İçeriğe atla

1990 Tiflis-Ağdam otobüsü saldırısı

Koordinatlar: 40°35′13″N 46°18′57″E / 40.586944°K 46.315833°D / 40.586944; 46.315833
1990 Tiflis-Ağdam otobüsü saldırısı
Dağlık Karabağ sorunu
BölgeHanlar, Azerbaycan, Sovyetler Birliği
Koordinatlar40°35′13″N 46°18′57″E / 40.586944°K 46.315833°D / 40.586944; 46.315833
Tarih10 Ağustos 1990 (1990-08-10) (UTC+04.00)
HedefAzeriler
Saldırı türü
Bombalı saldırı
SilahlarPatlayıcı
Ölü15–20
Yaralı16–30
İşleyenlerArmen Avanesyan
Mihail Tatevosov
Örgüt(ler)Vrej

1990 Tiflis-Ağdam otobüsü saldırısı veya 1990 Hanlar otobüsü saldırısı 10 Ağustos 1990'da Ermeni faaller tarafından Azerbaycan'ın Hanlar (şimdiki adı ile Göygöl) kenti civarında, Azerbaycan'ın en büyük ikinci şehri Gence'ye 12,5 km uzaklıkta bir otobüste patlayıcı bir cihazın patlayarak 15–20 kişinin ölümüne sebep olan olaydır.[1][2][3]

Azerbaycan üzerinde Hanlar
Hanlar
Hanlar
Hanlar'ın konumunu gösteren Azerbaycan haritası.

Kayıplar

60 yolcu taşıyan otobüs Gürcistan'ın başkenti Tiflis'ten Azerbaycan'ın Ağdam kentine gidiyordu.[4][5] Ölüm raporları 15[4] ile 20 arasında değişmektedir.[6] Çeşitli derecelerde yaralanan kişilerin sayısı 16 ile 30 arasında değişmektedir.[4][6]

Failler

Bombalama, Rusya'nın Rostov-na-Donu kentinde kurulmuş Vrej Ermeni militan örgütünün faaleri olan iki etnik Ermeni tarafından gerçekleştirilmiştir. Örgütün yaptığı ilk terör olayı 16 Eylül 1989'da Tiflis'den Bakü'ye giden bir otobüsün bombalanmasıydı ki, saldırı 5 sivilin ölmesi ve 27 kişinin yaralanması ile sonuçlanmıştır.[2][7][8] Hanlar saldırısının failleri iki Ermeni militan Armen Mihayloviç Avanesyan ve Mihail Mihayloviç Tatevosov'du (Tatevosyan). Onlar aynı Ağdam-Tiflis güzergahında 17 Haziran 1991 için planlanan bir sonraki komplo gerçekleşmeden önce tutuklanmıştılar.[6][9] Azerbaycan Yüksek Mahkemesi Mayıs 1992'de onları suçlu bulmuş, Avanesyan'ı ölüme, Tatevosyan'ı ise 15 yıl hapis cezasına çarptırmıştır.[9] Tatevosov daha sonra Mayıs 1992'de Azerbaycan'ın Terter Rayonu'nde bir Azeri rehine ile değiştirilmiştir.[6]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Azerbaijan bus blast kills at least 17" (İngilizce). Chicago Tribune. 11 Ağustos 1990. 
  2. ^ a b van der Leeuw, Charles (1998). Azerbaijan: a quest for identity : a short history (İngilizce). St. Martin's Press. s. 160. ISBN 0-312-21903-2. 26 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2021. 
  3. ^ Keesing's record of world events (İngilizce). 36. Longman. 1990. s. 102. 
  4. ^ a b c "Bomb Rips Bus, Kills 15 in Azerbaijan". Los Angeles Times (İngilizce). 11 Ağustos 1990. 22 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2021. 
  5. ^ "Bus In Soviet Azerbaijan Bombed, With 15 Killed" (İngilizce). Orlando Sentinel. 11 Ağustos 1990. 14 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2021. 
  6. ^ a b c d "С момента взрыва бомбы на станции метро в Баку минуло 15 лет" [It's been 15 years since the blast in Baku metro station] (Rusça). Vesti. 3 Temmuz 2009. 6 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2021. 
  7. ^ Bolukbasi, Suha (2011). Azerbaijan: A Political History (İngilizce). I.B.Tauris. s. 116. ISBN 978-1-84885-620-2. 29 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2021. 
  8. ^ "Взрыве в междугородном автобусе Тбилиси -Агдам" [Blast in an intercity bus Tbilisi–Agdam] (Rusça). Vyshka. 12 Ağustos 1990. 
  9. ^ a b "Armenian terrorism" (İngilizce). Ministry of Foreign Affairs. 25 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2021. 


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bakü</span> Azerbaycanın başkenti

Bakü, Azerbaycan'ın, Hazar Denizi'nin batı kıyısında yer alan başkentidir. Kafkasya’nın en büyük şehri, en önemli kültür ve ticaret merkezidir. Ülkenin en doğusundaki ve en önemli sanayi, ticaret ve kültür merkezi olmanın yanı sıra bir liman kenti olarak da önemlidir. Şehirde yaşayanların büyük çoğunluğunu Azerbaycanlılar oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti</span> ilk Azerbaycan cumhuriyeti (28 Mayıs 1918-28 Nisan 1920)

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti veya kısaca Azerbaycan Cumhuriyeti, Doğu Kafkasya'da yerleşmiş ve yüzölçümü 147.629 km2 olan, Müslüman ve Türk toplumlarında kurulan ilk laik ve demokratik devlet. Nüfusu 2 milyon kişiye ulaşan cumhuriyetin sınırları kuzeyde Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti, kuzeybatıda Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, batıda Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve güneyde İran'la belirlenmiştir. Azerbaycan'da en büyük şehir olan Bakü'nün Bolşevik Bakü Sovyeti'nin kontrolünde olması nedeniyle, AHC'nin geçici başkenti Gence olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Dağlık Karabağ Savaşı</span> 1988-1994 yılları arasında Karabağ bölgesinde Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanmış askeri bir çatışma

Birinci Dağlık Karabağ Savaşı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmasını isteyen Ermeniler ile bunu kabul etmeyen Azeriler arasında başlayan ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Azerbaycan ile Ermenistan arasında çatışmaya dönüşen Şubat 1988-Mayıs 1994 tarihleri arasında süren savaştır. Savaş öncesinde ve etnik çatışmaların sıcak savaşa dönüşmesi sonrasında Sumqayıt Pogromu, Kirovabad Pogromu, Bakü Pogromu gibi pogromlar, Hocalı Katliamı, Malıbeyli ve Kuşçular Katliamı ve Maragha Katliamı gibi katliamlar yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Fetali Han Hoyski</span> Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetinin ilk başbakanı

Fetali Han Hoyski, Azeri avukat, Rus İmparatorluğu Devlet Meclisi üyesi ve daha sonra 1918'de kurulan bağımsız Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan ekonomisi</span>

Azerbaycan, doğal kaynakları, gelişmiş sanayisi ve coğrafyası itibarıyla önemli bir ülkedir. Azerbaycan'da özellikle büyük petrol ve doğalgaz rezervleri bulunmaktadır. Hacim ve çeşit bakımından hammadde yatakları ile dünyanın sayılı ülkelerinden biridir.

Arda Vural, Türk eski futbolcu, futbol antrenörü ve teknik direktör.

<span class="mw-page-title-main">Hurşidbanu Natevan</span>

Hurşidbanu Natevan, Azerbaycanlı şair.

<span class="mw-page-title-main">Behbud Han Cevanşir</span> Azerbaycanlı siyasetçi

Behbud Han Cevanşir Azad Han oğlu, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti İçişleri Bakanı olarak görev yapmış Azeri diplomat ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Süleyman Sülkeviç</span>

Süleyman Bey Sülkeviç, Lipka Tatarı asker, siyasetçi, Rus İmparatorluğu korgenerali, Kırım Başbakanı (1918) ve 1918-20 yılları arasında Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı.

Alı Mustafayev, Azerbaycan Ulusal Kahramanı.

<span class="mw-page-title-main">Albert Agarunov</span> Azerbaycanlı asker

Albert Agarunoviç Agarunov, Azerbaycan Silahlı Kuvvetlerinde yüzbaşı olarak görev yapmış Azerbaycanlı asker. Dağ Yahudisi kökenli olan Agarunov, 1980'lerin sonlarında Sovyet ordusunda görev yapmış; askerliğini bitirince bir fabrikada çalışmak üzere Surahanı Rayonu'na dönmüştür.

Karadağlı Katliamı ya da Karadağlı'nın İşgali, Karabağ Savaşı sırasında Ermeni birlikleri Hocavend Rayonu'nun Karadağlı köyünü ele geçirince yaşandı. 20 ila 90 sivil öldürüldü ve birçoğu tutuklandı.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Dağlık Karabağ Savaşı</span> Azerbaycan ve Ermenistan arasında yaşanan savaş

İkinci Dağlık Karabağ Savaşı, 2020 Dağlık Karabağ Savaşı veya 44 Günlük Savaş Dağlık Karabağ'da Türkiye destekli Azerbaycan ile Ermenistan ve onun desteklediği tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti arasında yaşanmış silahlı çatışmalardır.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ çevresinde Ermenistan tarafından işgal edilmiş Azerbaycan toprakları</span> Eskiden işgal edilmiş Azerbaycan toprakları

Dağlık Karabağ çevresinde Ermenistan tarafından işgal edilmiş Azerbaycan toprakları, de jure Azerbaycan'a ait olan ve Dağlık Karabağ Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte Ermenistan ve uluslararası alanda tanınmayan Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin askerî kuvvetleri tarafından işgal edilmiş, eski Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın dışında yer alan topraklardır. Günümüzde eski Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'nın bir bölümünü içeren Kelbecer rayonu dışında tüm rayonlar, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin eski rayonlarıyla aynıdır.

2010 Dağlık Karabağ çatışmaları, Azerbaycan ve Dağlık Karabağ Cumhuriyeti Savunma Ordusu'nu askerî güçlerini birbirinden ayıran temas hattında 18 Şubat'ta meydana gelen bir dizi silahlı çatışmalardır. Azerbaycan, Ermeni güçlerini Tap Qaraqoyunlu, Qızıloba, Qapanlı, Yusifcanlı ve Cavahirli köyleri yakınlarındaki Azerbaycan mevzilerine ve Ağdam Rayonu yaylalarına keskin nişancılar dahil hafif silahlarla ateş etmekle suçladı. Sonuç olarak, üç Azerbaycan askeri öldürüldü ve bir asker yaralandı.

<span class="mw-page-title-main">Dağlık Karabağ'da barışı koruma operasyonları</span> Dağlık Karabağda barışı koruma operasyonları

Dağlık Karabağ'da barışı koruma misyonu 2020 Dağlık Karabağ savaşı sonrasında Dağlık Karabağ bölgesinde devam eden barışı koruma operasyonlarını ifade eder. Ermenistan ve Azerbaycan güçleri arasındaki ateşkesi izlemeyi amaçlayan operasyon Rusya ve Türkiye tarafından yürütülüyor.

<span class="mw-page-title-main">İmaret Mezarlığı</span>

İmaret Gervent Mezarlığı veya İmaret Mezarlığı Azerbaycan'ın Ağdam kentinde bulunan bir kraliyet mezarlığı ve komplekstir. Karabağ Hanlığı'nın Azeri Türk soylularının, hanları dahil mezarlarını barındırır.

<span class="mw-page-title-main">1991 Azerbaycan Mil Mi-8 helikopterinin düşürülmesi</span>

1991 Azerbaycan Mil Mi-8 helikopterinin düşürülmesi veya Karakent Faciası Azerbaycan'ın üst düzey yetkilileri ile Rusya ve Kazakistan'dan gözlemcilerin bulunduğu SSCB İçişleri Bakanlığına bağlı 72 numaralı Mil Mi-8 helikopterinin Birinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında, 20 Kasım 1991'de, Azerbaycan'ın Hocavend Rayonuna bağlı Karakent köyünün üç kilometre uzağında Ermenistan Silahlı Kuvvetleri tarafından düşürülmesi. Daha sonra Ermeni yetkililer bunun bir kaza olduğunu iddia etmişlerdi. Olay sırası helikopterde bulunan herkes, yani 13 Azeri yetkili, 2 Rus ve 1 Kazak yetkili, 3 Azeri gazeteci ve 3 helikopter ekibi ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Susuzluk Olayı</span>

Susuzluk Olayı, Susuzluk kazası veya Susuzluk köyü yakınlarında patlama, 4 Haziran 2021'de Azerbaycan'ın Kelbecer Rayonu'na bağlı Susuzluk köyü yakınlarında gerçekleşen mayının patlaması. Patlama sonucu Azerbaycan Televizyonu operatörü Sirac Abışov, Azerbaycan Devlet Haber Ajansı muhabiri Muharram İbrahimov ve Kelbecer Rayonu Yürütme Gücü Başkanı Susuzluk Köyü İdari Bölgesi Temsilci Yardımcısı Arif Aliyev hayatını kaybetmiştir. Ayrıca 4 kişi çeşitli derecelerde yaralanmıştır. Bu, İkinci Karabağ Savaşı zamanı gazeteci ölümü ile sonuçlanan ilk olaydı.

<span class="mw-page-title-main">1992 Azerbaycan Mil Mi-8 helikopterinin düşürülmesi</span>

28 Ocak 1992'de Azerbaycan Hava Kuvvetleri'ne ait bir Mil Mi-8, Şuşa şehrinin yakınlarında kızılötesi güdümlü bir füze ile vuruldu.