İçeriğe atla

Şabalıdbuta halıları

Şabalıdbuta halıları

Şabalıdbuta halıları, Azerbaycan halıcılık okulunun Karabağ tipine ait havlı halılardır.[1][2][3] Şabalıdbuta halıları, kompozisyonu zor olan Karabağ halılarına aittir.[4][5] Ana üretim merkezleri Ağdam, Cebrayıl ve Muğandır.[6] Eskiden Güney Azerbaycan'da Aras Nehri'nin sağ kıyısında bulunan halı dokuma merkezlerinde bu tür desenli halılar dokunurdu, ancak bu halılar Karabağ halılarından daha pürüzlüydü. İpekten dokunan "Şabalıdbuta halıları" Cebrayıl'da çok popülerdi.

Genel bilgi

Karabağ tipine ait "Şabalıdbuta halılarının" başlıca üretim merkezleri Ağdam, Cebrayıl ve Mugan'dır. Eskiden Güney Azerbaycan'da Aras Nehri'nin sağ kıyısında bulunan halı dokuma merkezlerinde bu tür desenli halılar dokunurdu, ancak bu halılar Karabağ halılarından daha pürüzlüydü. İpekten dokunan "Şabalıdbuta halıları" Cebrayıl'da çok popülerdi.[3]

Sanatsal analiz

Halının orta alanı sağa ve sola "bakan" bir buta ile dekore edilmiştir. Halının sanatsal kalitesi orta alandaki o butalar arasındaki mesafeye göre belirlenir. Daha sık bir butalar daha iyi bir görünüme sahiptir. Orta alanda "püskül buta" veya "eğri buta" ile bezenmiş "Şabalıdbuta halıları" da bulunmaktadır.[3]

Teknik özellikleri

"Şabalıdbuta halıları" farklı boyutlarda üretildi. Son zamanlarda daha uzun halılar dokunmaktadır. Düğüm yoğunluğu: desimetre kare başına 40X40 düğüm (metrekare başına 160.000 düğüm). Yığın uzunluğu 6–8 mm'dir.[3]

Kaynakça

  1. ^ Qarabağ xalçaları: kataloq (PDF). Bakı: Ziya. 2013. s. 23. 25 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  2. ^ Azərbaycan xalçası (PDF). Bakı: Elm. 2007. s. 27. ISBN 978-5-8066-1758-4. 25 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  3. ^ a b c d Latif Kerimov (1983). Азербайджанский ковёр (PDF). III. Bakü: Gənclik. 31 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 7 Ekim 2022. 
  4. ^ "Azərbaycanda xalça sənətinin inkişafı" (Azerice). azerbaijan.az. 1 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2021. 
  5. ^ Azərbaycan xalçaları: Qarabağ qrupu (PDF). Bakı: Elm. 2011. s. 25. ISBN 978-9952-453-04-1. 25 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  6. ^ Azərbaycan xalçası (PDF). Bakı: Azerbaycan Millî Kütüphanesi. 2012. s. 22. 25 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 7 Ekim 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Dokuma, atkı ve çözgü ipliklerinin dikey açı yapacak şekilde, birbirinin altından, üstünden geçirilmesiyle ortaya çıkan düz yüzeyli üründür.

<span class="mw-page-title-main">Ağdam (rayon)</span> Azerbaycanda bir bölge

Ağdam Rayonu veya Akdam, Azerbaycan'da rayon. İdari merkezi Ağdam şehridir. 1993 yılında Ermenistan Silahlı Kuvvetleri'nin desteğindeki Ermeni güçler tarafından bir kısmı işgal edilmiştir. İşgal sonradı rayonun merkezi, Ağdam şehrinden geçici olarak Kuzanlı köyüne alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hereke halısı</span>

Hereke halısı Türkiye'de Kocaeli'ne bağlı bir kıyı şehri olan Hereke'de üretilen halıdır. Çift düğüm tekniği kullanılması ve el yapımı olması onu diğer halılardan farklı kılar. Yapımı yıllar sürebilmektedir. Birinci sınıf İpek kullanılarak örülen halılar saraylarda dekorasyon olarak kullanıldı.

<span class="mw-page-title-main">Karabağ FK</span> Azerbaycanlı Futbol Kulübü

Karabağ FK, Ağdam kentinde kurulmuş bir Azerbaycan futbol takımıdır. 1993 yılında Karabağ'ın Ermeniler tarafından işgal edilmesinden sonra kulüp sürgün edilmiştir. Bu yüzden Karabağ, sportif etkinliklerini Ağdam kenti işgalden kurtulana kadar Bakü'de devam ettirdi. Ağdam kenti 20 Ekim 2020'de işgalden kurtulduktan sonra artık maçlarını İmaret Arena'da oynamayı planlıyor.

<span class="mw-page-title-main">Mardakert Rayonu</span> Dağlık Karabağ Özerk Oblastına bağlı eski rayon

Ağdere Rayonu veya eski adlarıyla Cerabert Rayonu ve Mardakert Rayonu, Azerbaycan'da rayondur. 1930-1991 yılları arasında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Dağlık Karabağ Özerk Oblastı'na bağlı idi. 1992-2023 yılları arasında sınırları içerisinde Azerbaycan'ın Kelbecer, Terter ve Ağdam rayonları bulunmakta idi.

<span class="mw-page-title-main">Ağdam</span> Azerbaycanda bir şehir

Ağdam veya Akdam - Azerbaycan'da şehir. Ağdam Rayonu'nun idari merkezidir. Bakü'den 365 km uzaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kasımuşağı halıları</span>

Kasımuşağı halıları, Azerbaycan'ın halıcılık okullarından biri olan Karabağ halıcılık okulunun Cebrayıl grubuna ait hovlı halılardır. Karabağ tipi Cebrayıl grubuna ait "Kasımuşağı halıları" Zengezur bölgesinin Hacışamlı idari toprak biriminde bulunan bulunan Kasımuşağı obasının yanı sıra çevre köylerin de adıyla ilgilidir.

<span class="mw-page-title-main">Karabağ atı</span> Azerbaycanın Karabağ bölgesine ait  binek at cinsi

Karabağ atı, (Azerbaycanca: Qarabağ atı) Güney Kafkasya ülkelerinden olan Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinde yetiştirilen bir binek atı cinsidir. Bu at cinsi, 1747-1822 yılları arasında varlığını sürdürmüş olan Karabağ Hanlığı zamanında profesyonel olarak ehlilleştirilmiştir. Karabağ atları, Asya ve Kafkasya'da en eski at cinsi olarak bilinmekle birlikte, Azerbaycan'ın da Milli at cinsi olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Türk halısı</span>

Türk halıları, Orta Asya'dan Anadolu'ya göç eden Türkler'in anayurtlarından beraberlerinde getirdikleri dokuma geleneğine dayanan, el tezgahlarında üretilmiş düğümlü, havlı dokuma yaygı ve örtülerdir. Anadolu'nun Türkler tarafından fethinden sonra gelişimi Anadolu'da sürmüştür ve "Anadolu halısı" olarak da bilinir. "Kilim, sumak, cicim, zili" gibi düz dokumalar ile birlikte dünyada en çok bilinen ve en eski el sanat ürünlerindendir. Anadolu'da dokunan tüm halılara Türk halısı denir ancak genel olarak "Türk Halısı" diye şöhret kazanan klasik Türk halıları Anadolu'nun batısında ve büyük kısmı Ege Bölgesi ile civarı vilayetlerde dokunan halılardır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Halı Müzesi</span>

Azerbaycan Halı Müzesi, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de bulunan halı müzesi ve ülkenin en önemli müzelerindendir. Şehrin merkezinde deniz kenarına yakın Mikayıl Hüseynov Caddesinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan halısı</span>

Azerbaycan halısı, Azerbaycan'da yapılan geleneksel bir halıdır. Azerbaycan halısı, çeşitli boyutlarda, yoğun bir dokuya ve havlı veya havsız bir yüzeye sahip, desenleri Azerbaycan'ın birçok halı yapım bölgesinin karakteristiği olan el yapımı bir tekstildir. Geleneksel olarak, halılar Azerbaycan'da zeminleri kaplamak, iç duvarları, kanepeleri, sandalyeleri, yatakları ve masaları süslemek için kullanılırdı.

<span class="mw-page-title-main">Fazıl Mehdiyev</span>

Fazil Mehdiyev, Karabağ savaşı'nda çatışmada ölen Azerbaycan Ulusal Kahramanı askerdir.

<span class="mw-page-title-main">Kelağayı</span> Azerbaycanda kadınlar için dört köşeli ipek iplikten yapılan baş örtüsü

Kelağayı, Azerbaycan'da kadınlar için dört köşeli ipek iplikten yapılan baş örtüsüdür. Azerbaycan'ın batı bölgesinde kelağayıya bazen çargat da denir. 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında Azerbaycan'ın geleneksel kelağayıcılık merkezleri, özellikle Rusya'dan ithal edilen düşük maliyetli fabrika mallarının yaygınlaşması sonucunda ve çeşitli siyasi ve sosyo-ekonomik nedenlerden dolayı üretim yerlerini değiştirdi ve kelağayının üretimi sadece iki merkezde illerinde yoğunlaştı.

İsmayılov İnkilab Elekber oğlu, Azerbaycan'ın Millî Kahramanı.

<span class="mw-page-title-main">Şuşa Halı Müzesi</span>

Şuşa Halı Müzesi, Azerbaycan Halı Müzesi'nin Şuşa şubesidir. Azerbaycan SSC Kültür Bakanlığı tarafından 26 Eylül 1985 tarihinde Azerbaycan Devlet Milli Halı ve Halk Sanat Müzesi'nin şubesi olarak Karabağ halı dokumacılığının geleneklerini incelemek, korumak ve yaşatmak amacıyla kurulmuştur. Şube 19 Mayıs 1987'de Samet bey Mehmandarov'a ait 18. yüzyıldan kalma konakta faaliyete başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kollu-çiçi halıları</span>

Kollu-çiçi veya Kollu halıları Kuba halı dokuma okuluna ait Azerbaycan halıları.

<span class="mw-page-title-main">Demirciler halıları</span>

Demirciler halıları, Gence halıcılık okulunun Kazah grubuna ait yığılmış Azerbaycan halılarıdır. Halılar, adını Azerbaycan'ın Kazah şehrinin 9 km batısında bulunan Demirciler köyünden almıştır. Bazı halıcılar bu halıya "Demirci Hasan" derler. Kazah bölgesinin Taş Salahlı, Kosalar ve Ürkmezli köylerinde de Demirciler halısı üretilmiştir. Demirciler halıları, Kazak halılarının yüksek kaliteli halıları kategorisine aittir.

<span class="mw-page-title-main">Antik Minare halıları</span>

Antik Minare halıları - Kuba halıcılık okuluna ait Azerbaycan halıları.

Çuhanlı halıları, Azerbaycan'ın Guba-Şirvan halıcılık merkezinin Şirvan grubuna ait olan, eski ve zengin bir tarihe sahip halı çeşidi.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'ın coğrafi işaretleri</span>

Azerbaycan'ın coğrafi işaretleri, Azerbaycan menşeli ürünlere verilmiş olan coğrafi işaretlerdir.