İçeriğe atla

İzmit Körfezi

İzmit Körfezi
İzmit Körfezi'nin Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan çekilen görüntüsü.
Türkiye üzerinde İzmit Körfezi
İzmit Körfezi
İzmit Körfezi
Havza
KonumMarmara Bölgesi, Türkiye
Koordinatlar40°44′K 29°39′D / 40.733°K 29.650°D / 40.733; 29.650
Yerleşim(ler) (sahil)Kocaeli
Genel bilgiler
Aktığı yerMarmara Denizi
TürKörfez
Uzunluk48 km (30 mi)
Genişlik10 km (6,2 mi)
En derin noktası183 m (600 ft)
Yüzölçümü300 km2 (120 sq mi)
Wikimedia Commons
Harita

İzmit Körfezi, Türkiye'nin Marmara Bölgesi'nde, Marmara Denizi'nin doğu ucunda yer alan körfezdir. Kuzeyinde, batıdan doğuya doğru; Pendik, Tuzla, Darıca, Gebze, Dilovası, Hereke, Körfez, Derince ve İzmit ile çevrilidir. Güneyi ise Başiskele, Gölcük, Karamürsel ve Yalova'ya kadar uzanır.

İzmit Körfezi'nin uzunluğu 48 km, genişliği 2–10 km, alanı 300 km², en derin yeri 183 m'dir. Kuzeyinde Çatalca-Kocaeli Platosu, güneyinde Samanlı Dağları yer alır.

Ulaşım

Deniz ulaşımına son derece müsait doğal bir liman halinde olan Körfez'de Eskihisar-Topçular arası feribot seferi düzenlenir. Ayrıca Gebze-İzmir Otoyolu dahilinde Dilovası-Hersek Burnu arasına körfez çevresindeki taşıt trafiğinin azaltılması ve geçiş süresinin kısaltılması amacıyla Osmangazi Köprüsü yapılmıştır.

Körfezin çevresinde; D 100, Otoyol 5, Otoyol 4, karayolları ile Ankara-İstanbul yüksek hızlı demiryolu bulunmaktadır.

Kıyılar

Körfezin güney kıyılarında Samanlı Dağları'nın kuzey yamaçlarında doğu-batı doğrultulu dar ve dik yapılı bir kıyı oluşmuştur. Eğimin fazla olduğu alanda hızlı akan kısa boylu akarsular araziyi derince aşındırır. Gölcük'ten Armutlu Yarımadası'nın Kalem Burnu'na kadar bu kıyının oluşmasına neden olan etken Kuzey Anadolu Fay Hattı'dır. Dik kıyılar Hersek çevresinde yerini delta ve lagün oluşumuna bırakmaktadır.[1]

İklim ve bitki örtüsü

Körfez çevresinde yıllık ortalama sıcaklıklar; İzmit 14,5 °C, Yalova 14,6 °C, Gölcük 14,4 °C'dir. Temmuz ayı sıcaklıkları; İzmit 23,5 °C, Yalova 23,0 °C, Gölcük 23,4 °C'dir. Yıllık yağış miktarı; İzmit 752 mm, Gölcük 766 mm, Sapanca 894 mm'dir.[2]

Körfezin kuzeyinde kurak ormanlar, güneyinde nemli ormanlar yer alır. Kuzey ormanlarında meşe türleri (mazı meşesi, macar meşesi) hakimdir. Ormanlar tahrip edilmiş yerini maki türleri kaplamıştır. Güney kıyılarında alçaklarda psödomaki elemanları, yükseklerde kestane ve kayın ormanları bulunur.[2]

Kirlilik

Körfez çevresindeki yoğun sanayi ve deniz ulaşımı kirliliğin başlıca sebebidir.[3] Atık suların %98'i arıtıldıktan sonra körfeze ulaşmaktadır.[4] Körfezde deniz uçağı ve deniz süpürgesi ile temizleme çalışmaları olumlu sonuçlar vermiştir.[5]

İzmit Körfezi 30 yıl öncesine kadar çevresinin doğal güzelliği, denizinin sakinliği ile sayfiye yeri olarak kullanılıp özellikle İstanbul ve Ankara'dan gelen yazlıkçılara ev sahipliği yaparken, sanayileşmenin başlaması ve hızla ilerlemesiyle bu özelliğini yitirmek üzeredir.

Özellikle kilimleri ile ünlü Hereke'nin aslında 30 yıl öncesinde açıklarında bulunan Kılıç balığı ile ünlendiğini belirtmek, bu denizin zamanında ne kadar temiz olduğunu gösterecek en büyük belge. Çevresinde bulunan yüzlerce yazlık site ve villa bu durumu ayrıca destekleyen bir oluşumdur. Yapılan bir araştırmaya göre İzmit körfezini mesken tutan 121 kuş türü bulunuyor.

Galeri

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Editör: Artüz, M. Levent. "Bilimsel Açıdan Marmara Denizi" (PDF). Türkiye Barolar birliği. 23 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Nisan 2017. 
  2. ^ a b DÖNMEZ, Prof. Dr. Yusuf; GÜNGÖRDÜ, Dr. Mutlu. "İzmit Körfezi Çevresinin İklim ve bitki Örtüsü Özellikleri". 
  3. ^ "İzmit Körfezi'nde kirliliğin etkileri sürüyor". hurriyet.com.tr. 16 Ocak 2017. 23 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2017. 
  4. ^ "Körfez'e akan atıksuların % 98'i arıtılıyor". kocaeli.bel.tr. 20 Aralık 2012. 6 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2017. 
  5. ^ "İzmit Körfezi eski günlerine kavuştu". Anadolu Ajansı. 2 Ocak 2016. 6 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2017. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kocaeli</span> Türkiyenin Marmara Bölgesinde yer alan il

Kocaeli, Türkiye'nin bir ili ve en kalabalık onuncu şehridir. Şehir, ülkenin en önemli sanayi ve ticaret kentlerinden biridir. Kocaeli; SEGE-2011 sıralamasına göre İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa'dan sonra en gelişmiş şehirdir. 2023 sonu itibarıyla 2.102.907 kişilik nüfusa sahiptir. Nüfus bakımından İstanbul ve Bursa'dan sonra Marmara Bölgesi'nin üçüncü büyük ilidir. Adını 1320 yılında İzmit yöresini fetheden Akça Koca'dan almaktadır. İstanbul, Bursa, Sakarya, Yalova illeriyle komşudur.

<span class="mw-page-title-main">Yalova (il)</span> Türkiyenin Marmara Bölgesinde bir il

Yalova, Türkiye Cumhuriyeti'nin Marmara Bölgesi'nde yer alan bir ildir. Marmara Denizi kıyısındaki il, İstanbul'a bağlı iken 6 Haziran 1995'te il olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Yalova</span> Yalova ilinin merkezi olan şehir

Yalova, Yalova ilinin merkezi olan şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Marmara Denizi</span> Karadeniz ve Ege Denizi arasındaki iç deniz

Marmara Denizi ya da Klasik Antik Çağ'ında Propontis, Karadeniz'i, Ege Denizi ve Akdeniz'e bağlayan bir iç denizdir. Karadeniz'e İstanbul Boğazı, Ege Denizi'ne Çanakkale Boğazı ile bağlanır. Türkiye'nin Asya ve Avrupa kısımlarını da birbirinden ayırır. Marmara Adasında bol miktarda mermer bulunması yüzünden adaya ve denize, Yunanca mermer anlamına gelen "Marmaros" denmiştir. Denizin bir diğer eski adı da '"Propontis"'tir. Türkiye'nin en büyük şehirlerinden İstanbul ve Kocaeli bu denizin kıyısında, diğer bir büyük şehri Bursa ise hızla deniz kıyısına doğru genişlemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sapanca Gölü</span> Sapanca ilçesinde yer alan göl

Sapanca Gölü, Türkiye'nin Sakarya ve Kocaeli illerinde yer alan bir göldür. Arifiye, Sapanca, Serdivan ve Kartepe ilçelerinin sınırları içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">Gölcük</span> Kocaelinin bir ilçesi

Gölcük, Kocaeli'nin bir ilçesi. İzmit Körfezi'nin güney kıyısında yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Körfez, Kocaeli</span> Kocaelinin ilçesi

Körfez ya da eski adıyla Yarımca Kocaeli'nin bir ilçesidir. Bu ilçe batıda Gebze ve Dilovası, kuzeyde Şile ve doğuda Derince ilçeleriyle çevrilidir. TÜPRAŞ, PETKİM, İGSAŞ gibi büyük sanayi kuruluşları bu ilçede bulunmaktadır. İlçede eskiden içme suyu ihtiyacının karşılandığı bir gölet bulunmaktadır. Gölet, 1951'den 1989 yılına kadar ilçeye su vermiştir. Günümüzde ise hizmet dışıdır. İlçenin merkezi olan kasabanın eski adı Yarımca olup, 26 Eylül 1934 tarihine kadar Gebze'ye bağlı bir köydü. Bu tarihte İzmit merkez ilçesine bağlanan Yarımca, 3 Mayıs 1964'te belde olmuştur. 1987'de Çerkeşli köyü hariç Gebze'nin Hereke bucağı, merkez ilçenin batısındaki bazı köylerin ve Gebze'nin Mollafenari bucağına bağlı Duraklı ve Hatipler köyünün katılımıyla ilçe olmuştur. İlçe bugünkü sınırlarına 1989'da Duraklı ve Hatipler köyünün Gebze'nin Mollafenari bucağına dönüşüyle ulaşmıştır. Bu sınırlar içerisinde ilçe merkezi, Hereke Bucağı, Kirazlıyalı Beldesi ve toplam 16 ayrı köy yer almaktaydı. 2009 yılında Hereke ile Kirazlıyalı'nın belediyelerinin kapatılması ve 2012 yılından itibaren Büyükşehir Yasası uygulamasıyla köylerin mahalleye dönüşmesi sonucu, ilçenin mahalleleri son şeklini almıştır.

Hereke, Kocaeli ili Körfez ilçesine bağlı bir semttir. Doğusunda Şirinyalı, batısında Tavşancıl kuzeyinde Gebze güneyinde İzmit körfezi yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Marmara Bölgesi</span> Türkiyenin Marmara Denizi çevresindeki coğrafi bölgesi

Marmara Bölgesi, Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Samanlı Dağları</span>

Samanlı Dağları, Marmara Bölgesi'nde kuzeyde İzmit Körfezi, güneyde İznik Gölü ve Gemlik Körfezi'yle sınırlanan yörede, batıda Bozburun, doğuda Sakarya Nehri'nin Geyve Boğazı arasında yer alan dağlara verilen ad.

<span class="mw-page-title-main">Sevindikli, Körfez</span> Körfez, Kocaeli, Türkiyede mahalle

Sevindikli, Kocaeli ilinin Körfez ilçesine bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Dilovası</span> Kocaelinin ilçesi

Dilovası, Kocaeli'nin bir ilçesi. 2008 yılında çıkan kararla Gebze'den ayrılıp ilçe olmuştur. Kocaeli Yarımadası'nın güney kıyı şeridinde yaklaşık 2000 hektarlık bir alan üzerinde kurulmuştur. İlçe olması ile beraber kaymakamlık belediye binası bünyesinde kurulmuş ve Dilovası'nın ilk kaymakamı Hasan Göç olmuştur. 2009 yerel seçimleri sonucunda Dilovası Belediye başkanı Cemil Yaman olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul'daki ormanlar</span>

İstanbul ormanları, yerleşim alanlarının çevresine ve dışına yayılan ağaçlık alanlardan oluşmaktadır. İstanbul ilinin, coğrafi konumu, topoğrafik yapısı, yükseltili arazisi, toprak ve iklim özelliklerinin etkisiyle doğal orman oluşumuna elverişli bir konumda bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kocaeli ilindeki yerleşim yerleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu madde Kocaeli ilindeki yerleşim yerleri listesidir. Belde ve köyler, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile mahalleye dönüştürülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">D 130</span> Yalova-Kocaeli il sınırı ile İzmit arasında devlet yolu

D.130, Devlet Yolu, Yalova-Kocaeli İl Sınırı ile İzmit arasında tek bölümlük, 40 km yoldur.

<span class="mw-page-title-main">Kocaeli Büyükşehir Belediyesi</span> Kocaelideki belediye işlerinden sorumlu kamu kurumu

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi veya kısaca KBB, Kocaeli il sınırlarının belediye işlerini yürüten devlet kuruluşudur. Mevcut Belediye Başkanı Tahir Büyükakın'dır.

<span class="mw-page-title-main">Armutlu Yarımadası</span> Türkiye de yarımada

Armutlu Yarımadası, Marmara Denizinin doğusunda, İzmit Körfezi ile Gemlik Körfezinin arasında uzanır. Yarımadanın doğu sınırı tartışmalı olsa da Yalova-Orhangazi-Gemlik yolu genel kabul görmektedir. Yarımadanın uzunluğu 32 km, en geniş yeri Kapaklı burnu ile Kalem burnu arasında 21 km'dir.

<span class="mw-page-title-main">1894 İstanbul depremi</span>

1894 İstanbul depremi, 10 Temmuz 1894'te Marmara Denizi'nde, saat 12:24'te, İzmit Çınarcık havzasında veya İzmit Körfezi'nde meydana geldi. Deprem yüzey dalgasının 7.0 tahmini büyüklüğünü vardı. İzmit Körfezi çevresinde Yalova, Sapanca ve Adapazarı ve İstanbul'da tahminen 1349 kişi öldü. Deprem 1,5 m yüksekliğinde tsunamiye neden oldu.

<span class="mw-page-title-main">Otoyol 5</span> Türkiyede bir otoyol

Otoyol 5, Kocaeli ve İzmir'i birbirine bağlayan otoyoldur. Otoyol, 4 Ağustos 2019'da tamamıyla hizmete girdi. Osmangazi Köprüsü, otoyolun en önemli geçişlerinden birisidir. Projenin ana amacı, mevcut devlet yollarındaki trafik yoğunluğunu azaltmak, zaman tasarrufu sağlamak ve otoyolun geçeceği bölgelerin gelişimine katkıda bulunmaktır. Otoyolun, Bursa Kuzey Gişeleri - Bursa Batı Gişeleri ve Akalan Gişeleri - Karasuluk Kavşağı arası hariç tamamı ücretlidir. Otoyol 21'den sonra Türkiye'deki en uzun 2. otoyoldur.

Dilderesi, Kocaeli ili topraklarındaki akarsu. Değirmendere ve Ballıkaya Dere Tavşanlı kuzeyinde birleşerek, Dilderesini oluştururlar.