İçeriğe atla

İsmet Atlı

İsmet Atlı
Kişisel bilgileri
Doğumu1 Ocak 1931(1931-01-01)
Adana
Ölümü4 Nisan 2014 (83 yaşında)
Adana
Boy1,73 m (5 ft 8 in)
Spor
ÜlkeTürkiye
SporGüreş
Yarışma(lar)Serbest, Grekoromen

İsmet Atlı (1931, Adana - 4 Nisan 2014, Adana), Dünya ve Olimpiyat Şampiyonu Türk güreşçi, halk ozanı. 1960 yılında Roma Olimpiyatları’nda serbest stil 87 kiloda dünya şampiyonluğunu kazanmıştır.

Yaşamı

Adana’nın Kozan ilçesine bağlı Çukurören Köyü’nde 1931’de dünyaya geldi. İsmet adı, İsmet İnönü’ye izhafeten verilmişti[1] Babası koşu atı yetiştiren ve at yarışlarına meraklı bir kişi olduğundan ailesi Atlılar olarak anılmaktaydı. Şiirlerinde Atlı, İsmet Atlı veya sadece İsmet adını kullandı. Babası Varsağı aşireti mensubu Pehlivan Ali, annesi Afşar aşiretine mensup Safiye Hanım’dır. Anne-baba bir altı kardeşi, babasının ilk evliliğinden dört üvey kardeşi vardır.

İlkokul mezunu olan İsmet Atlı, köylerinde okul olmadığı için Hamamköy İlkokulu’nda okudu ve 1942 yılında mezun oldu. İlkokul yıllarında iken halk edebiyatıyla ve güreşle ilgilenmeye başladı. Atatürk’ün güreşe merakını öğrenince onun istediği gibi bir güreşçi olmayı amaç edindi. Babası Pehlivan Ali, onu ileride millî güreşçi olması için teşvik etti. Yine babasının teşvikiyle ilkokul yıllarında iken halk ozanlarının şiirlerini ezberledi.

1951 yılında minder güreşine çıktı. Daha ilk yılında büyük bir varlık göstererek millî takıma alındı. Aynı yıl İskenderiye'de yapılan Akdeniz Oyunları'nda ilk defa ay-yıldızlı mayoyu giydi ve serbest stil 79 kiloda şampiyon oldu. 1952’de piyade olarak İzmir’de askere alındı ve orada güreş antrenmanlarına katıldı, altı ay sonra Yaşar Doğu’nun isteği ile Ankara Muhafız Birliği’ne alındı. Millî güreş takımının üyesi olarak yarışmalara katılmaya devam etti. Askerdeyken Finlandiya ve Japonya’daki müsabakalara gönderildi. Helsinki Olimpiyatlarında grekoromen stili 87 kiloda 5. (1953), Napoli’de grekoromen stili 79 kiloda dünya 4.sü (1953), Tokyo’da serbest stil 79 kiloda dünya 2.si(1954) oldu.

Birçok defa bölge ve Türkiye şampiyonlukları kazandı ve 10 yıl süreyle millî takımdaki yerini korudu. 1954 yılında dünya ikinciliğinin ardından, 1960 yılında Roma Olimpiyatları’nda serbest stil 87 kiloda dünya şampiyonluğunu kazandı. 1951'den 1964'e kadar süren güreş yaşamında millî mayoyu 62 defa giydi.[2] Kendine has en iyi uyguladığı güreş teknikleri Tekten ve Çiftten Dalmak, Boyunduruk, Göğüs çaprazı, Yerden Sarma, Şark kündesi Yanbaş Oyunudur.[3]

1957’de Karakayalı aşiretinden Mehmet Menzi’nin kızı Dürdane Hanım ile 1957 yılında evlendi, 49 yıl süren evliliklerinde çocukları olmadı. Dürdane Hanımın 2008 yılında vefatından sonra; Ankara'da bir kamu kurumunda çalışan, Andırın'lı Cennet Temiz ile 2009 yılında evlendi.

1961 yılında güreşi bırakıncaya kadar hayatını sadece güreş müsabakalarından elde ettiği ödüllerle kazandı. Tercüman ve Türkiye Gazeteleri ile Adana’nın yerel gazetelerinde köşe yazarlığı da yaptı. “Şampiyonun Not Defteri, Minder, Tuş” adlı gazete köşesinde güreş ve kültürel konularla ilgili yazılar yazdı.

2003 yılında Adana’nın Karşıyaka Kışla Mahallesi’nde açılan güreş okuluna adı verildi. İsmet Atlı, ikinci adresi olarak belirlediği bu mekânda güreş sporuna katkıda bulunmaya devam etmektedir.

Sporculuğunun yanı sıra bir ozan olan İsmet Atlı, yöresindeki kurtuluş bayramları için çeşitli destanlar yazar, halk ozanları derneğinin üyesidir ve halk aşıkları yetişmesi için çaba gösterir. Derlediği folklor ürünlerini makale olarak yayımlar ancak ozanlığı her zaman güreşçiliğinden sonra ikinci plandadır.

Yayımlanmış iki kitabı vardır: Birincisi, “Dünya Güreşine Oyun Getiren Ustalar” (basım tarihi bilinmiyor), ikincisi “Yazılar, Anılar ve Şiirlerle Türk Güreşi”(2001).

Kaynakça

  1. ^ İşte O Pehlivan İsmet Atlı’dır, 1. Cilt, Dr. Halil Atılgan, Ankara 2007
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2007. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2007. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Grekoromen güreş</span>

Grekoromen, ayaklara dokunmadan icra edilen güreş şeklidir. Rakipler biribirlerinin ayak ve bacaklarına dokunmadan güreşirler.

<span class="mw-page-title-main">Yaşar Doğu</span> Türk olimpik güreşçi

Yaşar Doğu, hem serbest hem de grekoromen stilde güreşen Türk milli güreşçi.

Hamit Kaplan, Türk güreşçi. 1956 Yaz Olimpiyatları ve 1957 Dünya Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır.

Adil Candemir (Guğoj), Türk sporcu ve milli güreşçidir. Kuzey Kafkasya'nın Kıyı Şapsığ bölgesinden Sürgüne uğrayan Çerkes (Adiğe) lerin Guğoj ailesindendir.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Dağıstanlı</span> Türk olimpik güreşçi

Mustafa Dağıstanlı, Türk güreşçi ve siyasetçi. 1956 Yaz Olimpiyatları ve 1960 Yaz Olimpiyatları'nda altın madalya kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Kireççi</span> Türk güreşçi (1914–1978)

(Mersinli) Ahmet Kireççi, Türk güreşçi. Olimpiyat tarihinde dereceye giren ilk iki Türk sporcudan biridir. 1948 Yaz Olimpiyatları'nda altın madalya kazanmış ve 1936 Berlin Yaz Olimpiyatları'nda elde ettiği bronz madalyayla Türkiye'ye ilk olimpiyat madalyasını kazandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Rıza Kayaalp</span> Türk olimpik güreşçi

Rıza Kayaalp, Türk güreşçidir. Grekoromen stil 130 kiloda mücadele eden sporcu Ankara ASKİ Spor kulübü bünyesinde kariyerini sürdürmektedir. 5 kez dünya ve 12 kez Avrupa şampiyonu olmuştur. 2016 Yaz Olimpiyatları'nda gümüş ve 2012 ve 2020 Yaz Olimpiyatları'nda bronz madalya kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Bilek</span> Türk güreşçi (1932 - 1971)

Ahmet Bilek, Türk güreşçi.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Güngör (güreşçi)</span> Türk güreşçi

Hasan Güngör, Türk güreşçi.

Ahmet Ayık, Türk millî güreşçi. 1968 Yaz Olimpiyatları'nda altın ve 1964 Yaz Olimpiyatları'nda gümüş madalya kazanmıştır. 2 kez dünya (1965,1967) ve 2 kez Avrupa (1967,1970) şampiyonu olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Taha Akgül</span> Türk olimpik güreşçi

Taha Akgül, Türk eski güreşçi. Serbest stil 125 kiloda mücadele eden Taha Akgül, kariyerine son vermeden önce Ankara ASKİ Spor Kulübü bünyesinde mücadele etti. 3 kez dünya ve 11 kez Avrupa şampiyonu oldu. 2016 Yaz Olimpiyatlarında altın ve 2020 Yaz Olimpiyatlarında bronz madalya kazandı.

Bekir Böke, hem serbest hem de grekoromen stilde güreşen Türk güreşçidir.

<span class="mw-page-title-main">Yasemin Adar Yiğit</span> Türk olimpik güreşçi

Yasemin Adar Yiğit, Türk güreşçi ve eski gülle atmacı. Serbest stil 76 kiloda mücadele eden sporcu Balıkesir Büyükşehir Belediyespor bünyesinde kariyerini sürdürmektedir. 2 kez dünya ve 7 kez Avrupa şampiyonu olmuştur. 2020 Yaz Olimpiyatlarında bronz madalya kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Süleyman Atlı</span> Türk olimpik güreşçi

Süleyman Atlı, Türk güreşçi. Serbest stilde mücadele eden sporcu, Ankara ASKİ Spor Kulübü bünyesinde kariyerini sürdürmektedir.

Erol Kemah, Türk grekoromen güreşçi. 1984 Yaz Olimpiyatları ve 1988 Yaz Olimpiyatları'nda güreşmiştir.

Mehmet Güçlü, Türk güreşçi. 1972 Yaz Olimpiyatları'nda mücadele etmiştir.

Kerem Kazım Kamal, Türk güreşçi. Grekoromen stilde 60 kg mücadele eden sporcu, İzmir Büyükşehir Belediyespor kulübü bünyesinde kariyerini sürdürmektedir. 2022 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanmıştır. Kadir Kamal'ın abisidir.

Aslan Atem (d.1991), grekoromen stilde 77 kiloda Ahıska Türkü asıllı Türkiye adına yarışan güreşçi.

Ahmet Peker, (d.1989), Türk güreşçi. Serbest stilde 57 kiloda mücadele eden sporcu, Ankara ASKİ Spor Kulübü bünyesinde kariyerini sürdürmektedir.

Muhammet Akdeniz, Türk güreşçi. Serbest stilde 79 kiloda mücadele eden sporcu, Ankara ASKİ spor kulübü bünyesinde kariyerini sürdürmektedir.