İçeriğe atla

Şakerim Kudayberdiyev

Şakerim Kudayberdioğlu
Doğum11 Temmuz 1858(1858-07-11)
Keñbulak, Semey oblısı, Rus İmparatorluğu
Ölüm2 Ekim 1931 (73 yaşında)
Sovyetler Birliği
Meslekhalk ozanı, şair, yazar, filozof, tarihçi, besteci

Şakerim Kudayberdioğlu ya da Şahkerim Kudayberdioğlu,[1] (d. 11 Temmuz 1858- ö. 02 Ekim 1931) – (Kazakça: Шәкәрім Құдайбердіұлы) şair, yazar, filozof, tarihçi[2] ve bestecidir.

Şahkerim adının Kazakçadaki telaffuzu ile Şäkärim şeklindedir. Kudayberdi sözü ise Hüda verdi, Tanrı verdi, Allah verdi manasına gelirken sondaki -ulı sözü oğlu anlamındadır. Ünlü Kazak şairi Abay Kunaybayoğlu ile kardeştir. Şakerim beş yaşından yedi yaşına değin köy mollasında öğrenim görmüştür.[3][4] Şakerim (Şakarim,Şahkerim) Kudayberdiulı, 19.asır Klasik Kazak Edebiyatının önemli ismi Abay’ın da talebesidir.[5] Şairin edebiyat, tarih, felsefe, ilâhiyat alanlarında manzum ve mensur eserleri bulunur. Şakerim Kudayberdiulı, Kazak Edebiyatı tarihindeki yerini şiirleri ile almıştır.[6] Arapça, Farsça, Türkçe ve Rusça bilir.[7]

Hayatı

Doğu Kazakistan bölgesinin Abay ilçesindeki Şınısdağ (Шыңғыстау) şehrinde 11 Temmuz 1858'de dünyaya gelmiştir.[8] Türk Birliği'ne taraftar bir Kazak şairidir. Kökünün Türk olduğunu şiirlerinde söylemektedir.[9] Şair, Stalin’in meşhur “aydın tasfiyesi” politikası neticesinde “halk düşmanı” ilan edilerek 2 Ekim 1931 tarihinde öldürülmüştür. Eserlerinde genel olarak Türk Dünyasının Birliği'ni destekler.[10][11]

Şiirleri

  • Jаstıq tuvrаlı
  • Аdаm nemene?
  • Аdаmşılıq
  • Аjаlsız äsker
  • Аrmаn

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 3 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2015. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 11 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2014. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2014. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2014. 
  5. ^ Türk Dünyasının Məşhurları-40. Şəkərim Kudayberdiyev
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2014. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 27 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 27 Temmuz 2014. 
  8. ^ Edebi Portal http://adebiportal.kz/authors/akarim-ahkerim-kudayberd-uli/?lang=tr 12 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  9. ^ Atamız bahadır Türk şiirinden (Kazakça) http://kazadebiet.kz/node/29003 3 Şubat 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2015. 
  11. ^ şiirlerinden http://www.kultegin.kz/#!1_10_490 2 Şubat 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Hamdi Tanpınar</span> Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçii

Ahmet Hamdi Tanpınar ; Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçi ve akademisyendir.

<span class="mw-page-title-main">Kazakça</span> Kazakistanın resmî dili olan Türk dili

Kazakça veya Kazak Türkçesi, Kıpçak öbeğine ait, Kazakistan'da konuşulan çağdaş Türk dillerinden biridir. Nogayca ve Kırgızcaya yakındır.

Divan edebiyatı, Türk kültürüne has süslü ve sanatlı bir edebiyat türüdür. Bu edebiyata genellikle "divan edebiyatı" adı uygun görülmekte olup bunun en büyük nedenlerinden birisinin şairlerin manzumelerinin toplandığı kitaplara "divan" denilmesi olduğu kabul edilmektedir. Öte yandan, divan edebiyatı gibi tabirlerin modern araştırmacılar tarafından geliştirildiğini ve halk-tekke-divan edebiyatları arasındaki ayrımların bazen oldukça muğlak olduğu ve bu edebiyatlar arasında ciddi etkileşimlerin de bulunduğu vurgulanmalıdır.

Beşir Ayvazoğlu, edebiyatçı, şair, yazar, gazeteci.

<span class="mw-page-title-main">Kazaklar</span> Orta Asyada yaşayan bir halkı

Kazaklar, Kazakistan'da yaşayan Türk halkı. Kazaklar, 15. yüzyılda Türk ve Moğol kökenli Orta Çağ kabilelerinin birleşmesinden ortaya çıktı. Dilleri Kazakçadır.

<span class="mw-page-title-main">Abay Kunanbayoğlu</span>

Abay İbrahim Kunanbayoğlu, Kazak Türkü şair, besteci ve filozof. Liberal İslam'ı da temel alarak Kazak-Türk Medeniyetini Avrupa ve Rus medeniyetlerine yakınlaştırmayı hedefleyen bir reformcuydu. Şiirlerinde genel olarak, Kazak halkının sosyal ve ahlaki sorunlarına değinmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Çimkent</span>

Çimkent ya da Şimkent, eski adıyla Çernyayev (Kazakça: Черняев); Kazakistan'daki çok nüfuslu bölgelerden olup, 2018 yılına kadar Kazakistan'ın Güney Kazakistan Eyaleti'nin merkeziydi. 19 Haziran 2018 tarihinde, Güney Kazakistan eyalet merkezi Çimkent’e büyük şehir statüsü verildi, eyaletin adı Türkistan eyaleti olarak değiştirildi ve eyalet merkezinin Türkistan kentine taşınmasını öngören “Kazakistan’ın bazı idari ve bölgesel yapısı konularına” ilişkin bir kararname imzalandı. Çimkent 1.239.000 nüfusuyla Kazakistan'da Almatı ve Astana'dan sonra en büyük 3. kenttir ve ülkenin önemli metropollerindendir. Türkistan-Sibirya Demiryolu kavşağında bulunan kentte ayrıca Şimkent Uluslararası Havaalanı da bulunmaktadır. Şimkent Almatı'nın 690 km batısında ve Taşkent'in 120 km kuzeyinde bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Muhtar Avezov</span>

Muhtar Omarhan oğlu Avezov, Kazak eğitimci, yazar, çevirmen, eleştirmen, siyasetçi ve düşünürdür.

Cumabay, Mağcan Bekenoğlu – Kazak Türkleri edebiyatının 20.asrın başındaki yıldızlarından biri ve önemli bir şairi.

Servet Gündoğdu, Türk şair ve akademisyen.

<span class="mw-page-title-main">Darhan Kuandıkoğlu Kıdırali</span> Darkhan Kydyrali

Darhan Kuandıkoğlu Kıdırali, Kazak tarihçi, yazar ve Türk Akademisi başkanı.

Oleg Suvakpit — Tıva yazar, şair, çevirmen. SSCB Yazarlar Birliği üyesi. SSCB Gazeteciler Birliği üyesi olan Rusya Yazarlar Birliği Denetim Komisyonu üyesiydi, Kızıl Kent Konseyi'nin üç toplantısından halk milletvekili seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Mukağali Makatayev</span>

Mukağali Makataev, Kazak Sovyet şair, yazar ve çevirmendir.

<i>Abay Yolu</i> Muhtar Azezaovun kaleme aldığı dört ciltlik eser

Abay Yolu, Muhtar Avezov’un kaleme aldığı dört ciltlik destansı biyografik roman.

<span class="mw-page-title-main">Astana Opera</span>

Astana Operası, Kazakistan'ın başkenti Astana'da 2013 yılında inşa edilmiş opera evidir.

<span class="mw-page-title-main">Kazak edebiyatı</span>

Kazak edebiyatı, Kazakistan'ın mevcut topraklarından, Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döneminden, Rus İmparatorluğu altındaki Kazak ülkesinden ve Kazak Hanlığı döneminden doğar. Etnik Kazaklar tarafından yazılmış tarih ve edebiyat, tarih boyunca Kazakistan'ın yaşadığı Türk boylarının literatürüne dâhil birçok tamamlayıcı temalarda bazı örtüşmelerle belirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan kültürü</span> Kazakistan ve halkıyla ilişkilendirilen insan faaliyeti ve sembolizm modeli.

Kazakistan, göçebe pastoral ekonomisine dayanan ve iyi ifade edilmiş bir kültüre sahiptir. Kazakistan'da İslam, 7-12. yüzyıllarda tanındı. Koyun dışında birçok geleneksel yemek Kazak kültüründe sembolik değerini günümüzde de korumaktadır. Kazak kültürü büyük ölçüde Türklerin göçebe yaşam tarzından etkilenmiştir. Ayrıca göçebe bir halk olan İskitlerden de güçlü bir şekilde etkilenmiş gözükmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Süyinbay Aronulı</span>

Süyinbay Aronulu, Kazak akın, ozan. XIX.yüzyıl Kazak akınlık geleneğinin en büyük temsilcilerinden biri. En önemli özelliği ise aytıs (atışma) türünde adı öne çıkar.

Nesipbek Ayt (Kazakça: Nesipbek Aytulı Kazak şair, gazeteci, çevirmen. Kazakistan'ın Onurlu İşçisi, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Ödülü sahibi.

Oralhan Bökey, Kazak Türk'ü romancı, gazeteci, hikâye ve tiyatro yazarı.