İçeriğe atla

Şavak

Şavak Aşireti (Şavak, Şakak veya Şekak), Türkiye-Irak-İran'ın kesişim bölgesinde yaşayan bir Kürt aşiretidir.[1] Tarihsel değişim ile bir kısmı asimile olmuştur. Asıl memleketleri belli olmamakla birlikte ikamet yerlerinin başlangıcı Tunceli'nin Çemişgezek ve Pertek ilçeleri olmasına rağmen büyük göçler sonucu başta Elazığ ve Erzincan olmak üzere Konya, İstanbul, Ankara, Adıyaman, Sivas gibi illere yayılmışlardır. Türkiye sınırlarında yaşayan Şavaklılar'ın 100 000'i aştığı tahmin edilmektedir.[]

Kırsal kesimde geçim kaynakları küçükbaş hayvancılıktır. Ayrıca göçebe yaşamı günümüze taşıyabilmiş bir topluluktur. Yönetmen Kazım Öz'ün 2008 yılında çektiği Son Mevsim: Şavaklar başlıklı belgeselde de bu göç konu edilmektedir.

Yerleşim yerleri

Aşiretin Çemişgezek köyleri:

Pertek köyleri:

Dil

Şavaklıların konuştuğu Kürt dilleri'nin Kurmançca lehçesinin Şıkaki şivesidir. Bu şive; Malatya, Adıyaman, Sivas ve İç Anadolu'daki Kurmançlar aşiretlerinin konuştukları şivelere benzerlik gösterir.

Kaynakça

  1. ^ "Kültürel Kimliklerin Çeşitliliği Bağlamında Özgün Bir Örnek: "Şavak Aşireti"". Ahmet Kerim Gültekin. 2013. 19 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2023. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Pertek</span> Tuncelinin ilçesi

Pertek, Tunceli iline bağlı bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Koçgiri İsyanı</span> Türk Kurtuluş Savaşı sırasında çıkmış bir isyan

Koçgiri İsyanı, Şubat 1921'de Sivas'ın doğusunda bulunan ve ezici çoğunluğun militan olduğu Koçgiri bölgesinde başlayan bir Kürt ayaklanmasıydı. İsyan Alevi-Kürt topluluğu olan ve Sivas'ın doğusunda ikamet eden Koçgiri aşireti tarafından çıkarıldı. Aşiret liderlerinin Kürdistan Teali Cemiyeti ile yakın ilişkileri vardı. İsyan, Haziran 1921'de bastırıldı.

Koçgiri aşireti veya Koçkiri aşireti, Çoğunlukla Sivas'ın İmranlı ve Zara ilçelerinde yaşayıp Kayseri, Tunceli, Erzincan ve Kahramanmaraş illerinde de görülmektedir. Alevi itikadına bağlı, Kürtçenin Kurmanci lehçesini konuşun bir aşiretdir. Aşiretin etnik yapısına bakacak olursak Koçgiri Aşiret mensupları kendilerini Kürt olarak görürken İngiliz Sir Mark Skayes ise kürt değil Türkmen Aşireti olduğunu savunmuştur. Aşiret İran'nın Horasan Bölgesinden gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ağcaşar, Afşin</span>

Ağcaşar, Kahramanmaraş ilinin Afşin ilçesine bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Akdemir, Pertek</span> Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı köy

Akdemir, Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Demirsaban, Pertek</span>

Demirsaban, Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Çukurca, Pertek</span>

Çukurca, Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Çalıözü, Pertek</span>

Çalıözü, Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Ballıdut, Pertek</span>

Ballıdut, Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Ayazpınar, Pertek</span>

Ayazpınar, Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı bir köydür..

<span class="mw-page-title-main">Aşağıgülbahçe, Pertek</span>

Aşağıgülbahçe, Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Yukarıgülbahçe, Pertek</span>

Yukarıgülbahçe, Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı bir köydür.

Şadıllı Aşireti Türkiye'nin Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Akdeniz bölgelerinde, İran ve Azerbaycan'da mensupları bulunan, Kürt asıllı bir aşirettir. Bazı araştırmacılar ise Türk kökenli olduğu iddiasında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Dersim aşiretleri</span> Yerel insan grupları

Dersim aşiretleri, Doğu ve İç Anadolu Bölgesi'nde Tunceli, Sivas, Tokat, Erzincan, Bingöl, Muş, Kahramanmaraş, Kayseri, Amasya, Gümüşhane, Elazığ, Adana, Adıyaman, Malatya, Ardahan, Erzurum çevresine yayılmışlardır. Aşiretlerin çıkış noktası "İç Dersim" olup aşiretlerin Dersim ile birlikte en yoğun olduğu diğer yöre, zamanla çeşitli nedenlerle verdiği göçlerle, Dersimlilerin yoğun ve hakim olduğu iki bölgeden biri haline gelen Koçgiri yöresidir.

Dersim ayaklanmaları, Osmanlı Devleti döneminde Dersim bölgesinde 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyıl başlarında çıkmış isyanlara verilen ad.

Alevî nüfusu, Türkiye'de üçte biri İstanbul bölgesinde yaşayan Alevîler’in daha sonra en yoğun olarak bulundukları yöreler arasında Ankara, Adana, Bursa, Antalya, Aydın Damal ve Zile şehirleriyle, Orta ve Doğu Anadolu'da yer alan Erzincan, Sivas, Malatya, Tunceli illeri gelmektedir. Türkiye'de en çok Alevî köyü ise 60'ı karışık olmak üzere toplam yaklaşık 460 adet köy olup Sivas ilinde yer almaktadır. Bunların ardından sırasıyla, Tunceli, Erzincan, Tokat, Çorum, Kahramanmaraş, Bingöl, Amasya, Erzurum, Malatya, Adıyaman, Yozgat, Hatay, Elazığ, Muş, Balıkesir, Mersin, Kars, Adana, Ankara, Eskişehir, Gaziantep, İzmir, Kırıkkale, Kütahya ve Ordu illeri gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de boşaltılan Kürt köyleri</span>

Türkiye'de boşaltılan Kürt köylerinin 3.000 civarında olduğu tahmin edilmektedir. 1984'ten beri, Türk Silahlı Kuvvetleri, PKK'lı militanların ikmal hatlarını kesmek ve yaşam alanını sınırlandırmaya çalışmaktadır. 1980'li yıllardan beri yaklaşık 30.000 Kürdün öldürüldüğü, iki milyon Kürdün ise çatışmalardan dolayı göç ettiği tahmin edilmektedir.

Lolan aşireti, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinde yaşayan Dersim aşiretlerinden birisi olan ve Zazaca konuşan Zaza aşireti. Pülümür, Çemişgezek, Varto, Nazımiye, Hınıs,Tercan, Aşkale, Tekman, Bayburt, Kelkit, Ardahan, Bingöl, Erzincan, Kahramanmaraş gibi geniş bir coğrafyaya yayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karacasu Kırım, Dulkadiroğlu</span>

Karacasu Kırım, Kahramanmaraş ilinin Dulkadiroğlu ilçesine bağlı bir mahalledir.

Rişvan veya Reşiyan, Kürdistan coğrafi bölgesinin batısına özgü bir Kürt aşiretidir. Çoğunlukla Türkiye'de Adıyaman, Gaziantep, Kahramanmaraş, Malatya, Konya ve Ankara illerinde ve ayrıca Suriye'de Rakka ve İran'da Gilan, Horasan ve Kazvin eyaletlerinin şehirlerinde yaşamaktadırlar. Aşiretin üyeleri çoğunlukla Hanefi mezhebine bağlı olsa da bazıları Alevidir.