İçeriğe atla

Şampanya

Şampanya

Şampanya, ismini Fransa'nın Champagne şarapçılık bölgesinden alan bir köpüklü beyaz şarap türü. Şampanya genel kullanımda tüm köpüklü şarapları kastetmek için kullanılmakla birlikte, Avrupa Birliği ve diğer bazı ülkelerde Fransa'nın Champagne bölgesinde üretilmeyen köpüklü şarapların Şampanya adı altında etiketlenmesi yasadışıdır.[1] Şampanya genellikle beyaz ve kırmızı üzümlerin kupajından üretilir.

Tarihçe

Şampanyanın geliştirilmesinde rol oynamış olan Benediktin Tarikatı keşişi Dom Pérignon’un (1638 -1715) şampanyayı icat ettiği popüler bir inanış olmasına rağmen,[2] ilk köpüklü şarap üretimine dair kayıtlar, bu şarabın Fransa'nın güneybatısında yer alan Saint-Hilaire, Aude kasabasında Benediktin keşişlerince 1531 senesinde üretildiğini göstermektedir.[3] Bu üretim işlemi, yaklaşık 100 sene sonra İngiliz bilim insanı Christopher Merret tarafından incelenmiştir.[4][5]

Üretim

Şampanya mantarları

Kırmızı üzüm kültivarları olan Pinot noir ve Pinot meunier ile bir beyaz üzüm çeşidi olan Chardonnay şampanya üretiminde kullanılan temel üzüm çeşitleridir. Çoğu şampanya bu üzümlerin bir karışımından üretilir, ancak farklı kombinasyonlarda veya tek üzüm çeşidinden üretilen şampanya türleri de bulunur.[3]

Şampanya üretiminde üzüm şırasının alkol mayalanmasından sonra üç kez fıçısı değiştirilir ve karışımlar uygulanır. Köpük elde etmek için şişelenir ve 9-11 C° sıcaklıktaki mahzenlerde baş aşağı konur. Mantar üzerinde biriken tortu özel işlemlerle alındıktan sonra istenilen tiplere göre (sek, yarı sek, tatlı), kamış şekeri, yüksek kaliteli şarap ya da konyak karışımı eklenir. Şişeler özel mantar makinesiyle kapatılır. Mantarlar şişeye yarım girer ve belli bir düzenekle şişeye tutturulur. Bu düzenek çıktığında mantar kendiliğinden şişenin ağzından fırlar.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ J. Robinson, (Ed.) (2006). The Oxford Companion to Wine (Third bas.). Oxford University Press. ss. 150-153. ISBN 0-19-860990-6. 
  2. ^ "Şampanya ve alternatifi". Agos. 21 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2020. 
  3. ^ a b Tom Stevenson (2005). Sotheby's Wine Encyclopaedia. Dorling Kindersley. s. 237. ISBN 0-7513-3740-4. 
  4. ^ Christopher Merret Biographical Information. Royal Society website
  5. ^ Gérard Liger-Belair (2004). Uncorked: The Science of Champagne. Princeton University Press. ss. 12-13. ISBN 978-0-691-11919-9. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Şarap</span> üzümden yapılan fermente içecek

Şarap veya mey, fermente meyvelerden yapılan alkollü bir içecektir. Maya, meyvelerdeki şekeri tüketir ve onu etanol ve karbondioksite dönüştürerek ısı açığa çıkarır. Şarap erik, kiraz, nar, yaban mersini, frenk üzümü ve mürver gibi çeşitli meyvelerden yapılabilse de çoğunlukla üzümden yapılır ve "şarap" terimi genellikle bir niteleyici olmadan kullanıldığında üzüm şarabını ifade eder. Şarap, çoğunlukla %9 ila %15 arası alkol ihtiva etmektedir. Başka meyvelerden de üretilebilen şaraplar o meyvenin adı ile anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dom Pérignon (şarap)</span>

Dom Pérignon, dünyanın en tanınmış ve kaliteli şampanya markalarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Şarapçılık</span>

Şarapçılık, şarap üretimine verilen addır. Şarabın yapılacağı üzüm veya başka bir meyvenin seçimiyle başlar, yapımı biten şarabın şişelenmesiyle sona erer. Çoğu şarap üzümden yapılsa da, diğer meyvelerden veya zehirli olmayan bitkilerden de yapılabilir. Bal şarabının sudan sonraki en önemli malzemesi baldır. Şarap yapımının tarihi bin yıldan fazladır. Şarap ve şarap yapımı bilimi önoloji olarak bilinir. Şarap üreticisine şarap tüccarı da denilebilir. Üzüm yetiştiriciliği bağcılıktır ve birçok üzüm çeşidi vardır.

Köpüklü şarap, yüksek miktarda karbondioksit içerir. şarabın ikinci kez mayalanması ve bu işlem sırasında ortaya çıkan karbondioksit gazının şişenin içinde kalması sağlanarak üretilir. Elde edilen şarap mantar sayesinde şişe içinde kalır, köpük oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Kırmızı şarap</span> koyu renkli üzüm çeşitlerinden yapılan bir şarap

Kırmızı şarap, koyu renkli üzüm çeşitlerinden yapılan bir şarap türü. Kırmızı şarap kategorisindeki içeceklerin gerçek rengi, üretildiği üzüme göre, menekşeden tuğla kırmızısı ve kahverengiye kadar değişebilir. Koyu (siyah) üzümlerin suyu yeşilimsi-beyaz renktedir; kırmızı renk üzümün kabuğunda bulunan antosiyan pigmentlerinden gelir. Bu yüzden kırmızı şarap üretim sürecinin büyük bölümü, üzüm kabuğundan renk ve tat unsurlarının elde edilmesi üzerinedir.

<span class="mw-page-title-main">Beyaz şarap</span> bir şarap türü

Beyaz şarap, maserasyon olmadan fermante edilen bir şarap türüdür. Rengi saman sarısı, sarı-yeşil veya altın sarısı olabilmektedir. Herhangi bir renkte kabuğa sahip olabilen üzümlerin renksiz posasının alkolik fermantasyonu ile üretilir. Beyaz şarap en az 4.000 yıldır varlığını sürdürmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Chardonnay</span>

Chardonnay, beyaz şarap üretiminde kullanılan bir yeşil üzüm çeşididir. Çeşit, doğu Fransa'nın Burgundy şarap bölgesi kökenlidir, ancak günümüzde İngiltere'den Yeni Zelanda'ya kadar şarap üretilen çoğu bölgede yetiştirilmektedir. Yeni ve gelişmekte olan şarap bölgeleri için Chardonnay yetiştiriciliği uluslararası şarap pazarına kolay giriş yolu olarak görülmektedir.

Şarap aksesuvarı şarabı depolamada ya da sunmada kullanılabilen ekipmandır. Şarap aksesuarları şarap kadehlerini, tirbuşon ve şarap rafı gibi pek çok ürünü içerir.

<span class="mw-page-title-main">Gürcü şarabı</span>

Gürcistan, dünyada en erken şarap üretimine başlayan ülkelerden biridir. Transkafkasya'nın verimli vadileri 8000 yıldır üzüm yetiştiriciliğine ve şarap üretimine ev sahipliği yapmaktadır. Gürcistan tarihinde binlerce yıldır şarap üretimi ve onun önde gelen ekonomik rolü nedeniyle, Gürcistan'da şarap ulusal kimlikle iç içe ve ayrılmaz olarak kabul edilir.

Şarabın sınıflandırılması menşei yeri veya unvanı şarap yapım yöntemleri ve stili tatlılık ve bağ bozumu veya kullanılan üzüm çeşidi gibi çeşitli yöntemlere göre yapılabilir. Uygulamalar farklı ülke ve bölgelere göre değişiklik gösterir ve birçok uygulama zaman içinde farklılık göstermiştir. Bazı sınıflandırmalar menşei ülkelerinde şarap yasasının bir parçası olarak resmi korumadan yararlanırken diğerleri bu tür bir koruması olmayan yetiştirici örgütleri tarafından oluşturulmuştur. Şarabın sağlığa etkileri, şarabın yaşlanması, şarabın tatlılığı, şarabın rengi önemli özelliklerdir.

Oeil de Perdrix, İsviçre'nin Neuchâtel kantonunda Pinot noir, üzümleri kullanılarak üretilen açık renkli roze şarabıdır. Adı Fransızca "keklik gözü" anlamına gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Pinot noir</span>

Pinot noir, Vitis vinifera türünün kırmızı şaraplık bir üzüm çeşididir. Pinot noir kelimesi, Fransızca çam ve siyah sözcüklerinden türemiştir. Adı, çam kozalağı şeklinde olan küçük ve sık taneli salkımlarından esinlenilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Şarabın yaşlanması</span> Şarap yıllandırma işlemi

Şarabın yaşlanması şarap kimyası'nın önemli unsurudur ve potansiyel olarak şarabın kalitesini iyileştirebilir. Bu, şarabı diğer tüketim maddelerinden ayırır. Şarap bozulabilir olsa da şarabın şeker, asit ve fenolik bileşiklerini içeren karmaşık kimyasal reaksiyonlar şarabın aromasını, renginive ağızda bıraktığı tadı, tadanı daha çok memnun edebilecek şekilde değiştirebilir. Şarabın yıllandırma yeteneği, üzüm çeşidi, bağbozumu, bağcılık uygulamaları, şarap bölgesi ve şarap yapım tarzı gibi birçok faktörden etkilenir. Şarap şişelendikten sonra saklandığı şartlar şarabın ne kadar iyi yaşlandığını etkiler ve çok zaman ve finansal yatırım gerektirebilir. Yıllanmış şarabın kalitesi saklandığı koşullara ve şişe ile mantarın durumuna bağlı olarak şişeden şişeye değişir ve bu yüzden yaşlı iyi şaraplardan ziyade eski iyi şişelerin olduğu söylenir. Şarabın kimyası uzun süredir anlaşılmadığından ve eski şaraplar genellikle olağanüstü fiyatlara satıldığından, şarabın yıllandırılması konusunda önemli bir gizem vardır. Ancak, şarapların çoğunluğu yıllandırılmaz ve hatta yıllandırılan şaraplar bile nadiren uzun süre yıllanırlar; Şarabın %90'ının bir üretim yılında, %99'unun ise 5 yıl içinde tüketilmesi gerektiği tahmin edilir.

<span class="mw-page-title-main">Alman şarabı</span>

Alman şarabı öncelikle Almanya'nın batısında, Ren nehri ve kolları boyunca üretilir ve en eski bağlar Roma dönemine kadar uzanır. Alman şarabı'nın yaklaşık yüzde 60'ı, kaliteli şarap için 13 bölgenin (Anbaugebiete) 6'sının olduğu Rheinland-Pfalz eyaletinde üretilir.

<span class="mw-page-title-main">Şampanya bölgesi</span>

Fransa'nın kuzeydoğusundaki tarihi Şampanya ilindeki şarap bölgesi, bölgenin adını taşıyan köpüklü beyaz şarap şampanya üretimiyle meşhurdur. AB ve çoğu ülke yasaları "şampanya" teriminin kullanılmasını yalnızca Paris'in yaklaşık 160 kilometre (100 mil) doğusundaki bu bölgeden gelen şaraplara hak görür. Champagne'ın bağcılık sınırları yasal olarak tanımlıdır ve tarihi il şarap üreten beş bölgeye ayrılmıştır: Aube, Côte des Blancs, Côte de Sézanne, Montagne de Reims ve Vallée de la Marne.

<span class="mw-page-title-main">Şarap mantarı</span>

Şarap mantarları, şarap şişelerini kapatmak için kullanılan bir tıpadır. Sentetik malzemeler kullanılabilmesine rağmen, tipik olarak mantardan yapılırlar. Yaygın alternatif şarap kapakları arasında vidalı kapaklar ve cam tıpalar bulunur. Tüm mantarların yüzde 68'i şarap şişesi tıpaları için üretilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Burgonya şarabı</span>

Burgonya şarabı, doğu Fransa'nın Burgonya bölgesinde, Rhône'un bir kolu olan Saône'nin batısındaki vadilerde ve yamaçlarda üretilir. Burada üretilen en ünlü şaraplar ve yaygın olarak "Burgonya" olarak adlandırılanlar, pinot noir üzümlerinden yapılan sek kırmızı şaraplar ve chardonnay üzümlerinden yapılan beyaz şaraplardır.

<span class="mw-page-title-main">Slovak şarabı</span>

Slovak şarabı, 6 şarap üretim alanına ayrılmış olan Slovakya'nın güney kesiminde üretilir. Tokaj hariç Slovak şarapları uluslararası alanda çok iyi bilinmese de, yurtiçinde ve komşu ülkelerde popülerdir. En iyi şaraplar, kendi bağları olan orta ölçekli şarap imalathaneleri tarafından üretilir ve beyaz şarap üretimi en baskın olanıdır; buna tarihi tatlı şarapların tüm yelpazesi dahildir - buzlu şarap, kuru üzüm şarabı ve botrytize şarap.

<span class="mw-page-title-main">Bollinger</span>

Bollinger, Champagne bölgesinden lüks köpüklü şaraplar üreten bir Fransız şaraphanesidir. Bollinger adı altında, eski Vieilles Vignes Françaises, Grande Année ve RD ile Special Cuvée dahil olmak üzere çeşitli şampanyalar üretirler. 1829'da Aÿ'de Hennequin de Villermont, Paul Renaudin ve Jacques Bollinger tarafından kurulan şaraphane, Bollinger ailesinin üyeleri tarafından yönetilmeye devam etmektedir. Britanya'da Bollinger Şampanyaları kısaca "Bolly" olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Fransız şarabı</span>

Fransız şarabı, Fransa'nın her yerinde, yılda 50 ila 60 milyon hektolitre veya 7-8 milyar şişe arasında üretilir. Fransa, İtalyan, İspanyol ve Amerikan şarap üreten bölgeleriyle birlikte dünyanın en büyük şarap üreticilerinden biridir. Fransız şarabının tarihi M.Ö. 6. yüzyıla kadar uzanır ve Fransa'nın birçok bölgesinin şarap yapım tarihi Roma zamanlarına dayanır. Üretilen şaraplar, uluslararası alanda satılan pahalı şaraplardan, savaş sonrası dönemin Margnat şarapları gibi genellikle yalnızca Fransa'da görülen mütevazı şaraplara kadar çeşitlilik gösterir.