İçeriğe atla

Ştreimel

Ştreimel giymiş bir ultra-Ortodoks Yahudi (Kudüs)
Ştreimel giymiş bir ultra-Ortodoks Yahudi haham (Kudüs)

Ştreimel (Yidiş: שטרײַמל‎, shtrayml veya שטרײַמלעך‎, shtraymlekh), pek çok evli Haredi Yahudiliği mensubu erkeğinin, özellikle Hasidik Yahudilik üyelerinin, Şabat ve Yahudi bayramlarında başlarına giydikleri kürklü bir şapkadır. Yeruşalim'de ştreimel, Litvanya Yahudileri tarafından da çokça giyilir.[1]

Kökeni

Ştreimel'in kökenini yansıtan pek çok farlı rivayet vardır. Encyclopædia Britannica'ya göre Tatar kültüründen esinlenilmiştir.[2] Diğer birçok tarihçi yazarlarda, bu tüylü şapkanın Tatar, Türk veya Rus kökenli olduğunu savunur; ancak açık bir kronoloji oluşturmak mümkün değildir.[3] Bazı rivayet ve efsanelere göre ise Yahudiler’in ştreimel'i benimsemenin ilk nedeni, zamanın Rus çarının, Yahudilerin, Yahudi olmayanlar gibi giyinmesi gerektiği kararını almasıdır.[4][5]

Sembolizm

Yahudi erkeklerin, kafalarını taktıkları bir dini figür olsa da, Yahudi yasaları açısından ştreimel için, diğer Yahudi şapkalarına kıyasla ayrıyeten özel bir dini önemi yoktur. Bununla birlikte, iki başlığın aynı anda takılması (ştreimel her zaman bir yarmulke üzerine giyilir) ek manevi değer kattığı için olduğu düşünülür. Yahudilikte kutsal sayılmış gün; Şabat günüde, evli erkekler tarafından kullanılır. Sinagog’da, hahamlar tarafından da sıkça takılır.

Üretimi

Kaynakça

  1. ^ Blumenthal, Ralph (10 Mayıs 2009). "When He Talks Hats, Basic Black is Only the Beginning". New York Times. ISSN 0362-4331. 2 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2009. 
  2. ^ Encyclopædia Britannica (1963) Volume 23 page 113
  3. ^ Danna Lorch (17 Mayıs 2018). "Shtreimel Styles Are Ruled By Trends As Much As Tradition — Even For Hasidim". The Forward Association, Inc. 9 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2019. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 22 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2020. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yahudilik</span> tek tanrılı etnik bir İbrahimî din

Yahudilik, Yahudi milletinin kolektif inancını, kültürünü, hukukî kurallarını ve medeniyetini içeren etnik bir dindir. İlk İbrahimî din olmasının yanı sıra insanlık tarihindeki en eski dinler arasında da yer alan Yahudilik, monoteizm temelli dinlerin ilk örneğidir. Yahudilik, riayetkâr Yahudiler tarafından "Avraham'ın YHVH ile yaptıkları sözleşmenin bir ifadesi" olarak yorumlanır. Geniş metinleri ve uygulamaları, çeşitli teolojik pozisyonları ve örgütlenme biçimlerini kapsayan Yahudilik, bir İbrani felsefi görüşü olmakla birlikte aynı zamanda bir dünya görüşüdür. Torah, Tanah'ın bir parçasıdır ve Midraş ile Talmud gibi ikincil metinlerle birlikte temsil edilen tamamlayıcı bir sözlü geleneğin parçasıdır. Dünya çapındaki toplam 14 ila 15 milyon takipçisi ile Yahudilik, en büyük onuncu dindir.

Talmud, Yahudi medeni kanunu, tören kuralları ve efsanelerini kapsayan dinî metinlerdir. İbranice lamad (öğrenmek) kökünden gelir. Mişna ve Gemara bölümlerinden müteşekkildir. Talmud'un iki versiyonu vardır: 3. ila 5. yüzyıla ait olduğu kabul edilen ancak daha eski dokümanları da içeren Babil Talmudu ve daha eski olan Filistin ve Yeruşalayim (Kudüs) Talmudu.

<span class="mw-page-title-main">Kipa</span>

Kipa veya yarmulke, inançlı Yahudi erkekler tarafından geleneksel olarak başın örtülmesi gerekliliğini yerine getirmek için takılan, kumaştan yapılmış bir başlıktır. Her zaman Ortodoks Yahudilik mensubu erkekler tarafından muhakkak giyilir. Ortodoks Yahudilik mensubu olmayıp takan insanlar, sadece dua sırasında, Sinagog'da veya bir dinî ritüellere katılırken yaparlar. Çoğu Sinagog ve Yahudi cenaze hizmeti merkezleri, hazır bir kipa kaynağı her zaman bulundururlar.

<span class="mw-page-title-main">Başörtüsü</span> başa örtülen bez

Başörtüsü, başı özellikle saçları yıpratıcı dış etkenlerden korumak, örtünmeyi sağlamak, tanınmamak için kullanılan, başın üst kısmının çoğunu ya da tamamını kaplayan bir çeşit örtü ve giysi.

<span class="mw-page-title-main">İbrahimî dinler</span> Orta Doğu dinleri

İbrahimî dinler, aynı zamanda İbrahimizm olarak da bilinir, İbrani din büyüğü ve atası İbrahim tarafından kurulan Yahudilik ile birlikte başlamış, monoteizm üzerine kurulu Semitik dinler grubudur. İlk İbrahimî din Yahudiliktir; sonrasında sırasıyla Hristiyanlık ve İslamiyet kurulmuştur. Yahudilik ve Hristiyanlık, kökenlerini İshak (Y'ishak) ve soyuna bağlarken İslamiyet, İsmail (Y'işmael) ve soyuna bağlar.

<span class="mw-page-title-main">Pijama</span> uyumadan önce yatarken giyilen haff giysi

Pijama; hafif, genellikle iki parçadan oluşan ve uyumadan önce yatarken giyilen bir giysidir.

Pidyon haben, ilk doğan erkek çocuğu Kudüs Tapınağı'ndaki görevlerinden azat etmek için çocuğu bir Kohen'den "kurtarmak" adına yapılan bir ayindir. Bugün Kudüs Tapınağı olmamasına rağmen bu ayin Tutucu ve Ortodoks Yahudiler tarafından hala icra edilir.

<span class="mw-page-title-main">Kırımçaklar</span>

Kırımçaklar, Türk dili konuşan ve Kırım'da yaşayan Rabbânî Yahudilerdir. Kırım Karayları ile birlikte yaşamışlardır.

Yahudilik'in bir alt kolu olan Hümanist Musevilik Tanrı'dan çok Yahudi kimliğinin bir parçası olan Yahudi kültürü ve tarihine önem verir. Felsefesi hümanizm ve Seküler hümanizm'den türemiş bu sektin ayin ve törenlerinde Tanrı'ya yakarış yoktur. İnançları özetle şunlardır:

İsrail Evi Gana'daki bir Yahudi cemaatidir. Bu etnik grup kendilerinin Kayıp On Kabile'den geldiklerine inanırlar. Bu grup geleneksel Yahudilikte Yahudi olarak kabul edilmez.

Mohel birit milah törenlerinde sünnet eden, konuyla ilgili eğitimini almış Yahudidir.

<span class="mw-page-title-main">Kim bir Yahudi'dir?</span> Yahudi kimliği ile ilgili temel soru

"Kim bir Yahudi'dir?", Yahudi kimliğinin temel sorusudur. Yahudi şahsın kültürel, dini, soyağacı ve kişisel boyutlarını irdeler. Bu soru, Almanya'da Nazi Partisi tarafından hazırlanan Nürnberg Yasaları'nda da ele alınmıştır.

Yahudiliğe geçiş, Yahudi cemaatinin üyesi olmayı arzulayan Yahudi olmayan birinin yaptığı dini işlemdir. Yahudiliği tercih etmek, Yahudilik ilkelerine uymayı istemektir. Yahudi milletinin bir parçası olunamaz, çünkü Yahudiler bir etnisitedir. Bu dini geçiş bazen Yahudilikleri şaibeli olanların Yahudiliğini tasdiklemek için de yapılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Yahudiliğin evliliğe bakış açısı</span>

Yahudilikte evlilik, Tanrı'nın müdahil olduğu bir Yahudi erkek ve bir Yahudi kadın arasında yapılan birleşme anlaşmasının belgelenmesidir. Evliliğin tek koşulu çocuk yapmak olmamasına rağmen bu emrin yerine getirilmesi beklenir. Esas merkezi odak kadın ile erkeğin ilişkisidir. Ruhani anlamda evlilik, kadın ile erkeğin ruhlarının bir bütün olmasıdır. Bu sebeple evlenmemiş adam "tam" sayılmaz çünkü ruhu henüz tamamlanmamıştır ve yarımdır.

<span class="mw-page-title-main">Yahudilikte eşcinsel evlilik</span>

Yahudilikte eşcinsel evlilik ve eşcinsellik, modern Yahudi mezhepleri içinde tartışma konusu ve bölünmelere sebep olmuştur. Yahudilerin yaygın görüşüne göre eşcinsel ilişki günahtır ve Tevrat'ta kesin olarak yasaklanmıştır. Bu görüş Ortodoks Yahudilik tarafından hâlen benimsenmiş olmasına rağmen aynı durum Yeniden yapılanmacı ve Reformist Yahudilik için geçerli değildir. Muhafazakâr Yahudilik, Aralık 2006'ya kadar Ortodokslar ile yanı görüşü benimsemesine rağmen bu zamandan sonra Yahudi Kanunları ve Standartları Komitesi çoğulculuk felsefesi altında çeşitli fikirler sunmuştur. Örneğin bir görüş Ortodoksların duruşunu benimserken bir başka görüş, bazı cinsel eylemlerde bulunulmadığı sürece daha liberaldir.

<span class="mw-page-title-main">Yahudiler</span> Orta Doğu kökenli etno–dinî grup ve antik millet

Yahudiler veya Yahudi milleti, tarihî İsrail ve Yehuda'nın İsrailoğulları ve İbranilerinden köken alan bir etno-dinî grup ve millettir. Yahudilik, Yahudi milletine özel etnik bir din olduğundan Yahudi etnisitesi, milleti ve inancı birbiriyle güçlü bir şekilde ilişki içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">Takım elbise</span>

Takım elbise, bir frak gömleği veya tişört, takım elbise ceketi ve pantolonundan oluşan bir takım erkek giyim setidir. Eşit tekstil olduğunda ve yakalı bir gömlek, kravat ve elbise ayakkabı ile giyildiğinde, geleneksel olarak Batı kıyafet kurallarında gayriresmî olarak kabul edilir. Salon takımı 19. yüzyılda gündelik sporlar ve İngiltere'de ülke kıyafetleri olarak ortaya çıktı. 20. yüzyılın başlarındaki siyah kadın kıyafeti ceketini normal ofis gündelik kıyafeti olarak değiştirdikten sonra, koyu renkli, koyu renkli bir elbise profesyonel durumlar için iş kıyafeti olarak bilinir.

Kiduş,, Şabat ve Yahudi bayramlarını bereketlendirmek için şarap veya üzüm suyu üzerinde okunan bir duadır. Ayrıca, ayinden sonra ve yemekten önce Şabat veya bayram sabahları yapılan küçük bir tövbe olarak atfedilir.

Rabbânî Yahudilik, altıncı yüzyılda Babil Talmud'unun derlenmesinden beri Yahudiliğin ana akım formunu oluşturan dini hareket. Farisi Yahudilikten köklenmiş Rabbânî Yahudilik, Sina Dağı'nda Musa'nın Tanrı'dan Yazılı Tevrat ile yorumlamaları ve tefsirleri içeren "Sözlü Tevrat'ı" birlikte aldığı ve halkına beraber aktardığı, bu yorumlamaların ise kesintiye uğramadan daha sonra yazıya geçirildiği inancına dayanır. Sözlü Tevrat'ın yazılı hale getirilmesinde dönemin hahamlarının Hristiyan metinlerin kanonlaştırılmasından etkilendikleri düşünülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Abayudaya</span>

Abayudaya Uganda Ve Kenya Çevreinde Yaşayan Ve Uganda Planı'nın Etkisi İle 1903'ten sonra Musevi Olmuş Uganda ve Kenya Kabilelerine Denir bu kabilelerde neredeyse dinleri dışında hiçbir şey değişmemiştir Tahmin Edilen Abayudaya Kabilelerinin Nüfusü 1123'tür Genellikle Uganda'nın Kampala Şehrinde Yaşayan Abayudaya Nüfusunun %25'i Dinleri Nedeni İle Batı Asya'da bulunan İsrail'e Göçmüştür