İçeriğe atla

İznik Müzesi

Ocak 2023'te ziyarete açılan müze binası

İznik Müzesi, Bursa ilinin İznik ilçesinde ve çevresinde bulunan arkeolojik eserlerin sergilendiği müze.

Geçmişte Nilüfer Hatun İmareti'nde hem arkeolojik eserler hem de Türk İslam eserleri sergilenmekte iken 2020-2022 yılları arasında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından İznik'te yeni müze binası inşa edilmiş ve arkeolojik eserler yeni binaya taşınmıştır. Nilüfer Hatun İmareti, Türk İslam Eserleri Müzesi olarak hizmet vermeyi sürdürürken, yeni müze binası İznik Müzesi adıyla, arkeolojik eserlerin sergilendiği bir müze olarak 16 Ocak 2023'ten beri ziyarete açılmıştır.[1]

Eserler

İznik Müzesi'nde 1500'e yakın eser sergilenmektedir. Eserlerin tarihi MÖ 6500lü yıllara kadar uzanır. Müzedeki önemli eserlerden bazıları şunlardır:

Roma dönemine ait, mermerden yapılma bir masa oyunu.

Roma dönemine ait bir mermer masa oyunu: "Ludus duodecim" (on iki yazıt oyunu) veya "duodecim scripta" adı verilen oyun, tavlaya benzer şekilde şans ve strateji unsurlarını birleştirir. Her oyuncunun 15 taşı vardır ve iki oyuncu taşlarını benzer biçimde tahtaya yerleştirdikten sonra oyun başlar.

Aşil lahdi, MS. 2. yüzyıl

Aşil lahdi: Yunan kahramanı Aşil'e adanmış oldukça süslü bir lahittir. Lahdin dört bir yanındaki işlemeli heykellerde Troya Savaşı, Yunan Aka Kralı Agamemnon, çeyrek tanrı kabul edilen Akhilleus ve Akhilleus'un tutsağı Briseis betimlenmektedir. Lahitin bir yüzünde ise ilkbahar, yaz ve sonbaharı temsil eden heykeller bulunmaktadır.[2]

Antigonos Lahdi

Antigonos lahdi: Büyük İskender'in generali I. Antigonos'un MS 2. yüzyıla tarihlendirilmiş olan lahdi, Hisardere Nekropolü'nün önemli lahitlerindendir. Antigonos, 45-50 yaşlarında ölmüş, bedeni 3 kat yün kefene sarılarak defnedilmiştir.

Kefenin bir bölümü, baş altındaki ahşap yastık ve gövde altındaki ahşap yatağın bir kısmı günümüze ulaşabilmiştir. Lahit, o dönemde ölülerin defnedilirken kefenlendiğini ve doğrudan taş üzerine değil, ahşap bir yatak üzerine yerleştirildiklerini göstermesi açısından önemlidir. Lahit, Antigonos'un karısı Arete tarafından yaptırılmıştır ve lahdin üzerinde, Arete'nin figürü ile Antigonos için yazdırdığı ağıt metni bulunur. 2.500 yıllık bu metin, yeni tercüme edilmiş ve tarihin bilinen en eski aşk mektubu olarak tanımlanmıştır. Bu metinde, Arete'nin kocası Antigonos'un ölümünün ardından yaşadığı üzüntü şu sözlerle ifade edilir:[3]

Ben, üzgün Arete... Tüm bedenim ve ruhumla Antigonos'un mezarından haykırıyorum. Üzüntüden saçımı yoluyor, duygularımı ağlayarak gösteriyorum. Bu şanssızlık, ölüm, bu değerli adamı özgürleştireceğine beni yakaladı.
Nike-Eros lahdi, MS 2. yüzyıl.

Nike-Eros lahdi: MS 2. yüzyıla tarihlendirilen, Dokimeion tipi bir lahittir. Üzeünde Nike ve Eros figürleri birbirinden bağımsız olarak betimlenmiştir. Lahit kapağı alınlık şeklinde düzenlenmiştir. Mezar sahibinin bedeni üzerinde kefen ve kumaşa ait izler halen korunmaktadır.

Nigerine ve Astyris lahdi: Sandık tipinde bir lahittir. 30-45 yaşlarında ölen anne Nigerine ile 25-30 yaşlarında ölen kızı Astyris'e aittir. Anne ve kız, sımsıkı kefene sarılmış olarak bulunmuştur. Keten, yün ve ipek kumaşlardan yapılmış kefenin içindeki bedenler, hiç bozulmadan günümüze gelebilmiştir. Lahdin ön yüzündeki yazıt, mezar sahipleri hakkında bilgi vermektedir. Mezarda yatanların kim olduğu, şu metinden anlaşılmaktadır:

Ben, Astyris (bu) lahdi çok sevdiğim annem Nigerine ve kendim için satın aldım.
Hespekli Mezar Odası replikası.

Hespekli Mezar odası replikası: İznik'e bağlı olan Elbeyli'nin sınırları içerisinde, Hespekli mevkiinde 1967 yılında çok iyi korunmuş durunda bulunan ancak daha sonra definecilerin tahrip ettiği, MS 4. veya 5. yüzyıla tarihlendirilen, 2.75×3.79 metre boyutlarındaki, fresklerle süslü mezar odasının bir replikası İznik Müzesi'ndedir.

Galeri

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "İznik Müzesi ile tarihe yolculuk". NTV. 26 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2023. 
  2. ^ "İznik'te bulunan lahitte Troya Savaşı tasvir edilmiş haberi". Arkeolojik Haber. 27 Mayıs 2020. 29 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2023. 
  3. ^ Online, CHIP (27 Ocak 2023). "Yeni açılan İznik Arkeoloji Müzesi, tarihin ilk aşk mektubuna ev sahipliği yapıyor". 3 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Adana Arkeoloji Müzesi</span> Arkeoloji müzesi

Adana Arkeoloji Müzesi, günümüzde Adana'nın Seyhan ilçesinin Döşeme Mahallesi'ndeki eski Millî Mensucat Fabrikası'nda bulunan müze kompleksinde hizmet vermekte olan bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Sadberk Hanım Müzesi</span>

Sadberk Hanım Müzesi, Sarıyer, İstanbul'un Sarıyer ilçesindeki Büyükdere semtinde bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Afyonkarahisar Müzesi</span>

Afyonkarahisar Müzesi; Afyonkarahisar'da bulunan 1933 yılında hizmete girmiş arkeoloji müzesi.

<span class="mw-page-title-main">İskender Lahdi</span>

İskender Lahdi, MÖ 4. yüzyıla ait, Sidon Kralı Abdalonymos'a ait olduğu düşünülen kral lahiti. Uzun cephesinde Makedonya Kralı Büyük İskender'in Perslerle yaptığı savaşlara ilişkin rölyefler bulunduğu için "İskender Lahdi" adıyla tanımlanmıştır. Osman Hamdi Bey tarafından 1887 yılında Sayda'daki kral mezarlarında yapılan arkeolojik kazılarda bulunmuştur. İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde bulunan en önemli eser olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ağlayan Kadınlar Lahdi</span>

Ağlayan Kadınlar Lahdi Osman Hamdi Bey tarafından 1887 yılında Sayda'daki kral mezarlarında, Iskender Lahdi ile aynı mezar odasında bulunmuştur. Roma döneminden önceye ait sütunlu lahitlerden olup, işçiliği ile dünya lahitlerinin en önemlilerinden biri sayılır. Hellenistik dönem eseridir. MÖ 360 yılında ölen Sayda Kralı Straton'a ait olduğu ya da Sayda'lı bir zengin için yapıldığı tahmin edilmektedir. İstanbul Arkeoloji Müzelerinde sergilenmektedir.

Likya Lahdi Osman Hamdi Bey tarafından 1877 yılında Sayda'daki kral mezarlarında, 4 nolu mezar odasında bulunmuştur. İstanbul Arkeoloji Müzelerinde sergilenmektedir. Yunan heykeltıraşçılığının güzel örnekleri içinde yer alır, paros mermerinden yapılmıştır. Lahdin kimin için yapıldığı bilinmemekle birlikte, MÖ 5. yüzyılın sonlarına ait olduğu tahmin edilmektedir. Lahit, Sayda'da bulunmasına karşın, mimarisi tipik Likya mimarisidir. Bu yüzden heykeltıraşının Likyalı olması muhtemeldir.

Sayda Lahitleri 1887 yılında Osman Hamdi Bey tarafından ortaya çıkarılan Sayda'daki (Sidon) kral mezarlarına ait lahitler. Nekropolde bulunan 18 lahidin 7'si yerinde bırakılmış, diğerleri oldukça titiz bir çalışma ile İstanbul'a getirilmiştir. Paha biçilmez değerdeki lahitlerinden en önemlisi İskender Lahdi, en eskisi ise Tabnit Lahdidir. Bunun dışında diğer önemli lahitler Ağlayan Kadınlar Lahdi, Likya Lahdi ve Satrap Lahdidir.

<span class="mw-page-title-main">Sidamara Lahdi</span>

Sidamara Lahdi Konya Ereğlisi-Karaman yolu üzerinde, eski adı Sidamara olan Ambar köyünde bulunduğu için bu isimle anılan, MS 3. yüzyıla ait lahit. 32 tonluk ağırlığı ile dünyanın en ağır lahdi olarak bilinen eser 1900'da bulunmuş ve Osman Hamdi Bey tarafından İstanbul'a getirtilmiştir. Lahdin kapağında ve dört yanında bulunan kabartma heykeller çok çeşitlidir ve bir sanat harikası sayılmaktadır. İstanbul Arkeoloji Müzeleri'nde bulunan lahitlerden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Antakya Lahdi</span>

Antakya Lahdi, Hatay Arkeoloji Müzesinde özel bir bölümde sergilenen MS 3. yüzyıla tarihlendirilen lahit.

<span class="mw-page-title-main">Polyksena Lahdi</span> MÖ 6. yüzyıldan kalma mermer lahit

Polyksena Lahdi, Çanakkale merkeze 110 km. uzaklıktaki Kızöldün Tümülüsü'nde, bulunan ve M.Ö. 520-500 yıllarına tarihlenen mermer lahit. Anadolu'da bulunan figür bezemeli lahitlerin en erken örneğidir.

Kastamonu Arkeoloji Müzesi, Kastamonu ve Çankırı çevresinden toplanan arkeolojik eserlerin sergilendiği müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Kayseri Arkeoloji Müzesi</span>

Kayseri Arkeoloji Müzesi, Kayseri'nin Melikgazi ilçesinde bulunan arkeoloji müzesi. 1965 yılında inşaatına başlandı ve Haziran 1969'da hizmete açıldı.

<span class="mw-page-title-main">Nilüfer Hatun İmareti</span> Osmanlı Padişahı Sultan I.Muradın  Annesinin anısına yaptırdığı İmaret

Nilüfer Hatun İmareti, Bursa'nın İznik ilçesinde bulunan 14. yüzyıl Osmanlı dönemine ait imaret. İznik'te şehrin doğusunda Lefke Kapısı yakınında yer alan bina, kapı üzerindeki kitâbesine göre 790 (1388) yılında I. Murad tarafından Annesi Nilüfer Hatun'un hatırasını yaşatmak için yaptırıldığı yazılıdır. İmaretin doğu cephesindeki giriş kapısının üzerinde 48x 151 cm ebadındaki üç satırlık kitabenin Türkçesi şöyledir " Bu mamur olarak sürecek olan mübârek ve şerefli İmaretin yapılmasını büyük hükümdar kerem sahibi hakan, sultanoğlu sultan, Orhan'ın oğlu Murad emretti. Annesi merhume ve makfure Nilüfer Hatun için yedi yüz doksan senesinin cumade'l evvelinin başında ".Bazı araştırmacıların yanlışlıkla hamam, kilise, aşevi şeklinde nitelendirdikleri yapı, erken Osmanlı mimarisi içinde sıkça görülen ve zâviyeli/tabhâneli cami diye adlandırılan binalar grubunda yer alır. Cumhuriyet döneminde değişik gereksinmeler için depo olarak kullanıldı, 1960 yılında müze olarak hizmete açıldı.

<span class="mw-page-title-main">Kocaeli Arkeoloji Müzesi</span>

Kocaeli Arkeoloji Müzesi, Kocaeli'nin İzmit ilçesinde bulunan, arkeolojik eserlerin sergilendiği ulusal bir müzedir. İzmit'in tarihi tren garı binasının yanında yer almaktadır. Müzenin adı 2022 yılında Kocaeli Arkeoloji Müzesi olarak değiştirilmiştir. Etnografya kısmı ise Atatürk ve Redif Müzesi'ne taşınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sinop Arkeoloji Müzesi</span>

Sinop Arkeoloji Müzesi veya Sinop Müzesi, Sinop'ta bulunan ve şehir içinde ve çevresinde bulunan arkeolojik eserlerin sergilendiği ulusal bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Çanakkale Arkeoloji Müzesi</span>

Çanakkale Arkeoloji Müzesi, 1984 yılı ile 2018 yılları arasında Çanakkale ve çevresindeki arkeolojik bulunduların sergilendiği müze. 2020 yılı Ocak ayında iyibaren Mehmet Akif Ersoy İl Halk Kütüphanesi olarak hizmet veren bina.

<span class="mw-page-title-main">Poliksena</span> Yunan mitolojisinde Truva prensesi

Yunan mitolojisinde, Polyxena Truva Kralı Priamos ve kraliçesi Hekabe'nin en küçük kızıydı. Homeros, ondan bahsetmez ancak bazı diğer klasik yazarlar ondan bahseder. Bu yazarlara göre Polyksena'nın hikâyesi değişkenlik gösterir. Truva'nın düşmesinden sonra, nişanlısı olduğu ve birçok versiyonda ölümüne sebep olduğu Akhilleus'un mezarında kurban edilir.

<span class="mw-page-title-main">Fethiye Müzesi</span>

Fethiye Müzesi, Muğla ilinin Fethiye ilçesinde bulunan bir müzedir. Dalaman, Fethiye, Ortaca, Köyceğiz ve Seydikemer'den gelen arkeolojik eser ve bulguların sergilendiği müze, 1962 yılında faaliyet göstermeye başladı. Fethiye Müzesi iki ana salondan oluşur ve sergilenen eserler kronolojik olarak sıralanmıştır. Eserler MÖ 3000 ile Geç Osmanlı Dönemi aralığını kapsar. Fethiye çevresinde bulunan arkeolojik bölgeler Fethiye Müzesi'ne bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Altıkulaç Lahdi</span>

Altıkulaç Lahdi veya Çan lahdi, MÖ 4. yüzyılın başlarına tarihlenen, günümüzde Troya Müzesi'nde sergilenen Marmara Adası mermerinden yapılmış bir lahittir.

<span class="mw-page-title-main">Kırklareli Müzesi</span> Kırklareli ilindeki bir müze

Kırklareli Müzesi, Türkiye'nin Kırklareli kentinde bulunan bir müzedir. Müze, 1993 yılında kurulmuş olup doğal tarih örnekleri, bölgenin kültürel yaşam tarihi ile ilgili etnografik öğeler, kent ve çevresinde bulunan arkeolojik eserler sergilenmektedir.