İçeriğe atla

1977 Türkiye genel seçimleri

1977 Türkiye genel seçimleri
Türkiye
← 19735 Haziran 1977 (47 yıl önce) (1977-06-05)1983 →

Türkiye Büyük Millet Meclisinin 450 sandalyesi için
Çoğunluk için gereken 226 sandalye
Kayıtlı21.207.303
Katılım%72,4 (artış 5,6)
  Birinci parti İkinci parti
 
IICCR BA572 Bülent Ecevit and Nicolae Ceaușescu (cropped).jpg
Demirel 1962 cropped.jpg
Lider Bülent EcevitSüleyman Demirel
Parti CHPAP
Liderlik tarihi 14 Mayıs 1972 28 Kasım 1964
Liderin bölgesi ZonguldakIsparta
Son seçim 185 sandalye, %33,30 149 sandalye, %29,82
Sandalye 213189
Değişim artış 28 artış 40
Aldığı oy 6.136.1715.468.202
Oran 41,3836,89
Değişim artış %8,08 artış %7,07

  Üçüncü parti Dördüncü parti
 
Necmettin Erbakan - TBMM albümü (2).png
Alparslan Türkeş - TBMM albümü.png
Lider Necmettin ErbakanAlparslan Türkeş
Parti MSPMHP
Liderlik tarihi 20 Ekim 1973 8 Şubat 1969
Liderin bölgesi KonyaAdana
Son seçim 48 sandalye, %11,80 3 sandalye, %3,38
Sandalye 24 16
Değişim azalış 24 artış 13
Aldığı oy 1.269.918 951.544
Oran 8,56 6,42
Değişim azalış %3,34 artış %3,04

Her seçim bölgesinden birinci çıkan partiye göre seçim sonuçlarını gösteren harita

Seçimden sonra Türkiye Büyük Millet Meclisinin sandalye dağılımı

Önceki Başbakan

Süleyman Demirel
AP

Seçilen Başbakan

Bülent Ecevit
CHP

1977 Türkiye genel seçimleri, 5 Haziran 1977 tarihinde TBMM 16. dönem milletvekillerini belirlemek için yapılan genel seçimlerdir.

Gelişmeler

14 Ekim 1973 genel seçimleri iki parti için önemli olmuştu. Geniş çaplı "düzen değişikliği" ve siyasal özgürlük talebini savunagelen Bülent Ecevit'in Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) yüzde 33 oy oranıyla 185 milletvekilliği elde ederek başarılı olmuştu. Böylece CHP, 1961 Anayasası sonrasındaki seçim sayılmazsa çok partili döneme geçildiğinden beri ilk kez seçim kazanıyordu. Milli Selamet Partisi (MSP) ise bu seçimlerde 48 milletvekilliği elde etmiş ve İslamcı görüşleri savunarak bu kadar çok milletvekili çıkaran ilk parti olmuştu.[1]

CHP tek başına iktidara gelecek çoğunluğu elde edemediği için, yeni bir koalisyon dönemi açıldı. CHP ve MSP 26 Ocak 1974'te Bülent Ecevit başkanlığında bir koalisyon hükûmeti kurdu. Temmuz 1974'te Kıbrıs cumhurbaşkanı Makarios darbeyle devrildi. Yunanistan'daki Albaylar Cuntası'nın desteklediği bu darbenin başında Kıbrıs'ın Yunanistan'a bağlanmasını savunan EOKA örgütü liderlerinden Nikos Sampson vardı. Bu darbeyi Kıbrıs'ı Yunanistan'a bağlamak isteyen bir komplo olarak değerlendiren Ecevit, garantör devletlerden biri olan Britanya'ya darbeye karşı birlikte davranma çağrısında bulunduysa da Londra'da yapılan görüşmelerden sonuç çıkmayınca Türk hükûmeti Kıbrıs'a müdahale kararı aldı. 20 Temmuz 1974 Türk birliklerinin adaya çıkmasından kısa süre sonra Türkiye'nin adaya müdahale etmesini beklemeyen Yunanistan'daki askeri yönetim iktidardan uzaklaştırıldı, Kıbrıs'taki darbeciler de amaçlarına ulaşamadılar. Ecevit tarafından "Barış Harekatı" olarak tanımlanan harekât Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs'ın Türk ve Rum temsilcilerini bir araya getirdi. Görüşmelerden bir sonuç çıkmaması üzerine adada çok dar bir alanda mevzilenmiş olan Türk birlikleri 13 Ağustos 1974'te ikinci harekâta girişti. Türk birliklerinin Kuzey Kıbrıs'ta önemli bir alanı ele geçirmesinden sonra 16 Ağustos tarihinde harekât sona erdi.

Batılı büyük devletler ve Sovyetler Birliği özellikle ikinci müdahaleye büyük tepki gösterdiler. Adayı fiilen ikiye bölen Kıbrıs Harekâtı'ndan sonra Amerika Birleşik Devletleri (ABD), 5 Şubat 1975'te Türkiye'ye yaptığı askeri yardımı keserek silah ambargosu uygulamaya başladı.

Kıbrıs Harekâtı ülke içinde Başbakan Ecevit'in ve CHP'nin saygınlığını artırmıştı. CHP-MSP koalisyon hükûmeti ise Kıbrıs başta olmak üzere birçok konuda kendi içinde anlaşmazlığa düşmüştü. Ecevit bir an önce erken seçime gidebilmek için 18 Eylül 1974'te başbakanlıktan istifa etti. Ama bu istifa erken seçimin yapılmasını sağlayamadı; 200 günü aşkın süre yeni hükûmet kurulamadı ve partilerüstü Sadi Irmak hükûmeti (Kasım 1974-Mart 1975) güvenoyu alamadığı halde görevde kaldı. Sonunda 31 Mart'ta, Adalet Partisi (AP) Genel Başkanı Süleyman Demirel'in başkanlığında AP, MSP, Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) ve Cumhuriyetçi Güven Partisi'nden (CGP) oluşan koalisyon hükûmeti kuruldu. Sola karşı hemen bütün sağ partilerin birliğini oluşturan Demirel hükûmeti, "I. Milliyetçi Cephe hükûmeti" olarak anıldı. Milliyetçi Cephe hükûmeti kurulunca karşıt öğrenci grupları arasında çatışmalar arttı. MHP başkanı ve başbakan yardımcısı Alpaslan Türkeş, sağcı "komandolar"ın güvenlik kuvvetlerinin yardımcısı olduğunu ileri sürdü. Hükûmetin bu olaylarda tarafsızlığını koruyamaması saldırıların yoğunlaşmasına yol açtı.[2]

Bu dönemde ABD'nin silah ambargosunun etkisi oldukça derin oldu. Bir dış güvenlik sorunuyla karşı karşıya kalan Türkiye uluslararası forumlarda da yalnız bırakıldı. Ekonominin işleyişi için gerekli dış yardım ve krediler kesildi. Ardından patlak veren petrol krizinin de etkisiyle Türkiye, Cumhuriyet döneminin en ağır ekonomik bunalımlarından birine girdi. Bu arada ambargo kararı üzerine Türkiye, ABD üsleriyle ilgili ikili anlaşmaların uygulanmasını tek taraflı olarak durdurdu. ABD Kongresi'nin ambargoda ısrar ettiğinin anlaşılması üzerine Türk hükûmeti 25 Temmuz 1975'te, NATO'ya bağlı İncirlik Üssü dışında, tüm ABD üslerinin devralınmasını kararlaştırdı. ABD silah ambargosu ancak Eylül 1978'de kaldırılabildi.

1974 petrol krizi nedeniyle dış ticaret açığının çok büyümesi, döviz darboğazı yanında sürekli enflasyonun getirdiği sosyal huzursuzluklar sol meslek örgütlerini, sendikaları halkın tepkilerini yansıtmaya itti. Sosyal huzursuzluklara koşut olarak sağ-sol çatışmaları da tırmandı. Milliyetçi Cephe'nin önlem olarak Devlet Güvenlik Mahkemeleri'ni kurmaya kalkışması CHP ve sendikaların direnişi karşısında başarılı olamadı. 1 Mayıs 1977'de, Taksim Meydanı'nda İşçi Bayramı'nı kutlayan kişilere ateş açılması ve kargaşada 33 kişinin yaşamını kaybetmesine karşın, suçluların yakalanamaması Milliyetçi Cephe hükûmetinin bu olaylardaki tutumunun bir göstergesi sayıldı.

Demirel'in koalisyon hükûmeti iki yıl sürdü. Seçimin 1977 yılının ekim ayında yapılması gerekiyordu; fakat 5 Nisan 1977 tarihinde, CHP ve AP'nin daha önce Anayasa Komisyonu'nda birleştirilen erken seçim önergelerinin, TBMM Genel Kurulunda yapılan oylamada kabul edilmesiyle erken seçim kararı alındı. Milletvekili genel seçimleri ile Cumhuriyet Senatosu kısmi seçimlerinin 5 Haziran günü yapılmasının kabul edildiği oylamada CHP, AP, CGP ve MHP'liler olumlu oy kullanırken, Demokratik Partililer çekimser oy kullandı, MSP'liler ise 1 üye dışında oylamaya katılmadı.[3]

Kampanya dönemi

Seçim kampanyası boyunca terör eylemleri sürdü. Bülent Ecevit ve seçim konvoyuna 26 Nisan'da Tokat'ın Niksar ilçesinde, 27 Nisan'da da Gümüşhane'nin Şiran ilçesinde saldırılar düzenlendi. Ecevit, 29 Mayıs 1977 günü seçim gezisi için bulunduğu İzmir Çiğli Havaalanı'nda suikasta uğradı. Bülent-Rahşan Ecevit çiftinin zarar görmeden atlattığı suikast girişiminde, CHP İzmir İl Başkanı Mehmet İsvan ağır yaralandı.[4] Ecevit'in 3 Haziran 1977'de Taksim Meydanı'nda düzenleyeceği miting öncesinde Başbakan Demirel kendisini uyararak miting sırasında suikast yapılacağını bildirdi. Ecevit'in miting günü Taksim'de olacağını ve hiç kimsenin mitinge gelmemesini söylemesine rağmen 3 Haziran günü yapılan miting CHP tarihinin en geniş katılımlı ve en coşkulu mitinglerinden biri oldu.

Sonuçlar

Barajsız D'Hondt sisteminin uygulandığı seçimlere 8 siyasi parti katıldı, katılım oranı yüzde 72 olarak gerçekleşti. Seçimlerde hiçbir parti çoğunluğu sağlayamadı; CHP 213 (%41,4), AP 189 (%36,9), MSP 24 (%8,6), MHP 16 (%6,4), CGP 3 (%1,9), DP 1 (%1,9) milletvekili çıkardı. 67 ilden 31'inde CHP, 31'inde AP, 5'inde de bağımsız adaylar birinci oldu. Seçimin en belirgin özelliği, toplam geçerli oyların % 78,26'sının iktidar adayı iki büyük partide toplanmasına karşılık, geri kalan % 21,73'ünün seçime katılan diğer altı parti ile bağımsızlar arasında dağılmasıdır. 1973 genel seçimlerinde oyların % 63'ünü alan bu iki siyasi partinin oy oranlarındaki 15 puanlık yükseliş geçen yasama döneminin hükûmet formüllerine bir tepki olarak, seçmenlerin çok geniş çoğunlukla oylarını tek parti iktidarı oluşturma yönünde kullandıkları şeklinde yorumlandı.[5]

Seçimden birinci parti olarak çıkması beklenen CHP tahminleri boşa çıkarmadı. Ekonomik ve sosyal sıkıntılar, siyasal düzlemdeki silâhlı çatışmalar, CHP’nin bütün bunlara bir çözüm olabileceği yönündeki beklentiyi artırmıştı. ‘Halkçı Ecevit’ sloganı, bir yandan geniş yığınların ekonomik, sosyal ve siyasal taleplerini içerirken; diğer yandan da hayli popülist bir söyleme karşılık geliyordu. 1973 seçimlerine göre oylarını yaklaşık 8 puan, milletvekili sayısını da 28 sandalye artırmasına rağmen tek başına iktidar olması için gereken 226 milletvekilliğini elde edemedi. AP ise 1973 seçimlerinde DP ve MSP'ye kaptırdığı oylarının bir kısmını geri almayı başardı. MHP de oylarını neredeyse ikiye katladı. Buna rağmen MSP, CGP ve DP'de ise büyük oy kaybı yaşandı.

1977 genel seçimlerinin sonuçları:[6]

Toplam Seçmen21.207.303
Toplam Kullanılan Oy15.358.210
Toplam Geçerli Oy14.827.172
Katılım Oranı (%)72,4
Milletvekili Sayısı450
Parti Genel Başkan Oy % +/– Sandalye +/–
Cumhuriyet Halk PartisiBülent Ecevit6.136.17141,4artış 8,1213artış 28
Adalet PartisiSüleyman Demirel5.468.20236,9artış 7,1189artış 40
Millî Selamet PartisiNecmettin Erbakan1.269.9188,6azalış 3,224azalış 24
Milliyetçi Hareket PartisiAlparslan Türkeş951.5446,4artış 3,016artış 13
Bağımsızlar370.0352,5azalış 0,34azalış 2
Cumhuriyetçi Güven PartisiTurhan Feyzioğlu277.7131,9azalış 3,43azalış 10
Demokratik PartiFerruh Bozbeyli274.4841,9azalış 10,11azalış 44
Türkiye Birlik PartisiMustafa Timisi58.5400,4azalış 0,70azalış 1
Türkiye İşçi PartisiBehice Boran20.5650,10
Toplam14.827.172100450

İllere göre seçim sonuçları

İllere göre 5 Haziran 1977 genel seçim sonuçları;[7]

İl Mv SayısıCHP% AP% MSP% MHP% Diğerleri % Toplam
Adana14210.02646,4144.70932,028.4906,351.14611,317.7014,0452.072
Adıyaman449.24341,933.80728,722.62519,26.0285,15.9445,1117.647
Afyon653.67427,3102.78552,216.0428,217.0438,77.1143,6196.760
Ağrı411.76912,320.05121,06.0476,36.1496,551.34653,995.362
Amasya457.59445,248.02637,79.3057,38.0916,34.5413,0127.557
Ankara29460.50951,3277.13030,955.2236,177.1788,638.1864,3897.872
Antalya787.94434,2139.35454,17.9623,110.8984,211.3744,4257.532
Artvin337.84144,439.02145,84.9125,81.9592,31.4121,785.145
Aydın797.81838,2131.19851,27.0532,87.2852,910.5484,2256.038
Balıkesir9136.44837,4188.14551,717.4514,810.0932,812.0203,3364.157
Bilecik223.25839,229.04249,03.8066,41.6892,91.5112,559.307
Bingöl215.96625,418.59329,615.92225,46741,111.59718,562.752
Bitlis210.66517,121.37834,317.01327,31840,313.17721,062.417
Bolu548.71228,395.49155,416.3719,55.9073,55.7813,3172.300
Burdur234.38339,837.31643,25.8976,85.7546,72.9723,586.322
Bursa11158.36436,7223.15751,723.6405,512.6602,913.5973,1431.418
Çanakkale468.04838,788.13850,28.5644,93.8572,27.0344,0175.641
Çankırı319.66422,540.81646,88.69710,014.80717,03.2753,787.259
Çorum674.88436,177.75437,517.1208,326.41412,711.0475,4207.219
Denizli698.49143,599.42843,97.3583,38.3793,712.8525,6226.504
Diyarbakır764.99134,848.69426,133.32417,92.0351,137.60720,1186.651
Edirne474.72753,854.79539,53.0052,21.9161,44.3663,1138.816
Elazığ539.84728,827.75120,119.42314,025.88118,725.43018,4138.332
Erzincan343.81245,426.91827,95.6625,918.18018,81.9462,096.518
Erzurum854.07821,7107.58943,138.67015,532.07412,817.1856,9249.591
Eskişehir583.49741,692.52546,08.4514,210.2185,16.0883,0200.779
Gaziantep8109.25544,779.30632,420.8708,527.17211,17.8513,9244.454
Giresun556.73237,061.81940,313.6298,914.1779,27.1414,6153.498
Gümüşhane326.53528,537.59140,413.82414,913.86714,91.2281,393.045
Hakkâri114.57736,517.33643,47.37218,5006561,639.941
Hatay8148.96755,177.39528,613.8535,124.4449,05.9172,2270.576
Isparta425.71121,384.13369,64.6293,83.7433,12.6542,2120.870
İçel8117.08044,7101.46238,76.9102,623.8979,112.1874,7261.944
İstanbul44891.77258,2434.87928,4101.0786,641.2612,762.8214,11.530.966
İzmir19383.33352,7288.64539,721.3892,912.0421,722.4173,0727.826
Kahramanmaraş774.28334,457.25026,533.77215,633.47015,517.2258,0216.000
Kars8110.82652,938.84818,620.83110,017.4708,321.44210,2209.417
Kastamonu552.61430,680.74846,97.7484,513.2777,712.5497,3172.184
Kayseri875.20431,376.44831,821.6729,031.74413,235.21314,7240.281
Kırklareli355.12748,552.74746,41.6621,51.1571,02.9142,6113.607
Kırşehir332.32045,514.52720,58.46811,910.12014,25.5937,971.028
Kocaeli582.27843,875.19340,019.95110,63.3871,87.0753,8187.886
Konya16147.12631,3132.23228,292.69419,850.05610,747.26010,0469.368
Kütahya544.82723,3117.47861,013.4917,09.4984,97.1963,7192.490
Malatya699.10752,332.24717,038.51620,417.3719,22.1931,1189.419
Manisa10140.66838,7176.96748,618.8405,213.6053,713.7583,8363.838
Mardin639.00821,230.38516,542.75123,22520,171.56239,0183.958
Muğla473.10542,486.66750,23.8492,22.9081,75.8923,5172.421
Muş313.77616,415.11518,015.07917,91900,239.91447,584.060
Nevşehir329.07434,534.84141,48.3449,99.291112.6523,284.202
Niğde550.93235,154.80137,813.5469,318.928136.9324,8145.139
Ordu7102.92947,464.35229,617.2267,920.8779,611.7135,5217.097
Rize439.11132,055.86545,815.09512,37.3746,04.6733,9122.118
Sakarya570.23336,186.12444,320.68910,68.0824,19.2624,8194.390
Samsun10132.90541,2142.10644,119.9556,212.0683,715.5004,8322.534
Siirt418.90715,920.42217,226.07422,07090,652.50044,3118.612
Sinop341.98944,236.18738,17.3447,73.9034,15.6155,995.038
Sivas8106.08242,958.04423,534.70114,032.53913,215.7476,4247.113
Tekirdağ461.46847,057.55144,03.2692,51.7131,36.7415,2130.742
Tokat793.94042,269.42931,223.16710,423.67810,612.4725,6222.686
Trabzon895.18839,992.97939,023.94210,014.9066,311.2834,8238.298
Tunceli231.95866,33.9388,34981,02.2714,79.47619,748.222
Urfa765.91033,564.78532,938.43219,511.8766,015.9618,1196.964
Uşak343.84947,437.53840,65.4315,92.8593,12.8133,092.490
Van422.56919,417.94315,423.79820,53.2822,848.85641,9116.448
Yozgat649.53230,148.28529,321.34713,037.75022,97.7794,7164.693
Zonguldak9149.11145,7139.98342,916.1495,07.8312,413.0384,0326.112
Türkiye4506.136.17141,45.468.20236,91.269.9188,6951.5446,41.001.3376,714.827.172

Kaynakça

  1. ^ Encyclopædia Britannica Fifteenth Edition
  2. ^ Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi
  3. ^ Seçim 5 Haziranda 2 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Milliyet, 6 Nisan 1977
  4. ^ Siyasetin şairi Karaoğlan 5 Kasım 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Hürriyet.
  5. ^ Türk, Hikmet Sami. "Nasıl bir seçim sistemi?" (PDF). 2 Haziran 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2015. 
  6. ^ 1950 - 1977 Yılları Arası Seçim Çevresine Göre Milletvekili Genel Seçimi Sonuçları 2 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., ysk.gov.tr
  7. ^ "1950-1977 Yılları Arası Milletvekili Genel Seçimleri". 12 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Süleyman Demirel</span> 9. Türkiye cumhurbaşkanı (1993–2000)

Süleyman Sami Demirel, 1993-2000 yılları arasında Türkiye'nin 9. Cumhurbaşkanı olarak görev yapan Türk mühendis, siyasetçi ve devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Millî Selamet Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (1972–1981)

Millî Selâmet Partisi, 1972 ile 1981 arasında Türkiye'de faaliyet göstermiş İslâmcı bir siyasî parti. Millî Görüş Hareketi'nin ikinci partisidir.

Adalet Partisi, hem 1961-1981 yılları arası hem de iki darbe arasında faaliyet yürütmüş liberal muhafazakâr olarak tanımlanan eski bir Türk siyasi partidir.

<span class="mw-page-title-main">Demokratik Parti (Türkiye)</span> Türkiyede eski bir siyasi parti

Demokratik Parti, 1970-1980 yılları arasında faaliyet göstermiş Türk siyasi partisi. Demokrat Parti'nin gerçek siyasal mirasçısı olma iddiasıyla ortaya çıktı. Celâl Bayar'ın desteğiyle 1973 seçimlerinde başarı sağlayan parti, 1975 yılında çözülmeye başladı. 1977 seçimleri ile birlikte siyasi arenadaki gücünü kaybettiyse de 1978 yılında Bülent Ecevit başkanlığında kurulan 42. Türkiye Hükûmetinde yerini aldı.

<span class="mw-page-title-main">Bülent Ecevit</span> 16. Türkiye başbakanı

Mustafa Bülent Ecevit, Türk gazeteci, şair, yazar, çevirmen ve siyasetçidir. Türkiye Cumhuriyeti'nin eski başbakanı, çalışma bakanı, devlet bakanı ve başbakan yardımcısıdır. 1974, 1977, 1978-1979 ve 1999-2002 yıllarında beş kez Türkiye başbakanlığı görevini üstlenmiştir. 1972-1980 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanlığında, 1987-2004 yılları arasında ise Demokratik Sol Parti genel başkanlığında bulunmuştur. 1961-1965 yılları arasında İsmet İnönü tarafından kurulan hükûmetlerde çalışma bakanı olarak yer almıştır. Ecevit, 20 Temmuz 1974 tarihinde ilk Kıbrıs Harekâtı'nı, 14 Ağustos 1974 tarihinde ise "Ayşe tatile çıksın." parolasıyla ikinci harekâtı başlatmıştır. 1999'da PKK'nın kurucusu Abdullah Öcalan'ın Kenya'da yakalanarak Türkiye'ye getirilmesini sağlamıştır. 1974'te genel af, 2000'de eşi Rahşan Ecevit'in etkisi ile Rahşan Affı'nı çıkarmıştır. Anne tarafından dedesi olan Medine Harem Şeyhi Hacı Emin Paşa'dan kendisine kalan Medine'deki yüklü mirası 2005 yılında Türk hacılarının yararlanması koşuluyla devlete, Diyanet İşleri Başkanlığına bağışlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">1973 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 15. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

1973 Türkiye genel seçimleri, 14 Ekim 1973 tarihinde TBMM 15. dönem milletvekillerini belirlemek için yapılan genel seçimlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Cumhuriyetçi Güven Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (1967–1981)

Cumhuriyetçi Güven Partisi (CGP), Millî Güven Partisi (MGP) ile Cumhuriyetçi Partinin birleşmesinden doğmuş ve 12 Eylül Darbesi'ne (1980) kadar faaliyetini sürdürmüş siyasi parti.

<span class="mw-page-title-main">37. Türkiye Hükûmeti</span> I. Ecevit Hükûmeti (1974)

37. Türkiye Hükûmeti veya I. Ecevit Hükûmeti, 1973 Türkiye genel seçimleri sonrası Bülent Ecevit tarafından kurulan CHP ve MSP koalisyon hükûmetidir.

<span class="mw-page-title-main">57. Türkiye Hükûmeti</span> V. Ecevit Hükûmeti (1999–2002)

57. Türkiye Hükûmeti, V. Ecevit Hükûmeti veya ANASOL-M Hükûmeti, 28 Mayıs 1999 - 18 Kasım 2002 tarihleri arasında görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">1999 Türkiye genel seçimleri</span> TBMM 21. dönem milletvekillerini belirleyen seçim

1999 Türkiye genel seçimleri, 18 Nisan 1999 tarihinde yapılan ve TBMM 21. dönem milletvekillerinin belirlendiği genel seçim. Türkiye'nin 80 ilindeki 84 seçim çevresinde, %10 ülke barajlı d'Hondt sisteminin uygulanarak gerçekleştirilen seçimlerde 550 milletvekili TBMM'ye girmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Milliyetçi Cephe hükûmetleri</span> Sağ eğilimli AP, MSP, MHP ve CGPnin sol eğilimli CHPnin yeniden iktidar olmasını ve gelişmesini engellemek için kurduğu hükûmetler

Milliyetçi Cephe hükûmetleri, 1975 ve 1977 yıllarında TBMM'de grubu bulunan sağ eğilimli partiler tarafından kurulan koalisyon hükûmetleridir. 1975'te AP-MSP-MHP-CGP koalisyonu birinci, 1977'de AP-MSP-MHP koalisyonu ikinci Milliyetçi Cephe hükûmetini oluşturmuştur.

TBMM 16. dönem milletvekilleri listesi, 1977 Türkiye genel seçimleri ile seçilen ve 13 Haziran 1977 - 12 Eylül 1980 tarihleri arasında Türkiye Büyük Millet Meclisinde görev yapmış milletvekillerinin listesidir.

<span class="mw-page-title-main">41. Türkiye Hükûmeti</span> V. Demirel Hükûmeti (1977–1978)

41. Türkiye Hükûmeti, V. Demirel Hükûmeti veya II. Milliyetçi Cephe Hükûmeti, Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel başbakanlığında kurulan hükûmet, 21 Temmuz 1977 - 5 Ocak 1978 tarihleri arası görev yaptı. Beşinci Demirel Hükûmeti olarak kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">40. Türkiye Hükûmeti</span> II. Ecevit Hükûmeti (1977)

40. Türkiye Hükûmeti veya II. Ecevit Hükûmeti, 5 Haziran 1977 genel seçimleri sonrasında Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk onayı ile CHP lideri Bülent Ecevit tarafından kurulan ancak TBMM'de güvenoyu alamadığı için Bülent Ecevit'in istifası ile sonuçlanan bir ay sürmüş hükûmettir.

<span class="mw-page-title-main">39. Türkiye Hükûmeti</span> IV. Demirel Hükûmeti (1975–1977)

39. Türkiye Hükûmeti, IV. Demirel Hükûmeti veya I. Milliyetçi Cephe Hükûmeti, Süleyman Demirel'in başkanlığında, 31 Mart 1975 tarihinde kuruldu. Adalet Partisi, Millî Selamet Partisi, Cumhuriyetçi Güven Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisinin koalisyonu ile kurulan hükûmet, 21 Haziran 1977 tarihine kadar görev yaptı. Dördüncü Demirel Hükûmeti olarak kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Millî Görüş</span> İslamcı ve muhafazakâr ideoloji

Millî Görüş veya Erbakancılık, Necmettin Erbakan tarafından kurulan, 1969 yılında "Bağımsızlar Hareketi" ile başlayan ve ilk olarak Millî Nizam Partisi ile partileşerek günümüze kadar gelen İslamcı ideoloji ve siyasi akım. Günümüzde Türkiye'de Yeniden Refah Partisi ile Saadet Partisi resmî olarak Millî Görüş ideolojisini benimsemektedir. Ancak her iki parti de Millî Görüş'ün tek temsilcileri olduklarını iddia edip birbirlerini Millî Görüş'e karşı ihanetle suçlamaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">1979 Türkiye milletvekili ara seçimleri</span>

1979 Türkiye milletvekili ara seçimleri, TBMM 16. Yasama Dönemi içerisinde boşalan 5 milletvekilliği için yapılmıştır. Seçimler, 14 Ekim 1979'da 5 ayrı seçim bölgesinde yapıldı.

Güneş Motel Olayı veya 11'ler Olayı, 1977 yılı sonunda, 1977 Türkiye genel seçimlerinde Adalet Partisi'nden milletvekili seçilen 11 vekilin partilerinden istifa ederek Cumhuriyet Halk Partisi'ne destek vermesini ifade eden olay. Bu vekiller 5. Demirel Hükûmeti'ne verilen gensoruyu desteklemek, Bülent Ecevit'in kuracağı hükûmetin güvenoyu oylamasında destek vermek karşılığında Ecevit'in kuracağı 42. Türkiye Hükûmeti'nde ekseriyetle bakanlık görevi almıştır.

Bu sayfada, 1977 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.

Bu sayfada, 1975 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.