İçeriğe atla

Şahin

Buteo
Korunma durumu
Değerlendirilmedi (IUCN 3.1)
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Aves
Takım:Accipitriformes
Familya:Accipitridae
Cins:Buteo

Buteo ya da yaygın adıyla Şahin, Accipitridae (atmacagiller) familyasına bağlı bir yırtıcı kuş cinsidir.

Genel özellikleri

Şahinlerin gövdeleri toplamda 30–71 cm uzunluğa, kanatları ise 67–161 cm uzunluğuna erişebilir. Yetişkinlerin ağırlığı 1200 g, yetişkin dişilerde ise 2000 g üzerine çıkabilir.[1][2][3][4]

Üreme

Çalı çırpıdan yaptıkları yuvaları ağaçlarda veya yırtıcıların tırmanamayacağı yerlerdedir. Dişi genel olarak 2 ile 4 arası yumurtlar ve yumurtalar açılana kadar erkek yiyecek sağlarken kuluçkada kalır.

Taksonomi

Tanımlı türleri şunlardır:[5]

Bilimsel ad[6][7]IUCN Kırmızı liste durumu Dağılım Resim
Buteo buteo
(Linnaeus, 1758)
LC IUCN[8]
Buteo japonicus
(Temminck & Schlegel, 1844)
LC IUCN[9]
Buteo refectus
Portenko, 1935
LC IUCN[10]
Buteo bannermani
(Swann, 1919)
Buteo socotraensis
Porter & Kirwan, 2010
VU IUCN[11]
Buteo jamaicensis
(Gmelin, 1788)
LC IUCN[12]
Buteo rufinus
(Cretzschmar, 1829)
LC IUCN[13]
Buteo lagopus
(Pontoppidan, 1763)
LC IUCN[14]
Buteo regalis
(Gray, 1844)
LC IUCN[15]
Buteo lineatus
(Gmelin, 1788)
LC IUCN[16]
Buteo platypterus
(Vieillot, 1823)
LC IUCN[17]
Buteo swainsoni
LC IUCN[18]
Buteo ridgwayi
(Cory, 1883)
CR IUCN[19]
Buteo brachyurus
Vieillot, 1816
LC IUCN[20]
Buteo albigula
Philippi, 1899
LC IUCN[21]Güney Amerika
Buteo galapagoensis
(Gould, 1837)
VU IUCN[22]Galápagos Adaları
Buteo nitidus
Latham, 1790
LC IUCN[23]
Buteo plagiatus
(Schlegel 1862)
LC IUCN[24]
Buteo albonotatus
Kaup, 1847
LC IUCN[25]
Buteo solitarius
(Peale, 1848)
NT IUCN[26]Hawaii
Buteo ventralis
Gould, 1837
VU IUCN[27]Arjantin, Şili
Buteo oreophilus
Hartert and Neumann, 1914
NT IUCN[28]Doğu Afrika
Buteo trizonatus
Rudebeck, 1957
NT IUCN[29]Güney Afrika
Buteo brachypterus
Hartlaub, 1860
LC IUCN[30]Madagaskar
Buteo hemilasius
Temminck & Schlegel, 1844
LC IUCN[31]Orta ve Doğu Asya
Buteo auguralis
Salvadori, 1865
LC IUCN[32]Sahel ve Orta Afrika
Buteo rufofuscus
(Forster, 1798)
LC IUCN[33]Güney Afrika
Buteo archeri
(WL Sclater, 1918)
Somali
Buteo augur
(Rüppell, 1836)
LC IUCN[34]

Fosil

Cinse ait özellikle Kuzey Amerika'da birçok fosil keşfedildi. Bunlardan bazıları biyocoğrafyaya göre değerlendirilirken bazılarının Geranoaetus ile ayrımında sorunlar oluştu:[35]

  • Buteo dondasi (Arjantin)
  • Buteo fluviaticus (ABD) – B. grangeri benzeri
  • Buteo grangeri (ABD)
  • Buteo antecursor
  • †?Buteo sp. (ABD)[36]
  • Buteo ales (ABD) – eski taksonuyla Geranospiza veya Geranoaetus
  • Buteo typhoius (ABD)
  • Buteo pusillus (Fransa)
  • Buteo sp. (İngiltere)[37]
  • Buteo contortus (ABD) – eski taksonuyla Geranoaetus
  • Buteo spassovi (Bulgaristan)[38]
  • Buteo conterminus (ABD) – eski taksonuyla Geranoaetus
  • Buteo sp. (ABD)
  • Buteo sanya (Çin)
  • Buteo sanfelipensis (Küba)

[39]

Konuyla ilgili yayınlar

  • "Raptors of the World" by Ferguson-Lees, Christie, Franklin, Mead & Burton. Houghton Mifflin (2001), 0-618-12762-3.
  • Alcover, Josep Antoni (1989): Les Aus fòssils de la Cova de Ca Na Reia. Endins 14-15: 95-100. [In Catalan with English abstract]
  • Ballmann, Peter (1969): Les Oiseaux miocènes de la Grive-Saint-Alban (Isère) [The Miocene birds of Grive-Saint-Alban (Isère)]. Geobios 2: 157–204. [French with English abstract] DOI:10.1016/S0016-6995(69)80005-7 (HTML abstract)
  • Brodkorb, Pierce (1964): Catalogue of Fossil Birds: Part 2 (Anseriformes through Galliformes). Bulletin of the Florida State Museum 8(3): 195–335. PDF or JPEG fulltext 23 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  • Cracraft, Joel (1969): Notes on fossil hawks (Accipitridae). Auk 86(2): 353–354. PDF fulltext
  • Mlíkovský, Jirí (2002): Cenozoic Birds of the World, Part 1: Europe. Ninox Press, Prague. Şablon:Listed Invalid ISBN PDF fulltext
  • Wetmore, Alexander (1933): Status of the Genus Geranoaëtus. Auk 50(2): 212. DjVu fulltext PDF fulltext

Dış bağlantılar

Kaynakça

  1. ^ Ferguson-Lees, J.; Christie, D. (2001). Raptors of the World. Londra: Christopher Helm. ISBN 0-7136-8026-1. 
  2. ^ del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1994). Handbook of the Birds of the World Volume 2: New World Vultures to Guineafowl. Lynx Edicions. 84-87334-15-6
  3. ^ Eagles, Hawks and Falcons of the World by Leslie Brown & Dean Amadon. The Wellfleet Press (1986), 978-1555214722.
  4. ^ CRC Handbook of Avian Body Masses by John B. Dunning Jr. (Editor). CRC Press (1992), 978-0-8493-4258-5.
  5. ^ Ferguson-Lees, J., & Christie, D. A. (2001). Raptors of the world. Houghton Mifflin Harcourt.
  6. ^ "ITIS Report: Butastur". Integrated Taxonomic Information System. 30 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2010. 
  7. ^ A binomial authority in parentheses indicates that the species was originally described in a genus other than Aviceda .
  8. ^ BirdLife International (2013). "Buteo buteo". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2013. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  9. ^ BirdLife International (2012). "Buteo japonicus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2015. 
  10. ^ BirdLife International (2012). "Buteo refectus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2015. 
  11. ^ BirdLife International (2012). "Buteo socotraensis". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  12. ^ BirdLife International. (2016). Buteo jamaicensis. The IUCN Red List of Threatened Species. DOI:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22695933A93534834.en.
  13. ^ BirdLife International (2013). "Buteo rufinus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2013. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  14. ^ BirdLife International (2013). "Buteo lagopus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2013. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  15. ^ BirdLife International (2012). "Buteo regalis". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  16. ^ BirdLife International (2012). "Buteo lineatus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  17. ^ BirdLife International (2012). "Buteo platypterus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  18. ^ BirdLife International (2012). "Buteo swainsoni". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  19. ^ BirdLife International (2013). "Buteo ridgwayi". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2013. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  20. ^ BirdLife International (2012). "Buteo brachyurus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  21. ^ BirdLife International (2012). "Buteo albigula". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  22. ^ BirdLife International (2012). "Buteo galapagoensis". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  23. ^ BirdLife International (2016). "Buteo nitidus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2016: e.T22727766A94961368. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22727766A94961368.enÖzgürce erişilebilir. 
  24. ^ BirdLife International (2016). "Buteo plagiatus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2016. Erişim tarihi: 17 Nisan 2017. 
  25. ^ BirdLife International (2012). "Buteo albonotatus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  26. ^ BirdLife International (2012). "Buteo solitarius". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  27. ^ BirdLife International (2015). "Buteo ventralis". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2015. Erişim tarihi: 26 Ocak 2016. 
  28. ^ BirdLife International (2016). "Buteo oreophilus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2016: e.T22728020A94968444. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22728020A94968444.enÖzgürce erişilebilir. 
  29. ^ BirdLife International (2017). "Buteo trizonatus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2017: e.T22735392A118530114. doi:10.2305/IUCN.UK.2017-3.RLTS.T22735392A118530114.enÖzgürce erişilebilir. 
  30. ^ "Buteo brachypterus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2016. 
  31. ^ BirdLife International (2012). "Buteo hemilasius". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  32. ^ "Buteo auguralis". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 28 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2016. 
  33. ^ BirdLife International (2012). "Buteo rufofuscus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  34. ^ BirdLife International (2012). "Buteo augur". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2012. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013. 
  35. ^ Wetmore (1933)
  36. ^ A complete left ulna similar to Buteo but of distinctly small size: Cracraft (1969)
  37. ^ Probably several species; similar to Common Buzzard in appearance and size: Ballmann (1969), Mlíkovský (2002)
  38. ^ Boev, Z., D. Kovachev. 1998. Buteo spassovi sp. n. - a Late Miocene Buzzard (Accipitridae, Aves) from SW Bulgaria. - Geologica Balcanica, 29 (1-2): 125–129.
  39. ^ Brodkorb (1962), Mlíkovský (2002)

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Cacatua leadbeateri</i>

Cacatua leadbeateri, Cacatua cinsine bağlı bir kuş türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Bıyıklı baştankara</span>

Bıyıklı baştankara, Passeriformes takımında sınıflandırılan monotipik Panuridae familyasının Panurus monotipik cinsi içinde yer alan tek kuş türüdür. Boyları 14- 15,5 cm, kanat açıklığı 16– 18 cm'dir. Uzun kuyruklu, uçuşu dalgalı ve turuncu-kahverengi bir kuştur. Erkeğinin başı gri, bıyıkları siyahtır. Krem rengi kanatlarında siyah çizgiler vardır.

<i>Ramphodon naevius</i>

Ramphodon naevius, güneydoğu Brezilya'dan bir sinek kuşudur, Ramphodon cinsin tek türüdür. Büyüklüğü 14-16 santimetre civarındadır. Düz gagasının çengelli bir ucu vardır. Nemli ormanlarda yaşarlar. Beslenme rotalarını saldırgan bir tutumla, diğer sinekkuşlarına ek olarak kendi türünün bireylerindende savunur. Alt familya Phaethornithinae'de yerleştirilirler ama bu kuşların arasında, bu tür tipik sinek kuşlarına yani Trochilinae'ya en çok benzeyendir.

<i>Pyrrhoplectes</i>

Pyrrhoplectes, Fringillidae familyasına bağlı bir hayvan cinsidir.

<i>Psitteuteles iris</i> Kuş Türü

Psitteuteles iris, Psitteuteles cinsine bağlı bir kuş türüdür. Timor ile çevresindeki küçük adaların ormanlık alanlarında bulunur.

<i>Trichoglossus flavoviridis</i>

Trichoglossus flavoviridis, Trichoglossus cinsine bağlı bir kuş türüdür.

<i>Heteromunia pectoralis</i>

Heteromunia pectoralis, Estrildidae familyasından, Avustralya'da yaşayan monotipik Heteromunia cinsinden endemik bir ispinoz türüdür. Doğal habitatları kuru savanalar ve subtropikal ya da tropikal bölge ovalarıdır. 1994 yılında neredeyse tehdit altındaki türlere (NT) girmişken 2007 yılında IUCN Kırmızı Listesinde tekrar asgari endişe altındaki türlere dahil olmuştur.

<i>Idiopsar speculifer</i> Thraupidae familyasında yer alan ve Latince Idiopsar speculifer olarak adlandırılan bir kuş türüdür.

Idiopsar speculifer, Thraupidae familyasında yer alan bir kuş türüdür. Arjantin, Şili, Bolivya ve Peru'da bulunur. Doğal yaşam alanları subtropikal ve tropikal yüksek irtifalı otlaklardır.

<span class="mw-page-title-main">Popülasyona göre etçiller listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu, etçil türlerin tahmini popülasyonlarının bir listesidir. Tüm etçillerin sayıları ölçülmediği için kapsamlı değildir.

<i>Amazona viridigenalis</i> Kuzer Amerika papağanlarının bir türü

Kırmızı taçlı amazon, aynı zamanda kırmızı taçlı papağan, yeşil yanaklı amazon veya Meksikalı kırmızı başlı papağan olarak da bilinir, nesli tükenmekte olan bir Amazon papağanıdır ve kuzeydoğu Meksika'ya ve muhtemelen güney Teksas'a endemiktir. 1994 tarihli bir araştırma, 2.000 ila 4.300 yetişkin bireyden oluşan vahşi popülasyonların varlığını ortaya koydu; IUCN Kırmızı Listesi, türü popülasyonu azalan, küresel olarak nesli tükenmekte olan bir tür olarak kabul etmektedir. Yerli kuşların hayatta kalmasına yönelik ana tehditler, tuzağa düşürülmüş kuşların evcil hayvan ticareti için Meksika'dan ABD'ye yasadışı olarak ihraç edilmesi ve doğal yaşam alanlarının, Meksika'nın kuzeydoğusundaki ova ormanlarının yok edilmesidir.

<i>Ara chloropterus</i>

Yeşil kanatlı makav olarak da bilinen kırmızı-yeşil makav ya da kırmızı-yeşil ara, Ara cinsinden büyük, çoğunlukla kırmızı bir makavdır.

<i>Ara tricolor</i>

Küba makavı ya da Küba kırmızı makavı, 19. yüzyılın sonlarında soyu tükenmiş olan Küba'nın ana adasına ve yakındaki Isla de la Juventud'a endemik bir makav türüydü. Kendi cinsindeki diğer makavlarla olan akrabalıkları uzun süre belirsiz kaldı, ancak görünüşü açısından scarlet makav ile yakın akraba olduğu düşünülüyordu. Ayrıca, varsayımsal Jamaika kırmızı makavı ile yakın akraba veya özdeş olabilir. 2018'de yapılan bir DNA araştırması, iki kırmızı ve iki yeşil türdeki mevcut makav türünün kardeş tür olduğunu ortaya koydu.

<i>Primolius auricollis</i>

Altın yakalı makav ya da sarı-yakalı makav, küçük, çoğunlukla yeşil renkli bir Güney Amerika papağanı, makavlar olarak bilinen büyük Neotropikal papağan grubunun bir üyesidir. Türün boyun/üst omuzlarının arkasında türe adını veren parlak sarı bir leke vardır. Kuş yetiştiriciliğinde, genellikle "mini-makav" olarak adlandırılan bir dizi küçük makav türünden biridir.

<i>Poicephalus rufiventris</i> Kuş türü

Kırmızı karınlı papağan, Poicephalus cinsinden yaklaşık 23 cm uzunluğa kadar ulaşabilen küçük bir Afrika papağanıdır. Çoğunlukla yeşilimsi ve gri renklidir. Erkeklerin parlak turuncu, dişilerin yeşilimsi bir karnı vardır.

<i>Parvipsitta</i>

Parvipsitta, Psittaculidae familyasından bir papağan cinsidir. Avustralya'ya endemiktir. Eskiden Glossopsitta cinsi altında listelenmekteydi.

<i>Anthochaera paradoxa</i>

Anthochaera paradoxa, Meliphagidae familyasından bir kuş türüdür.

<i>Steatornis caripensis</i> Kuş Türü

Steatornis caripensis, Karayip adası olan Trinidad da dahil olmak üzere Güney Amerika'nın kuzeyinde bulunan ve yöresel olarak guácharo adıyla bilinen kuş türü. Steatornithiformes takımı içindeki Steatornithidae familyasının monotipik cinsi Steatornis içinde sınıflandırılan tek türdür. Koloniler hâlinde mağaralara yuvalanan bu kuş geceleri yağ palmiyesi ve tropikal defnegillerin meyveleriyle beslenir.

<i>Leptosomus discolor</i>

Leptosomus discolor Leptosomidae familyasında sınıflandırılan tek kuş türüdür. Önceden Coraciiformes takımında sınıflandırılan bu tür artık yalnızca kendisinin bulunduğu Leptosomiformes takımında sınıflandırılır. Bu tür Trogoniformes, Bucerotiformes, Piciformes ve Coraciiformes gruplarının köküdür.

<i>Sapayoa aenigma</i>

Sapayoa aenigma, Panama'da ve Güney Amerika'nın kuzeybatısında yaşayan bir kuş türüdür. Bu türün epiteti olan aenigma adının da belirttiği gibi filogenetik ilişkileri uzun yıllar boyunca belirsiz kaldı. IUCN tarafından tehdit altında olmadığı belirlenmiştir. Bu tür monotipik cins Sapayoa içinde ve Passeriformes takımı içinde bulunan monotipik familya Sapayoidae içinde sınıflandırılmaktadır.

<i>Rhagologus leucostigma</i>

Rhagologus leucostigma, Passeriformes takımında sınıflandırılan monotipik Rhagologidae familyasının, Rhagologus monotipik cinsinin tek kuş türüdür. Yeni Gine'nin dağlık alanlarına endemiktir.