İçeriğe atla

İyi, Kötü ve Çirkin

İyi, Kötü ve Çirkin
Il Buono, il brutto, il cattivo
The Good, The Bad and The Ugly
Filmin afişi
YönetmenSergio Leone
YapımcıAlberto Grimaldi
SenaristAgenore Incrocci
Furio Scarpelli
Luciano Vincenzoni
Sergio Leone
Mickey Knox (İngilizce versiyon)
Hikâye (eser)Sergio Leone
Luciano Vincenzoni
OyuncularEli Wallach
Clint Eastwood
Lee Van Cleef
Aldo Giuffrè
Luigi Pistilli
Rada Rassimov
Enzo Petito
Claudio Scarchilli
John Bartha
Livio Lorenzon
Antonio Casale
Sandro Scarchilli
Benito Stefanelli
Angelo Novi
Antonio Casas
MüzikEnnio Morricone
Yapım yılı1966
Süre161 dk
Ülkeİtalya İtalya, İspanya İspanya
Dilİngilizce, İtalyanca
Bütçe1,200,000 dolar
Önceki filmBirkaç Dolar İçin

İyi, Kötü ve Çirkin (İtalyanca: Il buono, il brutto, il cattivo), 1966 yapımı Sergio Leone'nin yönettiği İtalyan Spagetti Western filmidir. Başrollerini Clint Eastwood, Lee Van Cleef ve Eli Wallach paylaşmaktadır. Filmin hikâyesi Luciano Vincenzoni ve Sergio Leone tarafından, senaryosu ise Agenore Incrocci ve Furio Scarpelli tarafından yazılmıştır. Filmin müzikleri Ennio Morricone tarafından bestelenmiştir. Film Türkiye'de 13 Ocak 1969'da gösterime girmiştir.[1]

Bir Avuç Dolar (1964) ve Birkaç Dolar İçin (1965) filmleriyle başlayan üçlemenin sonuncusudur. Üçlemeler arasında konu bağlantısı yoktur.

Clint Eastwood bu filmde 1968 yılındaki Golden Laurel ödüllerinde en iyi aksiyon performansı dalında ikinciliğe layık görülmüştür ve dünya çapında tanınan bir aktör haline gelmiştir.

Film IMDb'de dünyanın gelmiş geçmiş en iyi 250 filmi arasında 10. sırada yer almaktadır.[2]

Konu

Tuco (Çirkin), üzerine ödül konulmuş bir kanun kaçağıdır. Keskin nişancı Sarışın (İyi) adlı kovboyla iş birliği yaparak kasabaları dolaşmaktadırlar. Tuco'yu kanun adamlarına teslim eden Sarışın, ödülü alıp Tuco'yu asılmaktan son anda kurtarmaktadır. Bir kasabada işlerin ters gitmesi üzerine ortaklıkları bozulur. Ortaklığın bozulmasının ardından Sarışın, Tuco'yla yollarını ayırır ve Tuco'yu elleri bağlı yürüterek cezalandırır. Bunun üzerine Tuco, intikam için Sarışın'ın peşine düşer. Uzun uğraşlar sonucu yakaladıktan sonra ceza olarak Sarışın'ı çölde, susuz bir şekilde yürütür. Bu arada Melekgöz (Kötü) lakaplı Sentenza ise Bill Carson adında büyük miktarda altını ele geçirmiş eski bir askerin izini sürmektedir.

Tuco'nun çölde Sarışın'ı susuzluktan öldürmek üzere olduğu bir anda ikisinin Bill Carson'la karşılaşmaları tüm planları değiştirir. Carson, altınları Amerikan İç Savaşı'nın hareketli olduğu bir cephede mezarlığa saklamıştır. Ancak Tuco mezarlığın yerini, Sarışın ise mezarın adını öğrenebilmiştir. Mecburen iş birliğine tekrar dönen ikili altınları aramaya koyulur.

Cephede Güneyli üniformaları ile ilerleyen Tuco ve Sarışın, Kuzeylilere esir düşer. Melekgöz Sentenza ise adamlarıyla birlikte esir kampının Kuzeyli çavuşudur. Carson'ın altınlarının yerini öğrenmeye çalışan Melekgöz, Tuco'ya işkence yapar ve altınların yerini öğrenir. Tuco'yu trenle başka bir şehre yollar. Sarışın ile Melekgöz, mezarlığın olduğu bölgeye hareket eder. Bu sırada Tuco Kuzeyli askerlerden trenden atlayarak kurtulur. Sarışın ve Melekgöz'ü bulur. Tuco ile Sarışın tekrar iş birliği yapar ve Melekgöz'ün adamlarını öldürür. Melekgöz ise kaçar. Tuco ile Sarışın mezarlığa doğru yol almaktadırlar ancak mezarlık savaşın tüm hızıyla devam ettiği bir cephenin ortasındadır. Çarpışmayı durdurmak için iki tarafın da peşinde olduğu köprüyü havaya uçururlar. Altınlara ulaşmaya ramak kalmışken; Tuco, Sarışın'ı kandırır ve kaçar fakat Sarışın'dan kurtulamaz. Bu arada Melekgöz de mezarlığa yol almaktadır. Üçlü mezarlıkta karşılaşır fakat mezarın ismini sadece Sarışın bilmektedir.

Hakimiyetin sürekli el değiştirdiği mücadelede mezarlığın ortasında yapılan üçlü bir düello kazananı belirleyecektir. Sarışın mezarın ismini taşa yazar ve düello başlar. Düello esnasında Sarışın, Melekgöz'ü vurarak öldürür. Sarışın, altınların yarısını alır ve Tuco'yu asıp ellerini bağlayarak uzağa gider. Keskin nişancılığını konuşturarak Tuco'yu düşürür ve ardından uzaklaşır. Tuco, elleri bağlı bir şekilde kalan altınlarıyla baş başa kalır.

Oyuncular

  • Clint Eastwood - Sarışın (İngilizce: Blondie): İyi. Kendinden emin bir ödül avcısı.
  • Lee Van Cleef - Sentenza / Melekgöz (İngilizce: Angel Eyes): Kötü. Verilen işi yerine getiren soğukkanlı, kusursuz bir kiralık katil.
  • Eli Wallach - Tuco Benedicto Pacifico Juan Maria Ramirez: Çirkin. Meksikalı haydut, aranan bir suçlu.
  • Aldo Giuffrè - Alkolik Yüzbaşı
  • Mario Brega - Onbaşı Wallace: Tuco'ya işkence eden asker.
  • Luigi Pistilli - Pablo Ramirez: Tuco'nun kardeşi. Katolik bir rahip. Tuco'ya haydut olmayı seçtiği için kızan ama aynı zamanda seven biri.
  • Rada Rassimov - Maria
  • Enzo Petito - Satıcı
  • Claudio Scarchilli - Pedro: Tuco'nun adamı. Sarışın tarafından öldürülmüştür.
  • John Bartha - Şerif
  • Livio Lorenzon - Fırıncı
  • Antonio Casale - Jackson / Bill Carson
  • Sandro Scarchilli - Chico: Tuco'nun adamı. Sarışın tarafından öldürülmüştür.
  • Benito Stefanelli - Melekgöz'ün adamı
  • Angelo Novi - Rahip
  • Antonio Casas - Stevens

Kaynakça

  1. ^ "İyi, Kötü ve Çirkin'in IMDb Sayfası". 5 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2014. 
  2. ^ "IMDb Top 250". 2 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2010. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sergio Leone</span> İtalyan film yönetmeni, yapımcı ve senarist (1929-1989)

Sergio Leone, İtalyan film yönetmeni, film yapımcısı ve senarist. Daha çok "spaghetti western" türüyle bilinse de "Bir Zamanlar Amerika" filmiyle sadece bir spaghetti western yönetmeni olmadığını kanıtlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Clint Eastwood</span> Amerikalı film yönetmeni ve sinema oyuncusu

Clinton Eastwood Jr, Amerikalı sinema oyuncusu, yönetmen, yapımcı, besteci.

<span class="mw-page-title-main">Lee Van Cleef</span> Amerikalı sinema oyuncusu (1925 – 1989)

Lee Van Cleef, Amerikalı oyuncu. Daha çok western filmleriyle tanınmış, görüntüsünün de yardımıyla kötü adam rollerinin en tanınmış yüzlerinden biri olmuştur.

<i>Bir Avuç Dolar</i> 1964 yapımı kovboy filmi

Bir Avuç Dolar, başrolünü Clint Eastwood'un oynadığı, yönetmenliğini Sergio Leone'nun yaptığı 1964 yapımı spagetti western tarzı bir filmdir. Birkaç Dolar İçin (1965) ve İyi, Kötü ve Çirkin (1966) filmlerinin takip ettiği, kısaca Dolar Üçlemesi olarak bilinen serinin ilk filmidir. Akira Kurosawa'nın 1961 yapımı Yojimbo filminden ilham alınarak çekildiği söylenir. Her filmde Clint Eastwood'un oynadığı karaktere farklı isimler verilir. Üç film de İspanya'nın Almería bölgesinde çekilmiştir.

<i>Affedilmeyen</i>

Affedilmeyen, Clint Eastwood'un yönettiği ve David Webb Peoples'ın senaryosunu yazdığı 1992 Amerikan yapımı Western tarzı sinema filmidir. Yıllar önce silahlarını kaldırıp çiftçiliğe dönen yaşlı haydut ve katil William Munny'nin son bir iş daha kabul etmesiyle başına gelenleri konu alır. Şiddetin çirkin yönlerini ve Eski Batı miti ile yüzleşen bir kara Western olan filmin başrolünde Eastwood, yan rollerinde Gene Hackman, Morgan Freeman ve Richard Harris yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Eli Wallach</span> Amerikalı sinema oyuncusu (1915 – 2014)

Eli Herschel Wallach, Amerikalı sinema oyuncusudur.

<i>Sabata Vadiler Hakimi</i>

Sabata Vadiler Hakimi 1969 İtalya yapımı Spagetti Western filmidir. Özgün adı Ehi amico... c'è Sabata, hai chiuso! dur ve Türkçede Hey ahbap, işte Sabata, işin bitti! anlamına gelmektedir. Film birçok ülkede sadece Sabata adıyla gösterime sunulmuştu.

<span class="mw-page-title-main">Spagetti Western</span>

Spagetti Western, 1960 - 1975 yılları arasında Avrupa'da çoğunlukla İtalyan yapımcı ve yönetmenler tarafından çevrilmiş Western filmlerine verilen addır. Bu nedenle bazen Italo-Western olarak da adlandırılırlar. Bu türü tanımlamak için kullanılan diğer isimler ise sırasıyla Euro-Western, Macaroni Western ve Western All'Italiana'dır.

<span class="mw-page-title-main">John Saxon</span> Amerikalı sinema oyuncusu (1936 – 2020)

John Saxon, İtalyan asıllı Amerikalı oyuncudur.

Raşomon 1950 Japonya yapımı dramatik filmdir. Özgün adı Rashōmon'dur. (羅生門) Japon kısa hikâyesinin babası olarak anılan Ryūnosuke Akutagawa (1892-1927)'nın 1915 tarihinde yazdığı Rashomon ve Korulukta adlı iki kısa hikâyesinden uyarlanan filmi Akira Kurosawa yönetmiştir. Kurosawa aynı zamanda Shinobu Hashimoto ile birlikte filmin senaryosunu yazmış, ayrıca filmin kurgusunu da yapmıştır. Başlıca rollerinde Toşiro Mifune, Machiko Kyō, Masayuki Mori ve Takashi Shimura'nın oynadıkları filmin siyah beyaz görüntülerini Kazuo Miyagawa çekmiştir.

<i>Kadın Affetmez</i>

Kadın Affetmez, 1971 ABD yapımı dramatik savaş filmidir. Özgün adı The Beguiled olan film Türkiye'de Eylül 1972'de sinemalarda gösterime girmişti.

<i>Çılgın Savaşçılar</i>

Çılgın Savaşçılar, 1970 ABD-Yugoslavya ortak yapımı savaş komedi filmidir. Özgün adı Kelly's Heroes olan film Türkiye'de ilk kez 6 Kasım 1972 tarihinde gösterime girmişti.

Blondie, İngilizce sarışın anlamına gelen Blond kelimesinden türetilmiş bir terim.

<i>Birkaç Dolar İçin</i> Yönetmen Sergio Leonenun 1965 yapımı filmi

Birkaç Dolar İçin, 1965 yapımı Sergio Leone'nin yönettiği spagetti western filmidir. Sergio Leone'nin Dolar Üçlemesi'nin ikinci filmidir. İlk film 1964 yapımı Bir Avuç Dolar, üçüncü film ise 1966 yapımı İyi, Kötü ve Çirkin'dir. Filmde Clint Eastwood ve Lee Van Cleef başrolleri paylaşmaktadırlar.

<i>İyi, Kötü ve Tuhaf</i>

İyi, Kötü ve Tuhaf, 2008 Güney Kore yapımı western filmidir. Özgün adı olan filmin İngilizce uluslararası adı The Good, the Bad, the Weird dir ve Sergio Leone'nin yönettiği ünlü Spagetti Western baş yapıtı "İyi, Kötü ve Çirkin"den esinlenilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Clint Eastwood filmografisi</span>

Clint Eastwood filmografisi, Amerikalı aktör, yönetmen, yapımcı ve besteci Clint Eastwood'un rol aldığı film ve televizyon yapımlarının listesidir. Adının geçmediği film rolleri ve televizyon görünümleri ile başlayan Eastwood'un oyunculuk kariyeri, 50 yılı geçmiş ve hâlâ devam etmektedir.

<i>Kasabadaki Yabancı</i>

Kasabadaki Yabancı; Clint Eastwood'un yönetmenliğini, Ernest Tidyman'in yazarlığını, Robert Daley'in ise yapımcılığını üstlendiği 1973 yapımı Amerikan filmidir. Film, Eastwood'un yakın çalışma arkadaşları Sergio Leone ve Don Siegel'in yapıtlarından etkilenmiştir. Film, Kaliforniya kıyısındaki Mono Gölü yakınlarında çekilmiştir.

<i>Pale Rider</i>

Pale Rider, yapımcılığını ve yönetmenliği Clint Eastwood'un üstlendiği ve başrollerinde Clint Eastwood, Michael Moriarty, Carrie Snodgress ve Chris Penn'in yer aldığı ABD 1985 yapımı western sinema filmidir. Soluk renkli atın hayalet binicisi (Eastwood) Ölümü temsil ettiğinden, filmin adı Mahşerin Dört Atlısı'na bir göndermedir. Gişede 41 milyon doların üzerinde hasılat yapan film, 1980'lerin en çok hasılat yapan Western filmi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">İsimsiz Adam</span> film karakteri

İsimsiz Adam, Sergio Leone'in spagetti western tarzındaki Dolar Üçlemesi filmlerinde Clint Eastwood tarafından canlandırılan karakter. Bir Avuç Dolar (1964), Birkaç Dolar İçin (1965) ve İyi, Kötü ve Çirkin (1966) filmlerinde oynadı.

Ölüm Atlısı, Giulio Petroni tarafından yönetilen, Luciano Vincenzoni tarafından senaryosu yazılan, Lee Van Cleef ve John Phillip Law'un başrollerinde oynadığı 1967 yapımı, İtalyan spagetti western filmidir.