İçeriğe atla

1991 Kazakistan cumhurbaşkanlığı seçimi

1991 Kazakistan cumhurbaşkanlığı seçimi
Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
← 19901 Aralık 19911999 →
Katılım%88.23
 
Aday Nursultan Nazarbayev
Parti Bağımsız
Beraber aday Yerik Asanbayev
Aldığı oy 8,681,276
Oran %98.78

Önceki Devlet Başkanı

Nursultan Nazarbayev
Bağımsız

Seçilen Devlet Başkanı

Nursultan Nazarbayev
Bağımsız

1991 Kazakistan başkanlık seçimi, Kazakistan'ın Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını kazanmasının ardından 1 Aralık 1991 tarihinde yapılan ilk başkanlık seçimidir.[1] %88 oranında katılım gerçekleşen seçimleri, %98.78 oy oranıyla tek aday olan Nursultan Nazarbayev kazanmıştır.[1][2]

Arka plan

24 Nisan 1990'da, Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Konseyi, Kazakistan SSC Devlet Başkanlığı makamını oluşturdu ve Nursultan Nazarbayev'i 6 yıllık bir dönem için cumhurbaşkanı olarak seçti.[3]

Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla ilgili olaylar nedeniyle, 16 Ekim 1991'de Kazakistan SSC Yüksek Konseyi, seçim tarihini 1 Aralık 1991 olarak belirledi. Kanuna göre, Kazakistan SSC'nin nüfusu birkaç kat daha küçük olmasına rağmen, Rusya SFSC'nin ilgili yasasının gereklilikleriyle örtüşen, başkanlığa aday olmaya hak kazanmak için 100.000 imza gerektiği belirlendi.[4]

24 Ekim 1991'de Nazarbayev, Merkez Seçim Komisyonu tarafından aday adayı Yerik Asanbayev ile gizli oylamada görevdeki aday olarak kaydedildi.[]

Yüksek Kurul üyeleri, yazar Olcas Süleymenov'u aday olarak önerdiler, ancak Süleymanov teklifi reddetti. Jeltoqsan Ulusal Demokrat Partisi genel başkanı Hasen Qojahmetov ise seçime girebilmesi için gerekli sayıda imzaya sahip değildi.[]

Sonuçlar

AdayPartiOy%
Nursultan NazarbayevBağımsız8.681.27698.78
Against107.2521.22
Toplam8.788.528100.00
Geçerli oy8.788.528100.00
Geçersiz/boş oy1980.00
Toplam oy8.788.726100.00
Kayıtlı seçmen/katılım9.961.24288.23
Kaynak: Nohlen et al.

Kaynakça

  1. ^ a b Elections in Asia and the Pacific : a data handbook. Dieter Nohlen, Florian Grotz, Christof Hartmann. Oxford: Oxford University Press. 2001. ISBN 0-19-924958-X. OCLC 48585734. 
  2. ^ "Kazakistan: Nazarbayev yüzde 97.7 ile 5. kez". BBC News Türkçe. 27 Nisan 2015. 25 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2022. 
  3. ^ "Қазақстан Республикасының Парламенті". www.parlam.kz. 16 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2022. 
  4. ^ Куртов, Аждар (2000). "Демократия выборов в Казахстане : Авторитарная эволюция". Юридическая Россия (Rusça). 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2020. 


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan</span> Doğu Avrupa ve Orta Asyada yer alan egemen devlet

Kazakistan, resmî adıyla Kazakistan Cumhuriyeti, topraklarının büyük bölümü Orta Asya'da, küçük bir bölümü Doğu Avrupa'da yer alan bir ülkedir. Kazakistan, günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletinden biri olup Türk Devletleri Teşkilatı ve TÜRKSOY'un üyesidir. 2.724.900 km² yüzölçümü ile dünyanın en büyük dokuzuncu ülkesidir. Müslüman çoğunluklu ülkelerin ve Türk devletlerinin yüzölçümü bakımından en büyüğü, doğal kaynaklar bakımından da en zenginidir. Kazakistan Türk tarihinin önemli devletlerinden olan Saka, Hun, Göktürk, Kıpçak, Karahanlı, Altın Ordu gibi devletlerin merkez üssü; Kıpçak, Oğuz, Karluk gibi Türk boylarının beşiği olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Nursultan Nazarbayev</span> Kazakistan Cumhuriyetinin ilk cumhurbaşkanı

Nursultan Äbişulı Nazarbayev ;, Kazak siyasetçi ve devlet adamı. Kazakistan Cumhuriyeti'nin ilk Devlet Başkanı. 24 Aralık 1990'da başladığı cumhurbaşkanlığı görevinden 19 Mart 2019'da istifa etti. Günümüzde Türk Devletleri Teşkilatı ömür boyu onursal başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan bayrağı</span> Ulusal bayrak

Kazakistan bayrağı (Kazakça: Қазақстан Республикасының мемлекеттiк туы, Qazaqstan Respublikasynyñ memlekettık tuy), Kazakistan Cumhuriyeti’nin ulusal ve resmî bayrağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Menıñ Qazaqstanym</span>

Meniñ Qazaqstanım, Kazakistan'ın ulusal marşıdır. Marş, 1992'den 2006'ya kadar kullanılan Kazakistan Cumhuriyeti Ulusal Marşı'nın yerine, 7 Ocak 2006 tarihinde kabul edilmiştir. Marşın orijinali 1956'da Şemsi Kaldayakov tarafından bestelenen ve Cumeken Nacimedenov tarafından yazılmış bir şarkıdır. Şarkı, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra kurulan Kazakistan'ın ulusal marşı olmuştur, fakat ilk cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev tarafından sözlerinde değişiklikler yapılmıştır.

Amanat ya da eski ismiyle Nur Otan, 850.000 üyesiyle Kazakistan'ın en büyük siyasi ve 1999 yılından beri iktidar partisidir. Partinin Genel başkanlığı görevini 26 Nisan 2022 tarihinden beri Yerlan Koşanov yürütmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan Halk Partisi</span>

Kazakistan Halk Partisi eski adıyla Kazakistan Komünist Halk Partisi, Kazakistan'da bir siyasi partidir. Parti başkanı Aykin Kongirov'dur. Merkez Komite Sekreterleri Turgin Sidikov, Jambıl Ahmetbekov, Gauhar Nugmanova ve Viktor Smirnov'dur.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan Komünist Partisi</span> Kazakistanda siyasî parti

Kazakistan Komünist Partisi Kazakistan Cumhuriyeti'nde eski Komünist Parti. Sovyet dönemi Kazakistan Komünist Partisi'nin halefi niteliğindedir. 1999 yılındaki genel seçimlerde % 17.7 oranında oy alarak Kazakistan meclisindeki en güçlü ikinci parti olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Jambıl Ahmetbekov</span> Kazak politikacı

Jambıl Ahmetbekov - Kazak politikacı. Kazakistan Komünist Halk Partisi Sekreteri. Kazakistan meclisi başkan yardımcısı.

<span class="mw-page-title-main">Serikbolsın Abdildin</span> Kazak politikacı

Serikbolsın Abdildayeviç Abdildin, Kazak politikacıdır. Kazakistan Komünist Partisi birinci sekreteri (1991-2010). 1999 yılında yapılan Kazakistan devlet başkanlığı seçimlerine Komünist Parti adayı olarak katılmış ve %13 oy alarak ikinci gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı</span>

Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı, 24 Ocak 1953 tarihinde Kazakistan SSC Yüksek Sovyeti tarafından kabul edilen bayrak. Bu bayrak, Sovyetler Birliği bayrağının bir versiyonudur. Aralarındaki fark, bu bayrakta 2/9 altta yatay olarak mavi şerit yer alır. Bayrağın yakın merkezinde orak ve çekiç figürü yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan cumhurbaşkanı</span> Kazakistanın devlet başkanı

Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı, Kazakistan Cumhuriyeti'nin devlet başkanı ve Kazakistan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri başkomutanıdır. Devlet Başkanı, Kazakistan Cumhuriyeti içindeki en yüksek makamın sahibidir. Bu pozisyonun yetkileri Kazakistan Anayasası'nın özel bir bölümünde açıklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan başbakanı</span> Kazakistanın hükûmet başkanı

Kazakistan başbakanı, Kazakistan Cumhuriyeti hükûmetinin başı ve Kazakistan cumhurbaşkanından sonra ülkedeki en yüksek ikinci siyasi makamdır. Başbakan, kabine başkanlığını yürütür ve Kazakistan Cumhuriyeti Parlamentosunun görevini yerine getirmesine yardımcı olur.

Dariga Nursultankızı Nazarbayeva Kazak siyasetçi, eski Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev'in kızı.

<span class="mw-page-title-main">2005 Kazakistan cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

2005 Kazakistan başkanlık seçimleri, Kazakistan'ın yeni devlet başkanının belirlenmesi için 4 Aralık 2005 tarihinde yapılmıştır. Nursultan Nazarbayev, adaylarının karşısında tekrar devlet başkanı seçilmiştir. Muhalefetin baş figürü olarak nitelendirilen Zamanbek Nurkadilov, seçimden kısa bir süre önce hayatını kaybettiği için katılamamıştır.

<span class="mw-page-title-main">2019 Kazakistan cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

2019 Kazakistan erken başkanlık seçimleri, dönemin devlet başkanı Nursultan Nazarbayev'in istifasından dolayı 9 Haziran 2019'da yapılan seçimdir. Seçim gününe kadar vekaleten devlet başkanlığı görevini yapan Kasım Cömert Tokayev'in de aday olduğu seçimde kayıtlı olarak toplam yedi aday bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan'da siyaset</span>

Kazakistan'ın devlet yapısı, üniter anayasal başkanlık cumhuriyeti'dir. Şu anki Kazakistan Cumhurbaşkanı, Kasım Cömert Tokayev, devlet ve hükûmet başkanı'dır. Yasama organı hem hükûmete hem de iki meclise verilir.

<span class="mw-page-title-main">1990 Kazakistan cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

1990 Kazakistan cumhurbaşkanlığı seçimi, Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde 6 yıllık bir dönem cumhurbaşkanı seçilmesi için 24 Nisan 1990 tarihinde gerçekleşmiş olan seçimlerdir. Yüksek Konsey başkanı Nursultan Nazarbayev, 360 üyenin 317'si tarafından cumhurbaşkanı seçildi.

<span class="mw-page-title-main">1999 Kazakistan cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

1999 Kazakistan başkanlık seçimi, 10 Ocak 1999 tarihinde Kazakistan'da yapılmış olan başkanlık seçimidir. Seçimi mevcut Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev %81'lik oy oranıyla yeniden kazanmış ve 20 Ocak 1999 tarihinde yemin ederek görevine başlamıştır. Çoğu gözlemci, seçimi bariz bir şekilde adaletsiz olarak gördü ve Nazarbayev'in demokratik bir hükûmet sistemini teşvik etmediğini belirtti.

<span class="mw-page-title-main">Sergey Tereşçenko</span> Kazakistan Cumhuriyetinin ilk başbakanı

Sergey Alexandrovych Tereshchenko, Kazak siyasetçi. Kazakistan'ın 1. Başbakanı.