İçeriğe atla

1960'lardaki karşı kültür

Büyük Britanya merkezli Campaign for Nuclear Disarmament ("Nükleer Silahsızlanma Kampanyası")'ın tasarladığı ve ilk kez kullandığı Barış Sembolü, karşı kültür devrinin önemli bir sembolü oldu.

1960'lardaki karşı kültür, en çok Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'ta gelişip 1956 ve 1974 yılları arasında Batı dünyası çapında yayılmış bir kültürel harekete verilen isim.[1] Hareket, ABD hükûmetinin Vietnam'a yaptığı askeri müdahale sırasında büyüdü.[2] Dönemden birçok akademisyen, hareketinin 1956 ile 1972 yılları arasında doruğuna ulaştığını inanmaktadır.

1960'lar geçince Vietnam'daki savaş, ırk ilişkileri, cinsel töreler, kadın hakları, geleneksel otorite usulleri, psikoaktif maddeler ile deneyim ve Amerikan Rüyası ile ilgili çelişkili bakış açılarına dair Amerikan toplumundaki yaygın gerilimler kamu meydanda giderek daha büyük bir rol oynadılar. Britanyalı grup The Beatles'ın pop müziği ve değişim ve deneyime vurgulu olan bir gençlik altkültürünün hızla evrimleşmesine yol veren hippi kültürünün eşzamanlı yükselişi gibi yeni kültürel şekiller ortaya çıktı. The Beatles'ın yanı sıra Birleşik Krallık ve Amerika'dan birçok şarkı yazarı, şarkıcı ve müzik grubu karşıkültür hareketini etkiledi.

1958'de Londra'daki Trafalgar Meydanı'nda[3] bir sivil itaatsizlik eylemi olarak 60.000-100.000 barışsever öğrenci ve pasifist, sonradan "Ban the Bomb" ("bombayı yasakla") isimli bir dizi gösteri haline gelen bir protestoya toplandılar; bu toplantıdan ilk karşı kültür gruplarından ortaya çıktı. Barış sembolü bu Britanyalı grup tarafından tasarlandı ve bu sembol barış, özgürlük ve hippiliğin en çok tanınan sembolü olmuştur.[4]

Sosyal antropolog Jentri Anders, incelediği ve içinde yaşadığı bir karşı kültür topluluğunda çok sayıda özgürlüğünün desteklendiğini fark etti: "kendi potansiyelini keşfetme özgürlüğü, kendi kendiliğini yaratma özgürlüğü, kişisel ifade özgürlüğü, zamanlamaktan özgürlük, sıkı tanımlanmış roller ve hiyerarşik statülerden özgürlük...". Ek olarak Anders, karşı kültür hareketinden bazı kişilerin çocukluk eğitiminin "estetik duyu, doğa sevgisi, müzik tutkusu, özyansıtma isteği ve açıkça işaretlenmiş bağımsızlık" ile yüreklendiren bir hâle değiştirilmesini istediler.[5]

Kaynakça

  1. ^ Anderson, Terry H. (1995). The Movement and the Sixties. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-510457-8. 
  2. ^ Hirsch, E. D. (1993). The Dictionary of Cultural Literacy. Houghton Mifflin. ss. s. 419. ISBN 978-0-395-65597-9. 
  3. ^ Bayman, Hannah (11 Nisan 2004). "'Why I'm back to ban the bomb'" (İngilizce). BBC News. 23 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2011. 
  4. ^ "1960: Thousands protest against H-bomb" (İngilizce). BBC News. 23 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2011. 
  5. ^ Anders, Jentri (1990). Beyond Counterculture (İngilizce). Washington State University Press. ISBN 978-0-87422-060-5. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">John Lennon</span> Beatles grubunun kurucu üyesi İngiliz şarkıcı ve söz yazarı

John Winston Ono Lennon, İngiliz müzisyen ve aktivisttir. The Beatles isimli müzik grubunun üyelerinden biridir. Beatles grubunun kurucusu, ortak söz yazarı, ortak vokalisti ve ritim gitaristi olarak dünya çapında ün kazanmış İngiliz şarkıcı, söz yazarı, müzisyen ve barış aktivistiydi. Lennon'ın çalışmaları, müziğinin, yazılarının ve çizimlerinin, filmlerinin ve röportajlarının isyankâr doğası ve keskin zekâsı ile karakterize edildi. Paul McCartney ile olan şarkı yazarlığı ortaklığı tarihteki en başarılı ortaklık olarak kalmıştır.

Anadolu rock veya Türkçe psikedelik rock, çoğu zaman modern Türkçe rock ile karıştırılan, Türk halk müziği (türkü) ile rock müziğin birleşimi olan müzik türüdür. 1960'ların ortalarında, Batı ve Doğu ezgilerinin müzikal senteziyle yerleşik siyasal ve ekonomik düzene karşı çıkışları içeren sözleriyle Anadolu pop olarak başlayan akım, rock müziğin ve gruplarının Türkiye'de popüler hâle gelmesinden kısa bir süre sonra önce Anadolu pop-rock, sonra Anadolu rock adıyla anılmaya başlamıştır. Bu türün en bilinen üyeleri arasında Barış Manço, Cem Karaca, Erkin Koray, Selda Bağcan, Fikret Kızılok, Özdemir Erdoğan, Haluk Levent, Barış Akarsu, Murat Göğebakan gibi Türk müzisyenlerin yanı sıra Moğollar, Kurtalan Ekspres ve 3 Hürel gibi gruplar yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Bloku</span> Soğuk Savaş döneminde Orta ve Doğu Avrupanın sosyalist devletler grubu

Doğu Bloku, Komünist Blok, Sovyet Bloku ya da Demir Perde, Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği ve onun Doğu ve Orta Avrupa'daki müttefiklerini tanımlamak üzere kullanılmış olan bir terimdir. 1947'de, başta Polonya Halk Cumhuriyeti, Romanya Sosyalist Cumhuriyeti, Bulgaristan Halk Cumhuriyeti, Macaristan Halk Cumhuriyeti, Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti ve Doğu Almanya olmak üzere komünist rejim altına giren birçok ülke Moskova'dan yönetilen bir blok hâline gelmiş bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Rock müzik</span> 1950lerde Amerika Birleşik Devletlerinde "rock and roll" olarak ortaya çıkan popüler müzik türü

Rock, 1950'lerde ABD'de "rock and roll" olarak doğan, 1960'larda ve sonrasında farklı tarzlara ayrılarak özellikle İngiltere ve ABD'de gelişen bir müzik türüdür. Kökleri 1940'ların ve 1950'lerin rock and roll'una dayanır. Rock and roll ise blues, rhythm and blues ve country müzikten yoğun biçimde esinlenmiştir. Rock müzik; electric blues ve folk, caz, klasik müzik gibi diğer müzik kaynaklarından da esinlenir.

Psikedelik rock veya saykodelik rock, psikedelik kültürden ilham alan ve bu kültürün temsilcisi sayılan bir rock müzik alttürüdür. Psikedelik kültürün merkezinde ise algıda değişiklik yaratan halüsinojen uyuşturucular bulunur. Psikedelik rock müzik, başta LSD olmak üzere bu tip uyuşturucu maddelerin yarattığı zihinsel deneyimleri müzik yoluyla yansıtmayı ve geliştirmeyi amaçlar. Psikedelik rock gruplarının müzik tarzları birbirinden oldukça farklı olabilir ve "psikedelik rock" terimi oldukça geniş bir müzikal yelpazeyi kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Hippi</span> Yaşam tarzı, Karşı kültür oluşumu

Hippi yaşam tarzı, modern mutlak retçiliğin temellerini atan bir karşı kültür oluşumdur. Dünyanın, üzerindeki tüm bitki, hayvan ve insanlara ait olduğunu kabul eden apolitik bir görüştür. Kendilerine asla sınır koymayan, var olan tüm yetkilileri reddeden, komün hayatını savunan özgürlükçü bir harekettir. 1960'lı yıllarda dönemin komünist ve faşist yapılanmalarına karşı çıkan, özgürlüğün bireyin kendi içinde olduğunu savunan ancak uygulamaları ile anarşist düşünce tarzından ayrılan, düşünce biçiminin gerçek yaşama dönüştüğü bir yaşam tarzıdır.

<span class="mw-page-title-main">Solculuk</span> toplumsal eşitliği ve eşitlikçiliği destekleyen siyasi ideolojiler, politik duruş

Solculuk, genellikle bir bütün olarak toplumsal hiyerarşiye veya belirli toplumsal hiyerarşilere karşı çıkarak, toplumsal eşitlik ve eşitlikçiliği destekleyen ve bunu sağlamaya çalışan siyasi ideolojiler yelpazesidir. Sol siyaset tipik olarak, taraftarlarının toplumda diğerlerine göre dezavantajlı olarak algıladıkları kişiler için endişe duymanın yanı sıra, uygulandıkları toplumun doğasını değiştiren radikal yollarla azaltılması veya ortadan kaldırılması gereken haksız eşitsizlikler olduğuna dair bir inancı da içerir.

<span class="mw-page-title-main">Güney Vietnam</span> Güneydoğu Asyada eskiden var olan bir devlet

Vietnam Cumhuriyeti, 1955'ten 1975'e kadar Vietnam'ın güneyinde var olmuş devlet.

<span class="mw-page-title-main">Cemal Abdünnâsır</span> 2. Mısır devlet başkanı

Cemal Abdünnâsır Hüseyin, 1954'ten 1970'teki ölümüne kadar Mısır'ın ikinci cumhurbaşkanı olarak görev yapan Mısırlı bir subay ve politikacıydı. Nâsır, 1952 Mısır Devrimi'ne öncülük etti ve ertesi yıl geniş kapsamlı toprak reformlarını başlattı. 1954'te bir Müslüman Kardeşler üyesinin suikast girişiminin ardından örgüte baskı uyguladı. Kendisine karşı yapılan bir suikast girişimine adı karışan Devlet Başkanı Muhammed Necib'i ev hapsine aldı ve idari görevi üstlendi. Haziran 1956'da resmen başkan seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Folk rock</span>

Folk rock, halk müziği ve rock müziği birleştiren bir müzik türüdür. Genel olarak folk rock terimi 1960'ların ortasında Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkan bir türü tanımlamak için ortaya atılmıştır. Türün öncülüğünü Los Angeleslı müzik grubu The Byrds yapmıştır. Grup, geleneksel halk müziği ile Dylanvari şarkıları rock enstrümanları ile çalmış, bu noktada ise The Beatles ve diğer İngiliz gruplarından büyük ölçüde etkilenmiştir. "Folk rock" terimi ise ilk kez ABD basını tarafından The Byrds'ün müziğini tanımlamak için 1965 Haziran'ında ortaya atılmıştır. The Byrds'ün "Mr. Tambourine Man" cover'ı ve bu cover'ın ticari başarısı ise folk rock'ın 1960'ların ortasında büyük bir başarıya ulaşmasını sağlamıştır. Dylan'ın kendisi de türe büyük bir ilham kaynağı olmuştu; özellikle elektro gitarla kaydın da yapıldığı Bringing It All Back Home, Highway 61 Revisited ve Blonde on Blonde albümleri türün gelişiminde önemli bir role sahipti. Dylan'ın 25 Temmuz 1965 tarihinde Newport Folk Festival'inde elektronik altyapılı bir müzik grubuyla konser verişi ise aynı zamanda folk rock için önemli bir atılımdı.

Kolombiya çatışmaları, Kolombiya'da yaklaşık 1964 veya 1966 yılında devlet güçleri ve Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) ile Ulusal Kurtuluş Ordusu (ELN) gibi köylü gerillalar arasında başlayan ve asimetrik düşük yoğunlukla günümüze kadar devam eden silahlı çatışmalardır.

Barok pop pop ve rock müziğin 1960'larda Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'ta çıkan bir alt türüdür. Pop rock'ın klasik müzik, barok müzik ve sörf müziği ile füzyonu olarak ortaya çıkmıştır. Chamber pop ve chamber rock terimleri yerine kullanılmaktadır.

Art rock, rock müziğin bir alt türüdür. Deneysel ve kavramsal bir müzikal duruş takınarak, rock müziği bir ergen eğlencesinden sanatsal ifade boyutuna taşımayı amaçlar. Klasik müzik, deneysel rock, avangart ve daha sonraları caz müzikten kaynağını alır. En temel duruşlarından biri, dans etmek yerine dinlenilip düşünülmesi için besteleniyor olmasıdır. Sıklıkla elektronik efektler ve eski dönem rock müziğinin tahrik edici ritminden uzaklaşmış easy listening dokuların varlığıyla kendini belli eder.

Art pop, geniş tanımlı bir pop müzik türü olup birçok müzik-dışı sanat etkinliğini içine alır: pop art, sinema, avangart edebiyat, güzel sanatlar, sanat okulu çalışmaları ve moda. Sanatçılar bu kapsamda yüksek ve alçak kültür arasındaki çökmüş sınıra vurgu yaparlar ve bunu yaparken rock müzik veya geleneksel pop dinleyicilerinin normlarından uzaklaşmaya çalışırlar. Ustalık, tarz veya ironi kavramları, türle ilişkilendirilmiş sanatçıların genel olarak odağındadır.

Deneysel pop, geleneksel müzik sınırlarıyla kategorilendirilemeyen veya var olan popüler biçimleri yeni yönlere çekme gayreti gösteren bir pop müzik türüdür. Musique concrète, aleatorik müzik veya eklektizm gibi deneysel tekniklerini pop dokularıyla birleştirebilir. Sıklıkla, sesleri ve aranjmanları manipüle etmek için elektronik efektleri kullanılır ve her zaman aynı anda olmasa da kurgusunda ses-tabanlı ve nota-tabanlı çalışmaları bir araya getirebilir.

<span class="mw-page-title-main">The Shadows</span>

The Shadows, Britanyalı müzik grubu. Grup, 1975 Eurovision Şarkı Yarışması'nda "Let Me Be the One" adlı şarkıyla Birleşik Krallık'ı temsil etmiştir.

Anarko punk, anarşizmi destekleyen punk müziğidir. "Anarko punk" terimi bazen sadece 1970'lerin sonunda ve 1980'lerin başlarında Birleşik Krallık'taki orijinal anarko punk hareketinin bir parçası olan gruplara uygulanır. Bazıları ise sözsel açıdan anarşist içeriğe sahip crust punk, hardcore punk ve folk punk grupları için de bu terimi kullanır.

<span class="mw-page-title-main">Savaş karşıtı örgütlerin listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Savaşlara organize, kararlı ve ilkeli muhalefeti kolaylaştırmak için insanlar genellikle savaş karşıtı örgütleri kurdular. Bu gruplar, bir savaşı veya bekleyen savaşı ele alan geçici koalisyonlardan, savaş kavramını ve büyük ölçekli yıkıcı çatışmalara yol açan faktörleri sona erdirmek için çalışan daha kalıcı yapılandırılmış örgütlere kadar uzanır. Savaş karşıtı olanların ezici çoğunluğu bunu şiddet içermeyen bir şekilde yapmaktadır. Aşağıdaki savaş karşıtı örgütler listesi, dünyanın dört bir yanından geçmiş ve mevcut savaş karşıtı gruplarını listelemektedir.

Müzik ve siyaset arasındaki bağlantı, özellikle şarkılardaki politik ifadeler, birçok kültürde görülmektedir. Müziğin, protesto veya karşıtlık ifadeleri başta

<span class="mw-page-title-main">Flower power</span>

Flower power, 1960'ların sonu ve 1970'lerin başında pasif direniş ve şiddetsizliğin sembolü olarak kullanılmış bir slogandır. Vietnam Savaşı'na karşı muhalefet hareketine dayanır. Bu ifade, 1965'te Amerikalı Beat şairi Allen Ginsberg tarafından savaş protestolarını barışçıl, olumlu gösterilere dönüştürmenin bir yolu olarak ortaya atıldı. Hippiler, işlemeli çiçekler ve canlı renklerle dolu giysiler giyerek, saçlarına çiçekler takarak ve halka çiçek dağıtarak bu sembolizmi benimsediler ve çiçek çocukları olarak tanındılar. Terim daha sonra hippi hareketine ve uyuşturucuların, psikedelik müziğin, psikedelik sanatın ve toplumsal hoşgörünün sözde karşı kültürüne modern bir referans olarak genelleştirilmiştir.