İçeriğe atla

Şarkat Muharebesi

Şarkat Muharebesi
I. Dünya Savaşı ve Irak Cephesi
Tarih23-30 Ekim 1918
Bölge
Bağdat'ın kuzeyi, günümüzde Irak
SonuçMüttefik zaferi[1]
Taraflar
Birleşik Krallık Britanya İmparatorluğu
 • Hindistan İngiliz Hindistanı
Süryani Gönüllüler
Osmanlı İmparatorluğu Osmanlı Devleti
Komutanlar ve liderler
Birleşik Krallık Sir William Raine Marshall,
Birleşik Krallık Sir Alexander Cobbe,
Malik Yaqo
Ağa Petros
Osmanlı İmparatorluğu Kürt İsmail Hakkı Bey
Güçler
2 piyade tümeni, 2 süvari tugayı"Dicle Grubu" 6. Ordu;
beş piyade alayı ve bir avcı alayı[2]
Kayıplar
1,800[] 11,322 - 13,000 arası[2]
Çok sayıda yaralı ve ölü ile birlikte savaş esiri[]

Şerkat Muharebesi (23-30 Ekim 1918), I. Dünya Savaşı'nın Irak Cephesi'nde İngilizler ve Osmanlı arasında gerçekleşmiş, Mondros Mütarekesi'nden önceki son çatışmalardandır.

Arka plan

Osmanlı'nın Filistin'de yenilgiye uğraması ve Bulgaristan'ın kısa süre önce teslim olmasının[3] ardından ateşkes bekleyen David Lloyd George, İngilizlerin Irak Cephesi Başkomutanı Sir William Marshall'a, Fırat ve Dicle nehirlerine doğru iki koldan ilerlemek kaydıyla Türk varlığını bu bölgeden çıkarmasını ve Dicle üzerinde Musul yakınlarındaki petrol yataklarını ele geçirmesini emretti.

Muharebe

Sir Alexander Cobbe komutasındaki 17. ve 18. Hint Tümenleri ile 7. ve 11. Hint Süvari Tugaylarından oluşan bir İngiliz-Hint kuvveti 23 Ekim 1918'de Bağdat'tan ayrıldı. Sadece 39 saat içinde 120 kilometre (75 mil) yol kat ederek, 14. Tümen komutanı İsmail Hakkı Bey'in komuta ettiği 6. Ordu'nun "Dicle Grubu "nun kendilerini beklediği Zap Nehri'ne ulaştılar. 6. Ordu, ikmal eksikliği nedeniyle zayıflamıştı. Kuvvetleri 14. ve 46. Tümenlerden oluşan 18 Kolordu ile 2. ve 6. Tümenlerden oluşan 13 Kolordu'dan oluşuyordu.

İsmail Hakkı Bey, ordu gerisinin tehdit altında olduğunu görünce 100 kilometre (62 mil) daha kuzeye, Cobbe'nin 29 Ekim'de saldırdığı Şerkat'a çekildi ve 11. Süvari Tugayı'nı cepheyi sıkıştırmak için gönderirken 17. Tümen de onları desteklemek için geldi. 17. Tümen'in gelmesi gecikmiş ve süvariler gece boyunca Türk topları tarafından bombalanmıştır. Sabahleyin 13. Süvari Alayı topların bulunduğu tepeye hücum etti ve sabit süngülerle tepeye çıkarak topları başarıyla ele geçirdi. İsmail Hakkı Bey Mondros'taki barış görüşmelerinden haberdardı ve savaşmak ya da kaçmak yerine adamlarını esirgemeye karar verdi. Kendisi 30 Ekim'de teslim oldu.[4] 18. Tümen 50 mil kuzeydeki Musul'a doğru ilerledi ve ateşkes ilan edildiğinde şehre 12 mil kalmıştı.

Muharebe sonrası

1 Kasım 1918'de Musul, İngiliz kuvvetlerinin, Ali İhsan Paşa (Sâbis)'nın mütareke sırasında çekilme talebini görmezden gelmesinin ardından, 7. ve 11. Hint süvari tugayları tarafından işgal edildi.

Kaynakça

Dipnot

  1. ^ "Assyrians and Two World Wars". 13 Kasım 2020. ISBN 9798564099837. 29 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2024. 
  2. ^ a b Dicle Grubu 7, 9, 43, 18 ve 22'nci Alaylarla Avcı Alayından oluşmuştur., Gazi Mustafa Kemal, "1'nci Ordu Komutanı Ali İhsan Paşa'nın yarattığı durum" 12 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Nutuk. (Türkçe)
  3. ^ Wilcox, R. (2006). Battles on the Tigris. Pen & Sword. pp214
  4. ^ Edward J. Erickson, Ordered to Die: A history of the Ottoman Army in the First World War (Greenwood Press, Wesport, CT 2001), 203.

Alıntı

  • Moberly, F. J. Official History of the War: Mesopotamia Campaign. Imperial War Museum, Volume IV 1927. Reprint edition 2011. 1-84574-939-1.
  • Erickson, Edward J. Ordered to Die: A history of the Ottoman Army in the First World War. Westport, Connecticut: Greenwood Press, 2001. 0-31309-558-2.

İlgili Araştırma Makaleleri

1. Ordu, Osmanlı Ordusu'nun ordularından biri.

<span class="mw-page-title-main">5. Ordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span>

5. Ordu, Osmanlı İmparatorluğu tarafından 24 Mart 1915 tarihinde kuruldu ve 21 Kasım 1918 tarihinde lağvedildi. Bu orduya I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Boğazı'nı ve Gelibolu Yarımadası'nı savunma görevi verildi. Almanya'dan gelen askerî danışman General Otto Liman von Sanders bu ordunun ilk komutanı oldu.

8. Ordu, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu tarafından 1917 yılında kuruldu ve 13 Kasım 1918 tarihinde lağvedildi.

20. Kolordu, İsmet Bey komutasında Kudüs'te, Megiddo'da savaştı. Mondros Ateşkes Anlaşması'ndan sonra, Ereğli-Konya-Ankara yoluyla Ankara'ya gelmiş ve Türk Kurtuluş Savaşı'na katılmıştır.

1. Kolordu, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir kolordudur. 1911 yılında Osmanlı askeri reformlarında kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">7. Ordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span> Askerî birlik

7. Ordu, I. Dünya Savaşı sırasında Sina ve Filistin Cephesi'nde savaşan bir Osmanlı ordusuydu.

<span class="mw-page-title-main">9. Ordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span>

9. Ordu, I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı İmparatorluğu tarafından 7 Haziran 1918 tarihinde kuruldu ve 3 Nisan 1919 tarihinde lağvedildi.

Şark Ordular Grubu Osmanlı Ordusu'nun ordu gruplarından biri olarak I. Dünya Savaşı Kafkasya Cephesi'nde kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Kafkas Ordular Grubu</span> Kafkasya Cebhesi

Kafkas Ordular Grubu, Osmanlı Ordusu'nun ordu gruplarından biri olarak I. Dünya Savaşı'nda Kafkasya Cephesi'nde kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">4. Ordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span>

4. Ordu Osmanlı İmparatorluğu'nda yapılan askerî reformlar sırasında 19. yüzyılın sonlarında kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">6. Ordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span>

6. Ordu Osmanlı İmparatorluğu'nda yapılan askeri reformlar sırasında 19. yüzyılın sonlarında kuruldu.

8. Kolordu, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir kolordudur. 1911 yılında Osmanlı askeri reformlarında kurulmuştur.

12. Kolordu, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir kolordudur. 1911 yılında Osmanlı askeri reformlarında kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">13. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span>

13. Kolordu, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir kolordudur. 1911 yılında Osmanlı askeri reformlarında kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">15. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span> Askeri birim

15. Kolordu Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı dönemi askeri birimlerinden biridir. 25.000 kişilik kuvvetiyle Osmanlı Devleti'nin müttefiklerine destek olması amacıyla Galiçya Cephesi'nde savaştı. 1917 yılında Doğu Cephesi'ne kaydırıldı. Komutanlığına Kazım Karabekir Paşa atandı. 1920 yılında ismi "Doğu Cephesi Komutanlığı" olarak değiştirildi.15. Kolordu Mustafa Kemal Paşa 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktığında Anadoluda konuşlu bulunan, düşmana teslim olmamış en büyük askerî birlikti. Kazım Karabekir'in komutası altındaki bu birlik İstanbul Hükûmetine ilk başkaldıran askeri kuvvettir. Kurtuluş Savaşı'nın başlangıç aşamasında Milli Mücadelenin belkemiğini oluşturmuştur.

<span class="mw-page-title-main">18. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span>

18. Kolordu Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı dönemi askeri birimlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Bağdad'ın düşmesi</span>

Bağdad'ın düşmesi. I. Dünya Savaşı'nın Irak Cephesi'nde Osmanlı'nın elindeki Bağdat'ın İngilizler tarafından işgali.

<span class="mw-page-title-main">3. Kolordu (Osmanlı İmparatorluğu)</span>

3. Kolordu, İmparatorluk Ordularının en seçkin kolordularından birisidir. Balkan Savaşlarının başlangıcında Avrupa toprakları üzerinde bulunup da yenilmeyen tek kolordudur. Birinci Çatalca Muharebesi ve İkinci Çatalca Muharebesi'nde İstanbul'u başarıyla savunmuş ve şehre taarruz eden Bulgar kuvvetlerini püskürtmüştür. İkinci Balkan Savaşı sırasında 23 Temmuz 1913'te Edirne'ye girerek şehri Bulgar işgalinden kurtarmıştır. Birinci Dünya Savaşı'nda Gelibolu'da savaşarak payitaht İstanbul'un düşmesine engel olmuştur. Günümüzde İstanbul'da konuşlu bulunan aynı adlı 3. Kolordu (Türkiye),bu birliğin devamıdır.

4. Kolordu, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı dönemi askerî birimlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Yıldırım Ordular Grubu</span> I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devletinin Filistin-Suriye-Irak cephelerini savunmak için oluşturduğu ordular grubu

Yıldırım Ordular Grubu, I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin Filistin-Suriye-Irak cephelerini savunmak için teşkil ettiği ordular grubu.