İçeriğe atla

İzmir tramvay hatları

İzmir tramvay hatları
Alsancak Garı – Pasaport İskelesi Tramvay Hattı, 1910.
İşletme
Yerİzmir, Türkiye
Atlı tramvay dönemi: 1880 (1880)-1928 (1928)
Durum Kapatıldı
Hatlar 5
Sahip(ler) İzmir Tramvay ve Elektrik Türk Anonim Şirketi
İşletmeci(ler) İzmir Tramvay ve Elektrik Türk Anonim Şirketi
Hat açıklığıStandart (1.435 mm)
İtiş sistemi Atlar
Elektrikli tramvay dönemi: 1928-1954
Durum Kapatıldı
Hatlar 5
Sahip(ler) İzmir Tramvay ve Elektrik Türk Anonim Şirketi
İşletmeci(ler) İzmir Tramvay ve Elektrik Türk Anonim Şirketi
Hat açıklığıStandart (1.435 mm)
İtiş sistemi Elektrik
Elektrikli tramvay dönemi: 2017-günümüz
Durum İşletmede
Hatlar 3
Sahip(ler) İzmir Büyükşehir Belediyesi
İşletmeci(ler) İzmir Metro A.Ş.
Hat açıklığıStandart (1.435 mm)
İtiş sistemi Elektrik
Elektrifikasyon750 V DA katener[1]
Taşıt sayısı 38
Hat uzunluğu (çift) 42,2 km[2]
Hat uzunluğu (toplam) 46 km[2]
Güzergâh uzunluğu 32,6 km
T1 hattı: 8,8 km
T2 hattı: 12,8 km
T3 hattı: 12 km
Duraklar 47
Web site tramizmir.com

İzmir tramvay hatları, Türkiye'nin üçüncü büyük şehri İzmir'deki toplu ulaşım araçlarından birisidir.

Tarihçe

İzmir'de ilk tramvay 1 Nisan 1880'de faaliyete geçti.[3][4][5]

Bu hat Alsancak Garı ile Pasaport Vapur İskelesi arasında, Kordon'a yük taşımacılığı yapmak üzere hizmete giren atlı tramvay hattıydı.[6] O yıllarda İzmir Limanı bu bölgede bulunmaktaydı. Ayrıca bu hatta Alsancak Garı'na gidecek demiryolu yolcuları da taşınmaktaydı. 1901 yılında, bu hat yeni inşa edilen Konak Meydanı'na kadar uzatıldı.

Şehirdeki ikinci tramvay hattı ise Karşıyaka İskelesi ile Karşıyaka Tren İstasyonu arasında inşa edildi ve 1906 yılında hizmete girdi. 1907 yılında Karşıyaka'daki tramvay hattına Karşıyaka Vapur İskelesi - Alaybey ve Karşıyaka Vapur İskelesi - Bostanlı arasında inşa edilen hatlar da eklendi.[7]

Alsancak ve Karşıyaka'daki hatlara ek olarak Göztepe - Konak arasında da atlı tramvay hattı bulunmaktaydı.[5][8] 18 Ekim 1928'de Göztepe - Konak hattı elektrikli hâle getirildi.[5] 31 Ekim 1928'de ise şehirdeki atlı tramvay seferleri son buldu.[5] Yeni pembe boyalı tramvaylar hizmete girdi ve 1927 ile 1939 arasında İzmir tramvayları zirvede idi. Otomobilin yükselişi ile otobüsler daha popüler hale geldi ve İzmir'de tramvay kullanımı gerilemeye başladı. İlk kapatılan tramvay hatları Karşıyaka'daki üç hat oldu. Karşıyaka Belediyesi, 1 Ekim 1939'da Karşıyaka'daki tüm tramvay hatlarını seferden kaldırdı.[7] Konak-Göztepe hattı 1950'de kapatıldı ve İzmir'de hizmet veren tek tramvay hattı olarak Konak-Alsancak hattı kaldı. Konak-Alsancak hattının önce Pasaport-Alsancak bölümü kapatıldı. 7 Haziran 1954'te ise İzmir'deki tramvaylar tamamen kaldırıldı.[5]

Nisan 2015'te yapımına başlanan 8,8 km uzunluğundaki 14 duraklı T1 Karşıyaka tramvayı, Nisan 2017'de hizmete girdi.[9] İnşaatı Temmuz 2015'te başlayan 12,8 km uzunluğundaki 19 duraklı T2 Konak tramvayı, Mart 2018'de açıldı.[2] İnşaatına 6 Şubat 2021'de başlanan 12 km uzunluğundaki 14 duraklı T3 Çiğli tramvayı, 27 Ocak 2024'te hizmete girdi.[10] Girne'ye ise 4,4 km uzunluğunda ve on duraklı yeni bir hat yapılması planlanmaktadır.[11]

Hatlar

Eski hatlar

  • Alsancak Garı – Pasaport İskelesi Tramvay Hattı
  • Karşıyaka Vapur İskelesi – Karşıyaka Tren İstasyonu Tramvay Hattı
  • Karşıyaka Vapur İskelesi – Alaybey Tramvay Hattı
  • Karşıyaka Vapur İskelesi – Bostanlı Tramvay Hattı
  • Göztepe – Konak Tramvay Hattı

İşletmedeki hatlar

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Tramvay hattına ilk elektrik veriliyor". izmir.bel.tr. 21 Aralık 2016. 7 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2017. 
  2. ^ a b c "Güle güle kullan İzmir!". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 24 Mart 2018. 24 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2018. 
  3. ^ "İzmir'in Tarihi". izmir.bel.tr. 8 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2015. 
  4. ^ "İzmir Gümrükleri Tarihçesi". ege.gtb.gov.tr. 6 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2015. 
  5. ^ a b c d e "İzmir'in ilk tramvay hatları". rayhaber.com. 27 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2015. 
  6. ^ Sümerli, Ömer Tolga. "The history of Alsancak terminal". Dokuz Eylül Üniversitesi. 15 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2018. 
  7. ^ a b "A full history of trams in Karşıyaka and planned future lines". Karşıyaka Dergisi. 13 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2018. 
  8. ^ "İzmir Tramvay Hatları Ön Etütleri" (PDF). izmir.bel.tr. Aralık 2009. 18 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2015. 
  9. ^ "Karşıyaka'da 'tramvaylı' günler başladı". izmir.bel.tr. 11 Nisan 2017. 7 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2017. 
  10. ^ "İzmir'in gurur günü". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 26 Ocak 2024. 27 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2024. 
  11. ^ "İşte İzmir'in yol haritası". izmir.bel.tr. 9 Ocak 2018. 21 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2018. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bostanlı, Karşıyaka</span>

Bostanlı, İzmir ilinin Karşıyaka ilçesine bağlı bir mahalledir. Karşıyaka sahili ile Mavişehir sahili arasında yer almaktadır. Mahallede Bostanlı Pazarı yani nam-ı değer Bospa olarak bilinen bir pazar her çarşamba düzenli olarak kurulmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">T2 (İzmir Tramvayı)</span> İzmir Tramvayı hattı

T2 Tramvay Hattı veya Konak Tramvayı, İzmir'de hizmet veren 12,8 kilometre (8,0 mi) uzunluğundaki 19 istasyonlu tramvay hattıdır. 24 Mart 2018'de hizmete giren hattın ilk istasyonu Fahrettin Altay, son istasyonu ise Halkapınar'dır. Hat üzerindeki yolculuk yaklaşık 41 dakika sürmektedir. Tramvay hattında 21 araç hizmet vermektedir. 21 aracın hizmet verdiği T2 hattında günlük yaklaşık 92.000 yolcu taşınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">T1 (İzmir Tramvayı)</span> İzmir Tramvayı hattı

T1 Tramvay Hattı veya Karşıyaka-Çiğli Tramvayı, İzmir'de hizmet veren 20,8 kilometre (12,9 mi) uzunluğundaki 28 istasyonlu tramvay hattıdır. Hattın 8,8 kilometre (5,5 mi) uzunluğundaki kısmı 11 Nisan 2017'de hizmete alınmıştır. Hattın kalanı ise 27 Ocak 2024'te işletime alınmıştır. Hat Çiğli Tramvayı (T3) ile entegre çalışmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İzmir'de toplu taşıma</span> İzmirin toplu taşıma ağı

İzmir'de toplu taşımacılık, 1880'lerde başladı. O dönem yalnızca atlı tramvaylar ve vapurlar kullanılmaktaydı. Atlı tramvayların yerini 1928'de elektrikli tramvaylar aldı. Otobüsler ise 1932'de işlemeye başladı. 1954'te tramvaylar kaldırılırken aynı yıl hizmete alınan troleybüsler 1992'ye kadar çalıştı. 21. yüzyıla gelindiğinde de metro ve banliyö trenleri kullanıma girdi. 2017'de ise tramvaylar yeniden hizmete alındı.

<span class="mw-page-title-main">İzmir Tramvayı</span> İzmir, Türkiyede tramvay sistemi

İzmir Tramvayı, İzmir'de hizmet veren tramvay ağıdır. Sahibi İzmir Büyükşehir Belediyesi, işletmecisi ise İzmir Metro A.Ş.'dir. Tramvay ağı, 11 Nisan 2017'de hizmete giren T1 Tramvay Hattı, 24 Mart 2018'de hizmete giren T2 Tramvay Hattı ve 27 Ocak 2024'te hizmete giren T3 Ring Tramvay Hattı'ndan oluşmaktadır. İzmir Tramvayı'nın toplam uzunluğu 33,6 km (20,9 mi) ve toplam istasyon sayısı 47'dir.

İzmir, Batı Anadolu için önemli bir ulaşım merkezidir. İzmir'in kapsamlı bir otobüs sistemi, gelişmekte olan bir metro ve banliyö demiryolu sistemi ve büyük bir kentsel feribot ağı bulunmaktadır. Ayrıca kenti Çeşme ve Aydın'a bağlayan otoyolları ve kentin çevresini halka gibi saran bir Çevre Yolu bulunmaktadır. Kentteki toplu taşıma hizmeti, tamamı İzmir Büyüşehir Belediyesi'nin sahip olduğu dört ayrı kamu kuruluşu tarafından yürütülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Pasaport Vapur İskelesi</span> İzmir, Türkiyede bir vapur iskelesi

Pasaport Vapur İskelesi, İzmir kent içinde ulaşımı sağlayan körfez vapurları için hizmete açılmış bir vapur iskelesidir.

<span class="mw-page-title-main">Konak Vapur İskelesi</span> İzmir, Türkiyede bir vapur iskelesi

Konak Vapur İskelesi, İzmir'de kent içi ulaşım sağlayan körfez vapurları için hizmete açılmış bir vapur iskelesidir. İskele İzmir'de kent içi deniz ulaşımından sorumlu belediye kuruluşu İZDENİZ tarafından işletilmektedir. İskele Konak Meydanı'nın kuzeybatısında yer alır. İlk olarak 1884'te açılmıştır. Mimar Zeki Sayar'ın (1905-2001) tasarladığı yeni iskele binası 14 Nisan 1938 tarihinde hizmete girmiş, ancak Mustafa Kemal Sahil Bulvarı için yapılan sahil dolgu işleminden sonra 1988'de yeniden inşa edilmiştir.

Atakent, İzmir ilinin Karşıyaka ilçesine bağlı bir mahalledir. Karşıyaka ilçesinin güneybatısında yer alan mahalle, Mavişehir, Bostanlı ve Yalı mahalleleri ile komşudur. İzmir Körfezi'ne kıyısı vardır. 2010 yılında 7.589'a ulaşan nüfusu sonraki yıllarda bir miktar gerileyerek 2019 yılı itibarıyla 7.196'ya inmiştir. Nüfusun yüzde 55'i kadın, yüzde 45'i erkektir. Emekliler tarafından yoğunlukla tercih edilen bir semttir. Mahalle, başta İzmir Büyükşehir Belediyesi ve Karşıyaka Belediyesine ait olmak üzere pek çok kafe ve restoranı ile Karşıyaka'nın önemli cazibe merkezlerinden birini oluşturur. Çok çeşitli ticari aktivitelerin yer aldığı Bostanlı Pazarı (BOSPA) Atakent sınırları içinde yer alır. Karşıyaka Belediyesine bağlı Hikmet Şimşek Sanat Merkezi bu mahallede bulunur.

<span class="mw-page-title-main">İzmir Tramvayı istasyonları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Türkiye'nin İzmir ilinde hizmet veren İzmir Tramvayı'nın kırk yedi istasyonu vardır. İstasyonların tamamı engelli erişimine uygundur. Alaybey, Alsancak Gar, Halkapınar, Karşıyaka İskele ve Semra Aksu istasyonlarından İZBAN'a; Fahrettin Altay, Konak İskele, Gazi Bulvarı ve Halkapınar istasyonlarından İzmir Metrosu'na; Bostanlı İskele, Göztepe, Karantina, Karşıyaka İskele, Konak İskele ve Üçkuyular istasyonlarından İZDENİZ vapur ve feribotlarına aktarma imkânı vardır.

T3 Ring Tramvay Hattı, T3 İç (Mavi) Hattı veya Çiğli Tramvayı, İzmir'de hizmet veren 12 kilometre (7,5 mi) uzunluğundaki 14 istasyonlu tramvay hattıdır. 27 Ocak 2024'te hizmete giren hat, T1 (Alaybey – Kâtip Çelebi Üniversitesi Tramvay Hattı hattı ile entegre çalışmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Güzelyalı (İzmir Tramvayı)</span> İzmir tramvayı istasyonu

Güzelyalı Tramvay İstasyonu, İzmir Tramvayı'nın T2 Tramvay Hattı'nda yer alan ve 24 Mart 2018'de hizmete giren hemzemin tramvay istasyonudur. Konak'ın Güzelyalı Mahallesi'nde Mustafa Kemal Sahil Bulvarı üzerinde, platformlar bulvarın kara ve deniz tarafında ayrı ayrı konumlanacak şekilde, yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Konak İskele (İzmir Tramvayı)</span> İzmir tramvayı istasyonu

Konak İskele Tramvay İstasyonu, İzmir Tramvayı'nın T2 Tramvay Hattı'nda yer alan ve 24 Mart 2018'de hizmete giren hemzemin tramvay istasyonudur. Konak'ın Konak Mahallesi'nde adını aldığı Konak Vapur İskelesi'nin yakınında İzmir Kent Tarihi Parkı'nın içinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bostanlı İskele (İzmir Tramvayı)</span> tramvay durağı

Bostanlı İskele Tramvay İstasyonu, İzmir Tramvayı'nın T1 Tramvay Hattı'nda yer alan ve 11 Nisan 2017'de hizmete giren hemzemin tramvay istasyonudur. Karşıyaka'nın Bostanlı Mahallesi'nde, platformlar bulvarın kara ve deniz tarafında ayrı ayrı konumlanacak şekilde, yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Karşıyaka İskele (İzmir Tramvayı)</span> tramvay durağı

Karşıyaka İskele Tramvay İstasyonu, İzmir Tramvayı'nın T1 Tramvay Hattı'nda yer alan ve 11 Nisan 2017'de hizmete giren hemzemin tramvay istasyonudur. Karşıyaka'nın Donanmacı Mahallesi'nde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Vilayet Evi (İzmir Tramvayı)</span> tramvay durağı

Vilayet Evi Tramvay İstasyonu, İzmir Tramvayı'nın T1 Tramvay Hattı'nda yer alan ve 11 Nisan 2017'de hizmete giren hemzemin tramvay istasyonudur. Karşıyaka'nın Atakent Mahallesi'nde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çarşı (İzmir Tramvayı)</span> tramvay durağı

Çarşı Tramvay İstasyonu, İzmir Tramvayı'nın T1 Tramvay Hattı'nda yer alan ve 11 Nisan 2017'de hizmete giren hemzemin tramvay istasyonudur. Karşıyaka'nın Bostanlı Mahallesi'nde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Selçuk Yaşar (İzmir Tramvayı)</span> tramvay durağı

Selçuk Yaşar Tramvay İstasyonu, İzmir Tramvayı'nın T1 Tramvay Hattı'nda yer alan ve 11 Nisan 2017'de hizmete giren hemzemin tramvay istasyonudur. Karşıyaka'nın Atakent Mahallesi'nde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nikâh Sarayı (İzmir Tramvayı)</span> tramvay durağı

Nikâh Sarayı Tramvay İstasyonu, İzmir Tramvayı'nın T1 Tramvay Hattı'nda yer alan ve 11 Nisan 2017'de hizmete giren hemzemin tramvay istasyonudur. Karşıyaka'nın Aksoy Mahallesi'nde yer almaktadır.