İçeriğe atla

Şarap tarihi

Şarap tanrısı Dionysos'u tasvir eden Baf kenti yakınlarında keşfedilen Helenistik mozaikler
Bir Yunan sempozyum'da şarap çocuğu

Şarap, binlerce yıldır üretiliyor ve Gürcistan'da c.  MÖ 6000 (bilinen en eski şarap izleri),[1][2] İran'ın Batı Azerbaycan eyaleti c. MÖ  5000,[3] Ermenistan'dan c.  MÖ 4100 (büyük ölçekli üretim),[4][5][6][7][8] ve Sicilya'dan c. MÖ 4000.[9] Üzüm ve pirinç karışımına dayalı fermente bir içeceğin en eski kanıtı bazen eski Çin'de bulunan şaraba kıyasla (MÖ  7000 dolayları).[10][11][12][13][14]

Şarabın ürettiği değiştirilmiş bilinç, kökeninden beri dini kabul edildi. Eski Yunanlılar Dionysos veya Bacchus'a tapıyorlardı ve Eski Romalılar onun kültünü sürdürüyorlardı.[15][16] Ritüel şarap tüketimi, muhtemelen belirli bir tatlı şarap türü, İncil zamanlarından beri Yahudi pratiğinin bir parçasıydı ve İsa'nın Son Akşam Yemeği'ni anmak için yapılan eucharist'in bir parçası olarak Hristiyan Kilisesi için daha da önemli hale geldi.[17] İslam, sözde şarabın üretimini veya tüketimini yasaklamış olsa da, Altın Çağı boyunca Geber gibi simyacılar, parfüm üretimi gibi tıbbi ve endüstriyel amaçlar için şarabın damıtılmasına öncülük ettiler.[18]

Avrupa genişlemesinin bir parçası olarak 15. yüzyıldan itibaren gelişen şarap üretimi ve tüketimi arttı. 1887'deki yıkıcı filoksera biti istilasına rağmen, modern bilim ve teknoloji uyarlandı ve endüstriyel şarap üretimi ve şarap tüketimi artık tüm dünyada yaşanıyor.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "'World's oldest wine' found in 8,000-year-old jars in Georgia". BBC News. 13 Kasım 2017. 14 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2020. 
  2. ^ McGovern, Patrick; Jalabadze, Mindia; Batiuk, Stephen; Callahan, Michael P.; Smith, Karen E.; Hall, Gretchen R.; Kvavadze, Eliso; Maghradze, David; Rusishvili, Nana; Bouby, Laurent; Failla, Osvaldo; Cola, Gabriele; Mariani, Luigi; Boaretto, Elisabetta; Bacilieri, Roberto; This, Patrice; Wales, Nathan; Lordkipanidze, David (13 Kasım 2017). "Early Neolithic wine of Georgia in the South Caucasus". Proceedings of the National Academy of Sciences. PNAS. 114 (48): E10309-E10318. Bibcode:2017PNAS..11410309M. doi:10.1073/pnas.1714728114Özgürce erişilebilir. PMC 5715782 $2. PMID 29133421.  Şablon:Verify source
  3. ^ Ellsworth, Amy (18 Temmuz 2012). "7,000 Year-old Wine Jar". University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. 26 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2023. 
  4. ^ "EIGHT OF THE WORLD'S OLDEST WINERIES". 30 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ Holding, Deirdre (September 2014). Armenia: with Nagorno Karabagh. The Globe Pequot Press Inc. s. 284. ISBN 9781841625553. 1 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2023. 
  6. ^ Johnson, Hugh (September 2014). Hugh Johnson's Pocket Wine Book 2019. Octopus Publishing Group. ISBN 9781784724825. 
  7. ^ "Decanter". Decanter magazine. Cilt 36,Nummers 5-8. February 2011. 1 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2023. 
  8. ^ "Wine 4,100 B.C. – World's Oldest Winery Discovered". 27 Ağustos 2014. 14 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  9. ^ Tondo, Lorenzo (30 Ağustos 2017). "Traces of 6,000-year-old wine discovered in Sicilian cave". The Guardian. 14 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2023. 
  10. ^ Li, Hua; Wang, Hua; Li, Huanmei; Goodman, Steve; Van Der Lee, Paul; Xu, Zhimin; Fortunato, Alessio; Yang, Ping (2018). "The worlds of wine: Old, new and ancient". Wine Economics and Policy. 7 (2): 178-182. doi:10.1016/j.wep.2018.10.002Özgürce erişilebilir. 
  11. ^ Li, Yuanbo; Bardaji, Isabel (2018). "New wine world from Asia Development, regional comparison and opportunities for the wine industry in China" (PDF). Universidad Politécnica de Madrid. s. 1. 23 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Mart 2023. 
  12. ^ Cañete, Eduardo; Chen, Jaime; Martín, Cristian; Rubio, Bartolomé (2018). "Smart Winery: A Real-Time Monitoring System for Structural Health and Ullage in Fino Style Wine Casks" (PDF). Sensors. 18 (3): 803. Bibcode:2018Senso..18..803C. doi:10.3390/s18030803Özgürce erişilebilir. PMC 5876521 $2. PMID 29518928. 16 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 26 Mart 2023. 
  13. ^ Castro-Sowinski, Susana (17 Kasım 2016). Microbial Models: From Environmental to Industrial Sustainability. Springer. s. 42. ISBN 9789811025556. 
  14. ^ Hames, Gina (2010). Alcohol in World History. Routledge. s. 17. ISBN 9781317548706. 
  15. ^ The history of wine in ancient Greece 12 Temmuz 2002 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at greekwinemakers.com
  16. ^ "UNESCO Pafos Archaeological Park". 21 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  17. ^ DODD, EMLYN K. (2020). ROMAN AND LATE ANTIQUE WINE PRODUCTION IN THE EASTERN MEDITERRANEAN : a comparative ... archaeological study at antiochia ad cragum. [Place of publication not identified]: ARCHAEOPRESS. ISBN 978-1-78969-403-1. OCLC 1139263254. 24 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2023. 
  18. ^ Ahmad Y Hassan, Alcohol and the Distillation of Wine in Arabic Sources 3 Temmuz 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bira</span> arpanın mayalandırılmasıyla yapılan alkollü içki

Bira, dünyadaki en eski ve en yaygın alkollü içeceklerden biridir. Su ve çaydan sonra en popüler üçüncü içecek‘tir. Bira tahıldan üretilirː Yaygın olarak malt arpa kullanılır ama buğday, mısır ve pirinç de kullanılan ürünler arasındadır. Şıradaki(malt-su karışımı), nişasta şekerlerinin fermantasyonu birada etanol ve karbondioksiti açığa çıkarır ve köpüklü bira oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Fenikeliler</span> Antik Akdeniz kavmi

Fenikeliler, Antik Çağ'da yaşamış Sami dillerine mensup bir dil konuşan Akdenizli kavimdir. Bereketli Hilal'in Akdeniz'e bakan kıyılarında gelişen bu uygarlık, talassokrasik bir yapıda şekillenmiştir. Fenikeliler, Doğu Akdeniz'den tüm Akdeniz kıyılarına hatta Atlas Okyanusuna yayılarak en bilineni Kartaca olan çeşitli şehir devletleri kurmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Flüt</span> üflemeli çalgı

Flüt nefesli grubundaki müzik aletlerindendir. Kamışlı nefesli çalgıların aksine flüt sesini bir açıklık boyunca hava akışından çıkaran bir aerofon veya kamışsız nefesli çalgıdır. Hornbostel – Sachs alet sınıflandırmasına göre oluklar kenardan üflemeli aerofonlar olarak sınıflandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Şarap</span> üzümden yapılan fermente içecek

Şarap veya mey, fermente meyvelerden yapılan alkollü bir içecektir. Maya, meyvelerdeki şekeri tüketir ve onu etanol ve karbondioksite dönüştürerek ısı açığa çıkarır. Şarap erik, kiraz, nar, yaban mersini, frenk üzümü ve mürver gibi çeşitli meyvelerden yapılabilse de çoğunlukla üzümden yapılır ve "şarap" terimi genellikle bir niteleyici olmadan kullanıldığında üzüm şarabını ifade eder. Şarap, çoğunlukla %9 ila %15 arası alkol ihtiva etmektedir. Başka meyvelerden de üretilebilen şaraplar o meyvenin adı ile anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Zoser Piramidi</span> Antik Mısırda yapılan ilk ve en eski piramit

Zoser Piramidi, basamaklı piramit ya da Zoser'in basamak piramidi, günümüzden 4 bin 700 yıl önce MÖ 27. yüzyıl'da Mısır'ın üçüncü hanedanı döneminde Firavun Zoser adına yapılmıştır. Antik Mısır'da yapılan ilk ve en eski piramittir. Tasarımı, çağının dehaları arasında gösterilen vezir İmhotep'e ait olan altı basamaklı piramit, başkent Kahire'nin batısındaki Sakkara bölgesinde yer almaktadır. Zoser piramidi diğer piramitlerden farklı olarak merdivenli inşa edildi. Piramidin girişi en üst basamaktadır. Firavun Zoser'e ait olan piramidin duvarları kabartmalarla süslüdür. Diğer piramitlerde mezar içleri süslenmemiştir. Bu da diğer piramitleri basamaklı piramitten ayırmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Lascaux</span>

Lascaux,, Fransa'nın güneybatısındaki Dordogne ilindeki Montignac köyü yakınlarında yer alan mağara kompleksidir. 600'den fazla paryetal duvar resmi mağaranın iç duvarlarını ve tavanlarını süslemektedir. Resimler öncelikle Üst Paleolitik zamanın fosil kayıtlarına uygun olan tipik yerel ve çağdaş faunaya aittir. Birçok kuşağın mağara resimlerinde etkisi olduğu düşünülmektedir ve resimler günümüzden 17,000 yıl öncesine tarihlenmektedir. Lascaux 1979 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası listesine girdi ve Vézère Vadisi'ndeki Tarihöncesi Alanlar ve Dekore Edilmiş Mağaralar Dünya Mirası Alanı'nın bir parçası haline geldi.

En yaşlı kediler listesi, dünyadaki en yaşlı kedilerin yer aldığı liste. Listede yer alan kedilerin bildirilen yaşı en az 20'dir. Kedilerde yaşlanma, cins, boyut ve beslenme düzenine bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Natufyan kültürü</span>

Epipaleolitik çağa rastlayan Natufyan Kültürü, Doğu Akdeniz'de bir bölge olan Levant'ta MÖ. 12.000 ila 9.500 veya MÖ. 13.050 ila 7.500 yılları arasına rastlar.

<i>Vitis vinifera</i>

Yaygın üzüm asması olan Vitis vinifera Akdeniz bölgesi, Orta Avrupa ve güneybatı Asya'da Fas ve Portekiz'den kuzey Almanya'ya ve doğudan kuzey İran'a kadar uzanan bir Vitis türüdür. Şu anda 5.000 ile 10.000 arasında Vitis vinifera üzüm çeşidi vardır ancak sadece birkaçının şarap ve sofralık üzüm üretimi için ticari önemi vardır.

<span class="mw-page-title-main">Petit Verdot</span>

Petit Verdot esasen klasik Bordo karışımlarında kullanılan bir çeşit kırmızı şaraplık üzümdür. Bordo'daki diğer çeşitlerden çok daha geç olgunlaşır bu nedenle kendi bölgesinde gözden düşmüştür. Olgunlaştığında karışıma küçük miktarlarda tanen, renk ve lezzet katar. Petit verdot daha güvenilir bir şekilde olgunlaştığı ve tek çeşit şarap haline getirildiği Yeni Dünya'daki şarap üreticileri arasında dikkat çekti. Cabernet Sauvignon harmanlarının orta damak tadının 'sertleştirilmesinde' de faydalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şarabın sağlığa etkileri</span>

Şarabın sağlık üzerindeki etkileri esasen etken maddesi olan alkolü tarafından belirlenir. Alkol tüketen kişileri karşılaştırırken bazı araştırmalarda az miktarda alkol içmenin daha az kalp hastalığı, felç, diyabet mellitus, metabolik sendrom ve erken ölümü azalttığı bulundu. Ancak diğer çalışmalarda böyle bir etki bulunmadı.

<span class="mw-page-title-main">Steven Spurrier</span>

Steven Spurrier, İngiliz şarap eleştirmeni, yazar ve şarap tüccarıdır. Spurrier, beklenmedik bir şekilde Kaliforniya şarabına dünya çapında ilgiyi arttıran ve aynı zamanda yeni dünya olarak bilinen ülkelerde şarap üretimini teşvik eden 1976 Paris Şarap Tadımını düzenledi. Academie du Vin kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Hugh Johnson</span>

Hugh Eric Allan Johnson OBE, İngiliz yazar ve şarap eleştirmenidir. En çok satan şarap yazarlarından birisidir. Johnson'ın 1963 yılında tatmış olduğu, Almanya'nın Würzburger Stein bağlarından 1540 rekolteli Steinwein şarabı günümüzde bilinen en eski rekolteli tadılmış şarap olarak kabul görmektedir. Ödüllü The World Atlas of Wine kitabının yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yeryüzündeki ilk yaşam</span> Yeryüzünde ortaya çıkmış ilk canlılar

Yeryüzündeki ilk yaşam, en az yaklaşık 3,5 milyar yaşında olduğu düşünülen hidrotermal baca çökeltilerinde bulunan fosilleşmiş mikroorganizmalardır. Yaşamın varlığı üzerine en eski kanıtlar 3,77 ila 4,28 milyar yıl öncesi arasında değişkenlik gösterir. En erken tahminlere göre 4,5 milyar yıl önce okyanusların oluşmasından kısa süre sonra yaşam ortaya çıkmıştır. Yeryüzündeki yaşamın en eski doğrudan kanıtı, 3,47 milyar yıllık Avustralya Apex chert kayalarında çökelmiş mikroorganizmaların mikrofosilleridir.

<span class="mw-page-title-main">Gıda işlemede fermentasyon</span> Converting carbohydrates to alcohol or acids using anaerobic microorganisms

Gıda işlemede fermantasyon, anaerobik koşullar altında mikroorganizmalar kullanılarak karbonhidratların alkol veya organik asitlere dönüştürülmesi işlemidir. Fermantasyon genellikle mikroorganizmaların etkisinin gösterilmesi istendiği anlamına gelmektedir. Fermantasyon bilimi, zimoloji veya zimurji olarak bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Lucile Randon</span>

Lucile Randon veya Rahibe André, Fransız süper asırlık ve rahibe.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul 2461</span> kutsal evlilik hakkında antik dönem aşk şiiri

İstanbul #2461, en eski aşk şiirini içerdiğine inanılan eski bir Sümer çivi yazısı tabletidir. İstanbul Eski Şark Eserleri Müzesinde sergilenmektedir. İsimsiz bir kadın konuşmacı tarafından Kral Şu-Sin'e hitap eden erotik bir şiirdir. Şiirin, kral ve İnanna'nın bir rahibesi arasındaki "kutsal bir evlilik" ile bağlantılı olabileceği düşünülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Jiahu</span>

Jiahu, Çin'in Henan eyaletinde bulunan bir Neolitik yerleşim yeriydi. Antik Çin'in merkezi ovasında, Sarı Nehir yakınında, kuzeyde Ni Nehri'nin taşkın yatakları ile güneyde Sha Nehri arasında, Wuyang kentinin 22 km kuzeyinde yer almaktadır. Çoğu arkeolog, yerin Peiligang kültürünün en eski örneklerinden biri olarak görümektedir. MÖ 7000 civarında yerleşen yer, daha sonra sular altında kaldı ve MÖ 5700 civarında terk edildi. Yerleşim bir hendekle çevriliydi ve 55.000 m²'lik nispeten geniş bir alanı kaplıyordu. Bir zamanlar, en az 250 kişiye ve belki de 800 kadar kişiye ev sahipliği yapan "karmaşık, oldukça organize bir Çin Neolitik toplumu" olarak adlandırılmaktadır. Jiahu arkeolojik alanının önemli keşifleri arasında kaplumbağa kabuklarına ve kemiklerine oyulmuş, muhtemelen ön yazının erken bir örneği olan Jiahu yazıları, dünyanın en eski çalınabilir müzik aletleri arasında olduğuna inanılan turnaların kanat kemiklerinden oyulmuş otuz üç Jiahu flütü ile pirinç, bal ve alıç yapraklarından mayalanan şarabın kanıtları bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Areni-1 ayakkabısı</span>

Areni-1 ayakkabısı, 2008 yılında Ermenistan'ın Vayots Dzor ilindeki Areni-1 mağarasında mükemmel durumda bulunan 5.500 yıllık tek parça bir deri ayakkabıdır. Çağdaş araştırmacılar tarafından bilinen dünyanın en eski deri ayakkabısıdır. Projenin eş yöneticileri İrlanda'daki University College Cork'tan Ron Pinhasi ve UCLA'den Gregory Areshian'dır.

<span class="mw-page-title-main">Ea-nāṣir'e şikayet tableti</span>

Ea-nāṣir'e şikayet tableti, MÖ 1750'de Nanni adlı bir müşteriden Ea-nāṣir adlı bir tüccara gönderilen şikayet mektubudur. Mektup Ur'a gönderilmiştir. Akkad çivi yazısı ile yazılmış olan bu yazı, bilinen en eski yazılı müşteri şikâyeti olabilir. Şu anda British Museum'da saklanmaktadır. 2015 yılında tabletin içeriği ve özellikle Ea-nāṣir internet meme'i olarak popülerlik kazandı.