İçeriğe atla

İzla Dağı

Koordinatlar: 37°20′00″K 41°10′00″D / 37.33333°K 41.16667°D / 37.33333; 41.16667
İzla Dağı'ndaki birçok manastırdan biri olan Safran Manastırı Mor Hananyo

İzla Dağı (Süryaniceܛܘܪ ܐܝܙܠܐ Ṭūr Īzlā),[1] aynı zamanda Nisibis Dağı veya 9. yüzyılda kısa bir süre Kashyari Dağı olarak adlandırılmıştır, bir zamanlar Sasani İmparatorluğu'nda olan Nisibis yakınlarındaki alçak bir dağ veya sırttır, günümüzde Türkiye'nin güneydoğusunda, Suriye sınırı boyuncadır. Sırt, Hristiyanlığın ilk yüzyıllarında inşa edilmiş düzinelerce antik manastırın bulunduğu yerdir. Modern zamanlarda, 1930'larda yeniden kutsanan Mor Melke, 2012-2013'te Dibek'te kurulan Mor Yakub Manastırı ve 70'lerde terk edildikten sonra 2008'de yeniden kurulan Mor Augin Manastırı dışında tüm manastırlar harabe halindedir.

Dağ olarak adlandırılsa da aslında 77 kilometre (48 mi)* kuzey (Türkiye) tarafında bir plato ve güney (Suriye) tarafında bir ova ile doğudan batıya uzanan bir sırttır. Sırtın bir ucu, bir Roma tahkimatı olan Dara'dır. Diğer yanında ise 4. yüzyılda II. Constantius tarafından yaptırılan Tur Abdin Kalesi'nin bulunduğu Serwan (Sisaranon) yer alır.

4. yüzyılda kurulduğuna inanılan ilk manastırlar Mar Awgin, Mar Malke ve Mar Samuel'dir. Sonraki en ünlüsü, 6. yüzyılın ikinci yarısında kurulan ve Büyük Manastır olarak da bilinen Kaşkarlı Mar Abraham idi. Daha sonraki manastırlar arasında Rabban Sapra, Mar Yaret, Mar Khudahwi, Za'faran (Safran), Arap Mar Yohannan ve Mar Ya'qob manastırları vardı. Zirvede, İzla Dağı'nda yaklaşık 40.000 keşiş vardı.

Önemli sakinleri

Kaynakça

  1. ^ Thomas A. Carlson et al., “Izla — ܛܘܪܐ ܕܐܝܙܠܐ ” in The Syriac Gazetteer last modified 14 Ocak 2014, http://syriaca.org/place/100 17 Kasım 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
  • Wigram, W. A. (2004). An introduction to the history of the Assyrian Church, or, The Church of the Sassanid Persian Empire, 100–640 A.D. Gorgias Press. ISBN 1-59333-103-7. 
  • Wilmshurst, David (2000). The ecclesiastical organisation of the Church of the East. Peeters Publishers. ISBN 978-90-429-0876-5. 

Dış bağlantılar


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nusaybin</span> Mardinin ilçesi

Nusaybin, Mardin iline bağlı Suriye sınırında Kamışlı'ya komşu ovada kurulmuş bir ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Atlantik beyaz yanlı yunusu</span>

Atlantik beyaz yanlı yunusu Lagenorhynchus cinsindeki altı yunus türünden biridir ve Kuzey Atlas Okyanusu'nun ılık ve serin sularında bulunur. Belirgin bir renge sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Hoşköy, Şarköy</span>

Hoşköy, Tekirdağ'ın Şarköy ilçesine bağlı mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Deyrüzzaferân Manastırı</span> Mardinde bir manastır

Deyrüzzaferân Manastırı Mardin'in 3 km doğusunda, 5. yüzyılda yapılan bir Süryani manastırı ve Süryanilerin önemli merkezlerinden biridir. Mor Hananyo Kilisesi, Azizler Evi, Meryem Ana Kilisesi ve Güneş Tapınağı manastırın önemli yapılarını oluşturur. Manastırın içinde tarihi bir Süryanice İncil ve kutsal taş bulunmakta, ilk tıp fakültesinin burada kurulduğu söylenmektedir. Kurulduğu dönemden kalma mozaikler bugün de durmaktadır. Canlı bir tarih görünümünde olan manastırın en büyük özelliklerinden biri de içinde 52 Süryani patriğinin mezarlarının bulunmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yamanlar Dağı</span> İzmir, Türkiyede bir dağ

Yamanlar Dağı İzmir metropol alanının ve İzmir Körfezi'nin kuzeydoğu kesimine hakim, büyük kısmı Karşıyaka ilçesi sınırları içinde yer alan 1,076 metre yüksekliğinde dağ kütlesi.

<span class="mw-page-title-main">Matterhorn</span> İsviçre Alplerinde bir dağ

Matterhorn (Almanca), Cervino (İtalyanca), Cervin (Fransızca), İsviçre Alpleri'nde bulunan bir dağdır. Pennine Alpleri'nin geniş Monte Rosa bölgesinde, 4.478 metre (14.692 ft) yüksekliktedir. Alpler ve Avrupa'nın en yüksek zirvelerinden biri yapan büyük, neredeyse simetrik piramidal bir zirvedir. Çevredeki buzulların üzerinde yükselen dört dik yüz, dört pusula noktasına bakar ve Hörnli, Furggen, Leone/Lion ve Zmutt sırtları tarafından bölünür. Dağ, kuzeydoğudaki Valais kantonundaki İsviçre kasabası Zermatt'a ve güneydeki Aosta Vadisi'ndeki İtalyan kasabası Breuil-Cervinia'ya bakmaktadır. Matterhorn'un hemen doğusunda, kuzey ve güney tarafındaki iki vadi arasındaki ana geçit olan ve Roma Dönemi'nden beri ticaret yolu olan Theodul Geçidi bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bellapais Manastırı</span>

Bellapais Manastırı, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Beylerbeyi köyünde bulunan tarihi bir manastır.

<span class="mw-page-title-main">Mor Gabriel Manastırı</span> Dünyanın ayakta kalan en eski Süryani Ortodoks manastırı

Mor Gabriel Manastırı, dünyanın ayakta duran en eski Süryani Ortodoks manastırıdır. Mardin ilinin Midyat ilçesine bağlı Güngören köyü sınırları içerisinde, Süryanilerin anayurdu olarak bilinen Tur Abdin platosunda bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Barlaham Manastırı</span>

Barlaham Manastırı, Türkiye'nin Hatay ilinin Yayladağı ilçesinde harap hâlde bir Gürcü manastırdır. Manastıra ulaşımın tek yolu Yeditepe beldesinden yaya olarak 2.5 saat boyunca dağa tırmanmaktır. Manastır, Türkiye-Suriye sınırına yakın bir konumdadır.

<span class="mw-page-title-main">Oşki Manastırı</span>

Oşki Manastırı, tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Uzundere ilçesine bağlı ve eski adı Oşki olan Çamlıyamaç köyünde eski Gürcü manastırıdır. Manastırın 963-973 yılları arasında inşa edilmiş olan ana kilisesi Vaftizci Yahya'ya adanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Lübnan Dağı</span> ortalama yüksekliği 2.200 metreyi geçen, Lübnandan Humus yakınlarındaki Suriye sınırına uzanan dağ sırası

Lübnan Dağı, Lübnan'dan, Humus yakınlarındaki Suriye sınırına kadar uzanan, Bikâ Vadisi'yle, hem Suriye'ye, hem Lübnan'a ait Anti-Lübnan Dağları'ndan ayrılarak batısında yer alan, Suriye'ye bağlı El Nuseyriye Dağları'nınsa güneyinde bulunup, ortalama yüksekliği 2.200 metreyi geçen ve ortalama 4 metre derinliğe ulaşan kar ve dolu yağışıda dahil olmak üzere, oldukça önemli miktarda yağış alan, dağ sırasına verilen isim. Lübnan Dağı adı verilen dağ sırası, 3.088 m ile en yüksek noktası olan Kurnet El-Savda ile beraber, Akdeniz'e paralel olarak, 170 km ile neredeyse tüm Lübnan boyunca uzanır. Lübnan tarihte, yerel halka coğrafi ve stratejik koruma sağlayan, bu dağlar aracılığıyla tarif edilmiştir ve tanımlanmıştır. Lübnan'da, dağlarda, manzaranın güzelleşmesi, coğrafi mesafelerden çok, rakıma bağlıdır. Buna örnek olarak, dağların meşhur olarak bilinen çamları ve meşeleri orta rakımlarda yetişirken, dağların yüksek rakımlarında, dünyaca ünlü Lübnan sedirlerinin geriye kalan son örnekleri ağaçlıklar halinde yetişmeye devam etmektedir. Tarihte, Lübnan'da bulunan, Fenikelilerin yerleşkelerinde ve kolonilerinde yaşayan halk, Lübnan Dağı'ndaki Lübnan sediri ormanlarını kullanarak ilk gemi filolarını yapmış ve bu sayede Levant'lı ve Orta Doğu'lu, komşularıyla da ticaret ilişkilerini kurmuş ve geliştirmişlerdir. Fenikeliler ve arkasından gelen diğer hükümdarlar, sürekli ve aralıksız bir şekilde dağ sıralarını yeni ağaçlar dikip yeşillendirerek, yeniden toprakları doldurmuştur ve bu sayede Fenikeliler zamanından ta ki 16. yüzyıl sonlarına kadar bile, Lübnan Dağ Sırası'nın başta Lübnan sediri olmak üzere birçok çeşit ağaç içeren ormanlık alanı oldukça büyük olmuştur. Günümüzdeyse, çam, meşe ve benzeri alışıldık ağaçlar ile yüksek rakımlarda oldukça az sayıda adını bölgeden alan, değerli, Lübnan sediri bulunmaktadır.

Şartrö Tarikatı veya Aziz Bruno Tarikatı, Hristiyanlığın Katolik mezhebine bağlı bir tarikatıdır.

<span class="mw-page-title-main">Gümüşler Manastırı</span>

Gümüşler Manastırı, Niğde ilinin Gümüşler kasabasında büyük bir tüf kaya kitlesinin içine oyulu bir kaya manastır kilisesidir.

<span class="mw-page-title-main">Mistra</span> Mistra

Mistra, Mezistre veya Misehor, Mora Vakainamelerinde (kroniklerinde) Μυζηθράς Myzithras, kale için bir kasaba ve Lakonya, Mora'nın eski bir belediyesi. Yunanistan'da 2011 yılında gerçekleşen yerel idareler reformundan beri Sparta belediyesinin bir parçasıdır. Antik Sparta'nın yanında Taygetus dağında konumlanmıştır. 14 ve 15. yüzyıllarda Bizans Mora Despotluğu'na başkentlik ettiği dönem zenginlik ve kültürel bir yükseliş yaşamıştır. Şehirde yerleşim Osmanlı döneminde devam etmiştir ancak Batılı Seyyahlar yanlışlıkla burayı antik Sparta olduğunu düşünmüşlerdir. 1830larda burası terk edilip, yaklaşık sekiz kilometre doğusunda yeni kasaba Sparta inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Surp Garabet Manastırı</span>

Surp Garapet Manastırı Türkiye'nin Muş ilinin yaklaşık 30 km kuzeybatısındaki Taron bölgesinde bulunan ve 4. yüzyılında inşa edilmiş olan tarihî bir Ermeni manastırı. 1915 Ermeni kırımı'nda vandalize edilmiştir ve sonra ise yıkılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Tur Abdin</span> Türkiyede dağlık bir alan

Tur Abdin, Türkiye'nin güneydoğusundaki Midyat ve çevresini içine alan tepelik bir bölgedir. Süryanicede "kulların dağı" anlamına gelen Tur Abdin, Süryani Ortodokslar için önemli bir bölge olup dinî ve kültürel merkezleridir. Bölgenin çok eski bir tarihi geçmişi vardır. Yeryüzünde ayakta kalmış en eski Süryani Ortodoks Manastırı olan Mor Gabriel Manastırı da (Deyrulumur) bu bölgededir.

<span class="mw-page-title-main">Sapara Manastırı</span>

Sapara Manastırı Gürcistan'daki Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi sınırları içinde ve Ğreli köyü yakınında yer alan bir Gürcü Ortodoks kilisesidir.

<span class="mw-page-title-main">Hobi Manastırı</span>

Hobi Manastırı veya resmi adıyla Nocihevi Meryem'in Ölümü Manastırı, Batı Gürcistan'daki Hobi şehrinin yakınlarında konumlanmış bir Gürcü Ortodoks manastırıdır. Kilise binasının tarihi 13. yüzyıla dayanmaktadır. Dış kısmı taş oymalarla, iç kısmı ise fresklerle süslenmiştir. Manastır, Megrelya Prensliği'nden Dadiani hanedanına manastır olarak hizmet vermiştir. Manastır, birkaç rölik ve ikonaya ev sahipliği yapmaktadır. Manastır, Ulusal Öneme Sahip Taşınmaz Kültür Anıtları listesine eklenmiştir.

Yüce Babayi Nestoryan Kilise Babası, manastır kurucusu, başrahip ve teolog.

Kaşkarlı Büyük İbrahim Nestoryan Başrahip, manastır kurucusu ve Nestoryan Kilisesi'nin gelişmesinde etkili olmuş bir isimdir. Kilise Doktoru ve Doğu Süryani Kilisesi’nin azizi olarak kabul görür ve yortusu Epifani bayramından sonraki altıncı cumadır.