor?". İhlas Haber Ajansı. 13 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2017. 
  5. ^ "MHP'nin referandum mesajı". Habertürk. 13 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2017. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de siyaset</span> Türkiye Cumhuriyetinin siyasi yapısı

Türkiye'de siyaset, Türkiye'nin kuvvetler ayrılığı ilkesine dayalı bir yapısı vardır. Yasama, Yürütme ve Yargı erklerinden oluşan üçlü kuvvet ayrılığı ilkesi temel alınmıştır. Buradaki üç erk; Yasama (TBMM), Yürütme (Cumhurbaşkanı) ve Yargı (Mahkemeler) tarafından oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Büyük Millet Meclisi</span> Türkiye Cumhuriyetinin parlamentosu

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Türkiye Cumhuriyeti'nin yasama organıdır. 23 Nisan 1920'de Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'nce işgaline direniş göstermek üzere kurulmuştur. Asli görevi yürütmeyi denetlemektir ve yasama erkini kullanır. "Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir" ilkesi, TBMM'nin varoluşunun temel dayanağını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">1965 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 13. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

1965 Türkiye genel seçimleri, 10 Ekim 1965 tarihinde yapılan bu genel seçimler ile TBMM 13. dönem milletvekilleri seçildi. İlk kez Millî bakiye sisteminin uygulandığı bu seçimlerde, Türkiye tarihinde ilk defa bir sosyalist parti olan Türkiye İşçi Partisi milletvekili çıkararak meclise girdi.

<span class="mw-page-title-main">2007 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi</span> Türkiyenin 11. cumhurbaşkanını belirleyen seçim

2007 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi, Türkiye'nin 11. cumhurbaşkanının belirlenmesi için yapılan seçim. Nisan ayında başlayan ve olaylı geçen süreç 28 Ağustos'ta Abdullah Gül'ün cumhurbaşkanı seçilmesiyle tamamlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">2007 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 23. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

2007 Türkiye genel seçimleri, 22 Temmuz 2007 tarihinde TBMM 23. dönem üyelerini belirlemek için yapılan seçimdir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye cumhurbaşkanı</span> Türkiye Cumhuriyetinin devlet ve hükûmet başkanı

Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti'nin devlet ve hükûmet başkanıdır. Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanlığını, Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk milletinin birliğini temsil eder. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın uygulanmasını ve devlet kurumlarının uyum içinde çalışmasını temin eder. Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 104. maddesinde düzenlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Cumhuriyeti Anayasası</span> 1982 yılından beri yürürlükte olan Türkiye Anayasası

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası veya resmî olmayan kullanımıyla 1982 Anayasası, Türkiye'nin 9 Kasım 1982'den bu yana geçerli olan anayasasıdır. 12 Eylül Darbesi sonrasında askerî yönetimin emriyle Danışma Meclisi tarafından hazırlanmış, 23 Eylül 1982 tarihinde Danışma Meclisi tarafından ve 18 Ekim 1982 tarihinde Millî Güvenlik Konseyi tarafından kabul edilmiştir. Devlet Başkanı Kenan Evren, Anayasa'nın ilk üç maddesinin "değiştirilemeyeceğini ve değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini" dördüncü madde olarak taslağa ekletmiştir. 7 Kasım 1982 Pazar günü yapılan halk oylaması sonucu yüzde 91,37 oranında kabul oyu ile kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">1987 Türkiye anayasa değişikliği referandumu</span> Türkiyede yapılan üçüncü halk oylaması

1987 Türkiye anayasa değişikliği referandumu Türkiye'de yapılan üçüncü halk oylamasıdır. 12 Eylül 1980 darbesi ile getirilen siyasi yasakları kaldıran anayasa referandumu olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de seçimler</span>

Türkiye'de seçimler devletin altı pozisyonu için yapılır: cumhurbaşkanlığı (ulusal), parlamento (ulusal), belediye başkanlığı (yerel), ilçe belediye başkanlığı (yerel), il veya belediye meclis üyeleri (yerel) ve muhtarlar (yerel). Seçimler dışında referandumlar da yapılmaktadır.

Türkiye'nin kuruluşundan bu yana 12 farklı Türk vatandaşını cumhurbaşkanlığı makamına getiren yirmi iki cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı. TBMM tarafından Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü dört defa, Celâl Bayar üç defa; Cevdet Sunay, Fahri Korutürk, Turgut Özal, Süleyman Demirel, Ahmet Necdet Sezer ve Abdullah Gül bir defa cumhurbaşkanlığına seçildiler. Cemal Gürsel, 27 Mayıs Darbesi sonrası yapılan genel seçimler sonucunda yine TBMM tarafından; Kenan Evren, 12 Eylül 1980 Darbesi sonrası 1982 Türkiye anayasa referandumu sonucu (%91,37) cumhurbaşkanı olmuştur. Recep Tayyip Erdoğan, doğrudan halkoyuyla üç defa cumhurbaşkanı seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de anayasal süreç</span> Türk anayasal sürecinin geçmişi ve bugünü

Türkiye'de anayasal süreç, 1808 tarihinde ilan edilen Sened-i İttifak ile başlayıp günümüze kadar devam etmektedir. II. Mahmud döneminde, Alemdar Mustafa Paşa tarafından hazırlanan Sened-i İttifak, merkezî otoriteyi taşrada hâkim kılmak için Rumeli ve Anadolu âyanları ile Osmanlı Devleti arasında 29 Eylül 1808’de imzalandı. Osmanlı'da Sened-i İttifak ile Türk tarihinde ilk defa devlet iktidarı sınırlandırıldığından, bu belge Türk tarihinde ilk "anayasal belge" kabul edilmektedir. Abdülmecid döneminde 3 Kasım 1839 tarihinde Mustafa Reşid Paşa tarafından hazırlanan Tanzimat Fermanı ilan edildi. Bu ferman ile padişah, fermanda ilân edilen ilkelere ve konulacak kanunlara uyacağına yemin etti. Tanzimat Fermanı'nın tamamlayıcısı ve pekiştiricisi olan Islahat Fermanı, Abdülmecid tarafından 1856 yılında "ferman" olarak ilan edildi. Tanzimat döneminde yetişen ve Genç Osmanlılar olarak bilinen aydın ve yazarlar, Avrupa'dan etkilenerek meşrutiyet yönetimini savunmaya başladılar ve meşrutiyeti ilan ettirmek için Abdülaziz’i tahttan indirerek, yerine II. Abdülhamid’i getirdiler. 23 Aralık 1876'da Mithat Paşa’nın hazırladığı Kanun-i Esasi ilan edilerek meşrutiyete geçildi. Kanun-i Esasî, şekli kritere göre bir anayasa olarak kabul edilmektedir. Türk tarihinin ilk anayasası olan ve 12 bölüm ile 119 maddeden oluşan Kanun-i Esasî'nin 113. maddesi gereğince, padişah olağanüstü durumlarda Anayasa'yı askıya alabilirdi. II. Abdülhamid, 1877 yılında Rus savaşlarını neden göstererek Anayasa'yı askıya aldı. 1908 yılındaki askeri ayaklanma sonucu II. Abdülhamid, 1876 Anayasası'nı tekrar yürürlüğe koydu ve böylece II. Meşrutiyet dönemi başladı. 1909 yılında 31 Mart Vakası'nın meydana gelmesinden sonra tahttan indirilen II. Abdülhamid'den sonra 1909 yılında Anayasa'da önemli değişiklikler yapıldı. Bu değişikliklerle 1876 Anayasası, meşruti bir parlamenter monarşi Anayasası haline geldi.

<span class="mw-page-title-main">2010 Türkiye anayasa değişikliği referandumu</span> Türkiyede yapılan altıncı halk oylaması

2010 Türkiye anayasa değişikliği referandumu, Türkiye'de Anayasa'da yapılan birtakım değişikliklerin 12 Eylül 2010 tarihinde halk oylamasına sunulmasıdır. Yirmi altı maddelik bir değişikliği içeren paket, TBMM tarafından kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından referanduma sunuldu. Referandum sonucunda %57,88 evet ve %42,12 hayır oyu çıkarak anayasa değişiklikleri kabul edildi.

<span class="mw-page-title-main">2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi</span> Türkiyenin 12. cumhurbaşkanını belirleyen seçim

2014 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi, Türkiye'nin 12. cumhurbaşkanını belirlemek için 10 Ağustos 2014 tarihinde yapılan seçim. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde cumhurbaşkanının doğrudan halk oyuyla seçildiği ilk seçimdir.

<span class="mw-page-title-main">2018 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 27. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

2018 Türkiye genel seçimleri, 24 Haziran 2018'de yapılan ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin 27. döneminin 600 yeni üyesinin belirlendiği seçimlerdir. 2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumunda kabul edilen bazı değişikliklerin yürürlüğe girdiği seçimdir. Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turu ile aynı gün yapıldı.

<span class="mw-page-title-main">2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu</span> Türkiyede yapılan yedinci halk oylaması

2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu, 16 Nisan 2017'de gerçekleşen halk oylamasıdır. Seçmenler, mevcut Türkiye Anayasası'nın 18 maddesi üzerindeki değişikliklerini oyladı. Hükûmetteki Adalet ve Kalkınma Partisi ve kurucularından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından desteklenen madde değişiklikleriyle ilgili tartışmalar uzun süre devam ettikten sonra muhalefetteki Milliyetçi Hareket Partisi'nin (MHP) desteğiyle birlikte meclisten geçerek halk oylaması kararı alındı. Değişiklik paketi, yürürlükteki parlamenter sistemin kaldırılarak yerine başkanlık sisteminin getirilmesini, başbakanlık makamının ortadan kaldırılmasını, meclisteki vekil sayısının 550'den 600'e çıkarılmasını ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun (HSYK) yapısında değişiklikler yapılmasını içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye cumhurbaşkanı yardımcısı</span> Türkiyede bir resmî makam

Türkiye cumhurbaşkanı yardımcısı, Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanından sonra devlet protokolünde 2. sırada yer alan makamdır. Cumhurbaşkanlığı Kabinesi üyesidir. Makam, 16 Nisan 2017'de gerçekleştirilen anayasa değişikliği referandumu ile oluşturuldu ve 2018'deki cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra yeni cumhurbaşkanının 9 Temmuz 2018'de göreve başlamasıyla yürürlüğe girdi.

<span class="mw-page-title-main">2023 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 28. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

2023 Türkiye genel seçimleri, 14 Mayıs 2023 tarihinde düzenlenen ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin 28. döneminin 600 yeni üyesini belirlemiş olan seçimlerdir. 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turu ile aynı gün yapıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bir konuşmasında 1950 seçimlerine atıfta bulunarak seçimlerin 14 Mayıs 2023'te yapılabileceğinin işaretini vermiştir ve bu tarih, bazı muhalif partiler tarafından seçim tarihi olarak kabul edilmiştir. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 10 Mart 2023'te imzalanan bir kararnameyle seçimlerin yenilenmesine karar verildi. Aynı gün Yüksek Seçim Kurulu genel seçimlerin ve cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunun 14 Mayıs'ta ve cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunun da 28 Mayıs'ta yapılmasına karar verdi.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da seçimler</span>

Azerbaycan'da milletvekili genel seçimleri beş (5) senede bir, 125 üyeli Millî Meclis'e belli yüzde çoğunluğu sistemi ile yapılır. Bir bağımsız veya siyasi parti adayı seçime katıldığı seçim bölgesindeki geçerli oyların belli yüzde çoğunluğunu elde etmelidir. Yerel Seçimler ise yasa gereği beş (5) senede bir yapılmaktadır. Yerel seçimler Azerbaycan Cumhuriyeti'nin yerel yönetimlerini belirlemek amacıyla yapılır. Yerel yönetimlerin etki alanları dar olduğu için Yerel Seçimler Azerbaycan'da çok önem arz etmemektedir.

2020 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti anayasa değişikliği referandumu, 11 Ekim 2020 tarihinde düzenlenen, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Anayasası'na dair bir değişiklik önerisinin halk tarafından oylanan referandum. Cumhurbaşkanlığı seçimiyle aynı gün düzenlendi.

<span class="mw-page-title-main">2022 Kazakistan anayasa değişikliği referandumu</span>

2022 Kazakistan Anayasa Referandumu, 5 Haziran 2022 tarihinde gerçekleştirilen halk oylamasıdır. Kazakistan halkı, 2022 Ocak ayında ülkeyi sarsan büyük çaplı protestoların ardından, öncelikle Cumhurbaşkanının yetkilerini azaltmayı içeren bir anayasa değişikliğini oyladı.