İçeriğe atla

İsenbike Togan

İsenbike Togan
Doğum1940 (83-84 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Eğitimİstanbul Üniversitesi
Harvard Üniversitesi
Kariyeri
DalıTarih
Çalıştığı kurumlarİstanbul Üniversitesi
Hacettepe Üniversitesi
Harvard Üniversitesi
Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Wellesley Koleji
Tufts Üniversitesi
Washington Üniversitesi
Boğaziçi Üniversitesi
TezThe Chapter on Annual Grants in the Yüan shih (1973)
EtkiledikleriZeki Velidi Togan

İsenbike Togan (d. 1940, İstanbul), Türk tarih profesörüdür. Araştırma konuları arasında Orta Asya ve Çin tarihi konuları ağırlık gösterir. Türkolog ve tarihçi Zeki Velidi Togan'ın kızıdır.

Akademik Hayatı

Orta Öğrenimini İstanbul Alman Lisesinde tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünden 1964 yılında mezun olan İsenbike Togan, 1964-66 yılları arasında Türk tarihini Çin kaynaklarından öğrenebilmek için Çin Hükûmetinden aldığı bursla National Taiwan Üniversitesinde (Taiwan) Çince eğitimi görmüş ve lisansüstü eğitimi tamamlamıştır. 1967-68’de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde Çince okutmanlığı yaparken bir yandan da Ankara Üniversitesi'nde doktora çalışmalarına başlamış, ancak kısa bir süre sonra Fulbright bursu alarak A.B.D'de Harvard Üniversitesine doktora eğitimi için gitmiştir. 1968-73 yılları arasında Orta Asya tarihini Türk, Moğol ve Çin kaynaklarından araştırmaya yönelik doktora çalışmalarını tamamlayarak Moğol devrinde Çin’de uygulanmış olan Osmanlı tımar sistemine benzer bir sistem üzerinde çalışarak "The Chapter on Annual Grants in the Yüan shih" adlı doktora teziyle Doğu Asya Dilleri ve Uygarlıkları bölümünden mezun olmuştur.

Türkiye'ye döndükten sonra 1974-78 yıllarında Hacettepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde öğretim görevlisi olarak Türk Kültür Tarihi ve Moğolca dersleri veren Togan, aynı anda 1975-76 yılları arasında Harvard Orta Doğu Çalışmaları Merkezi'nde (Harvard Center for Middle Eastern Studies) araştırmalarına devam etmiştir. 1978-84 arasında Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümünde öğretim üyeliği yapmış ve 1980-82 yılları arası aldığı MEAwards (Middle Eastern Award) bursu ile Sudan'a gitmiş ve göçebe kabileler üzerine araştırmalar yapmıştır.

1984 yılında ODTÜ’de Tarih Bölümü kurulunca, burada Türk tarihi ve Orta Çağ tarihi dersleri vermeye başlamıştır. 1985 yılında tekrar Amerika'ya giderek 1987 yılına kadar, Harvard Üniversitesi Fairbank Doğu Asya Araştırmaları Merkezi (Center for East Asian Research) ve Harvard Orta Doğu Çalışmaları Merkezi'nde araştırmalar yapmış, 1987-89 yılları arasında ise Wellesley ve Tufts Üniversitelerinde ders vermiştir.

1989-1992 yılları arasında Washington Üniversitesi Tarih Bölümünde Orta Asya, Yakın Doğu ve Çin tarihi üzerine dersler vermiştir.

1990 yılında UNESCO Orta Asya Uygarlıkları Tarihini Yazma Komitesi'nin (UNESCO International Scientific Committee for the drafting of a History of Civilisations of Central Asia) bir üyesi olmuş ve aynı dönemde UNESCO İpek Yolu Araştırmaları (UNESCO Integral Study of the Silk Roads) projesi ile 1990'da Çin Halk Cumhuriyeti ve 1991'de Özbekistan, Tacikistan, Kazakistan ve Kırgızistan'da araştırmalar yapmıştır. 1992'de Türkiye'ye dönmüş ve doçentliğini alarak, ODTÜ Tarih Bölümü'nde öğretim üyeliği yapmaya devam etmiştir. 1995 yılında da Profesör olmuştur. 2006 yılında ODTÜ Tarih Bölümü'nden emekli olmuş ancak günümüzde Boğaziçi Üniversitesi'nde Çin tarihi dersleri vermeye devam etmektedir. Ayrıca Türk Tarih Kurumu, 'Türk-Rus Tarihçileri Karma Komisyonu' üyesidir. Bilim Akademisi aslî üyesidir.[1]

Yayınları

  • "Ottoman History by Inner Asian Norms" in The Journal of Peasant Studies 18, (1991), pp. 185–210.
  • "Islam in a Changing Society: The Khojas of Eastern Turkestan" in Muslims in Central Asia (ed. Jo-Ann Gross), (Duke University Press, 1992), pp. 134–148.
  • "Uluğ Bey Zamanında Yasa ve Şeriat Tartışmaları" in Tarih Çevresi 10 (1994), pp. 9–16.
  • Flexibility and Limitation in Steppe Formations: The Kerait Khanate and Chinggis Khan (Leiden: Brill, 1998).
  • "Fortunate Occasion to Salvation" in N. N. Vohra (ed.) Culture, Society and Politics in Central Asia (New Delhi: India International Center, 1999), pp. 39–48.
  • "Inner Asian Muslim Merchants at the Closing of the Silk Road (17th Century)" in The Silk Roads. Highways of Culture and Commerce (ed. Vadime Elisseeff), (Paris: Unesco Publishing, 2000), pp. 247–263.
  • "As Culture Evolves into Religion: Pre-Islamic Notions of Cosmology and Orientation" in Central Asian Islam in Collection of Materials. Unesco International Forum “Culture and Religion in Central Asia", (National Commission of the Kyrghyz Republic for Unesco, 2001), pp. 213–243.
  • "Sosyal Bilimlerde Yöntem Sorunları ve Geçerlilik: Makro Düzeyde Sorgulamadıklarımız Üzerine Düşünceler" in İlhan Tekeli için Armağan Yazılar (ed. Selim İlkin, Orhan Silier, Murat Güvenç), (Istanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2004), pp. 277–296.
  • Eski T′ang Tarihi (Chiu T′ang-shu) 194a: “Türkler” Bölümü. Çin Kaynaklarında Türkler. Açıklamalı Metin Neşri (Ankara: TTK, 2006).
  • "The Qongrat in History" in History and Historiography of Post-Mongol Central Asia and the Middle East. Studies in Honor of John E. Woods. (ed. Judith Pfeifer and Sholeh A. Quinn), (Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, 2006), pp 61–83.
  • "Selçuklu ve Osmanlı Tarihi Bağlamında Cinsiyet Rollerini Farklı Algılama Yollarının İsim ve Unvanlara Yansıması" in Osmanlı′nın Peşinde Bir Yaşam, Suraiya Faroqhi′ye Armağan (ed. Onur Yıldırım), (Ankara: İmge, 2008), pp. 45–96.

Ödülleri ve Üyelikleri

  • 2001 TÜBA Ödülleri Tarih Ödülü
  • 2007 Türkiye Bilimler Akademisi(TÜBA)Şeref Üyeliğine seçilmiştir.
  • 2015 TÜBA Uluslararası Türk Akademisi'nden (UTA) Gümüş Madalya
  • 2015 Çin Halk Cumhuriyeti Türkiye Büyükelçiliği Sinoloji’ye Katkı Ödülü

Kaynakça

  1. ^ "Asli Üyeler". Bilim Akademisi. 17 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sakalar</span> eski bir etnik grup

Sakalar, Kuzeydoğu Avrasya stepleri ile Tarım havzasında yaşayan ve at yetiştirme, madencilik yapma kabiliyetleri geliştirmiş olan tarihi halk. Kaynakların genelde Sakaları Türkî ya da İrani bir halk olarak sayılmasının yanı sıra kimlikleri konusunda tartışmalar sürmektedir. Ancak Avrasya stepleri'deki kurganlarda bulunan kişilerin naaşları üzerinde son yapılan genom ve mitokondriyal DNA çalışmaları sonuçlarına göre, kurganlarda bulunan Saka naaşlarına genetik yakınlık gösteren kişilerin hepsinin günümüz Türki halklara mensup olan bireyler oldukları görülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ak Hun İmparatorluğu</span> 5.-8. yüzyıllarda var olmuş bir imparatorluk

Ak Hun İmparatorluğu, dördüncü yüzyılın başlarında Isığ Gölü çevresinde Avarlar'a bağlı yaşarlarken bu yüzyılın ikinci yarısında Maveraünnehir'e ve Toharistan'a yayılmış Türk devleti. Hükümdarlık 5. yüzyılda Heftal denilen aileye geçtiğinden Eftalitler olarak da bilinirler.

<span class="mw-page-title-main">Zeki Velidi Togan</span> Başkurt tarihçi, Türkolog ve Başkurt devrimci ve kurtuluş hareketinin lideri

Ahmet Zeki Velidi Togan, Başkurt, Türk tarihçi, Türkolog, Başkurt devrimi ve bağımsızlık hareketi önderi. Asıl adı Ahmet Zeki'dir. Rusya'da iken Validov soyadını kullanmış, Türkiye'ye geldikten sonra Togan soyadını almıştır. "Togan" sözcüğü "doğan" sözcüğünün Başkurtça şeklidir.

<span class="mw-page-title-main">Hiung-nu</span> İlk Çağda Orta Asyada yaşamış göçebe Avrasya Türk İmparatorluğu

Hiung-nu, Türkçe tarihyazımında bilinen isimleri ile Büyük Hun İmparatorluğu veya Asya Hun İmparatorluğu, eski Çin kaynaklarına göre MÖ 3. yüzyıl ile MS 1. yüzyılın sonları arasında doğu Avrasya bozkırlarında yaşamış göçebe halklardan oluşan boylar konfederasyonudur. Bilinen ilk Türk devletidir. Hiung-nu halkı hakkındaki bütün bilgiler dağınık Çin kaynaklarına ve arkeolojik bulgulara dayanmaktadır. Dilleri hakkındaki değişik varsayımlar, Çin kaynaklarında bulunabilen çoğunluğu kişi ve unvan adları olan sözcüklere dayanmaktadır. Dillerindeki sözcüklerin Çin lehçelerindeki transkripsiyonlarına göre dillerinin Türk, İrani, Moğol, Ural, Yenisey kökenli veya yalıtık dil olduğuna ve hatta halkın çok uluslu olduğundan dilin de karışık bir dil olabileceğine dair görüşler bulunmaktadır.

Tarım Havzası, 910,000 km² yüzölçümüne sahip Çin'in uzak batısında Sincan Uygur Özerk Bölgesinde, doğudan batıya 1,000 km boyunca uzanan büyük bir elips şeklinde çökelti havzadır.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Türkistan</span> Orta Asyada tarihî bir bölge

Doğu Türkistan veya Uyguristan, bağlam ve kullanıma bağlı olarak birden çok anlamı olan bir terimdir. Doğu Türkistan, Orta Asya'nın orta bölümünde yer alan Büyük Türkistan'ın doğu kesimidir. "Doğu Türkistan" kavramının coğrafî kapsamı, farklı zamanlarda ve farklı belgelerde hep farklılık göstermiştir; kimi kaynaklara göre Tarım Havzası bölgesini – yani günümüz Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi'nin güney ve batı kesimlerini – kimi kaynaklara göre Xinjiang'ın tümünü kapsar.

<span class="mw-page-title-main">İç Asya</span>

İç Asya; günümüzde Batı Çin, Moğolistan ve Rusya'nın doğu kesimini oluşturan Kuzey Asya ile bir kısım Doğu Asya coğrafyasını kapsayan bölgedir. İç Asya kavramıyla kastedilen coğrafi alan, Orta Asya ile büyük oranda örtüşmesine karşın Kuzeydoğu Çin gibi İç Asya kavramının kapsadığı bazı bölgeler Orta Asya'ya dahil edilmemektedir. İç Asya, kabataslak şekilde Çin'in batı sınırı ile sınırlanmakta; Çin, Japonya ve Kore üçlüsünün kapsadığı coğrafya da Doğu Asya olarak tanımlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Richard Foltz</span>

Richard Foltz, Kanadalı yazar, akademisyen ve İranolojist.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Bülent Paksoy</span>

Hasan Bülent Paksoy, Türk tarihçi.

Mehmet Genç, Türk tarihçi. Osmanlı iktisat tarihi üzerine yaptığı çalışmalar ile tanınmaktadır.

Oleg Grabar, Fransız asıllı sanat tarihçisi ve arkeolog. İslam sanatı ve mimarisinde önde gelen isimlerden biri olarak kariyerinin uzun bir dönemini Amerika Birleşik Devletleri'nde geçirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kangju</span>

Kangju Orta Asya'da eski bir krallığın Çince adıydı ve bu krallık birkaç yüzyıl boyunca Yüeçiler'den sonra Mâverâünnehir'deki ikinci en büyük güç olmuştur. Kangju halkı olan Kāng'lar Hint-Avrupalı yarı göçebe bir halktı, İranlı Soğdlar veya kendileriyle yakından ilişkili olan diğer Asii halkları ile özdeşleştirilmişlerdir.

Kazakistan'daki Uygurlar, öncelikle İslam'ı uygulayan bir Türk etnik grubudur. 1999 nüfus sayımına göre, Uygurlar ülkenin yedinci en büyük etnik grubunu oluşturuyor.

<span class="mw-page-title-main">Emine Olcay İmamoğlu</span>

Emine Olcay İmamoğlu, Türk bilim insanı, psikolog.

Masayuki Yamauchi Orta Doğu ve Orta Asya bölgeleri üzerinde akademik çalışmalar yapan Japon tarihçi ve profesör.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan-Türkiye ilişkileri</span>

Türkiye-Özbekistan ilişkileri, Türkiye ile Özbekistan arasındaki dış ilişkilerdir. Özbekistan'ın Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını takiben Türkiye, özellikle Özbekistan'da ekonomik projeler ve sosyal, kültürel ve diplomatik girişimler yürütme konusunda aktif olmuştur. 16 Aralık 1991'de Türkiye Özbekistan'ı tanıyan ilk ülke oldu ve Taşkent'te büyükelçilik açan ilk ülke oldu.

<span class="mw-page-title-main">Nepal-Türkiye ilişkileri</span>

Nepal-Türkiye ilişkileri, Nepal ile Türkiye arasındaki dış ilişkilerdir. İkili diplomatik ilişkiler 1962 yılında kuruldu. Türkiye'nin Yeni Delhi'deki Hindistan Büyükelçisi Nepal'e, İslamabad'daki Nepal Büyükelçiliği ise Türkiye'ye akredite edilmiştir.

Osman Nur Yalman, Türk akademisyen, araştırmacı, sosyal antropolog ve Koç Üniversitesi Mütevelli Heyeti başkanıdır. Harvard Üniversitesi'nde sosyal antropoloji ve Orta Doğu Araştırmaları kıdemli araştırma profesörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Rus İmparatorluğu'nun Orta Asya'yı işgali</span>

Rus İmparatorluğu'nun Orta Asya'yı işgali, 18. ve 19. yüzyıllarda Rus İmparatorluğu'nun Orta Asya topraklarını bünyesine katmasıdır.

Selçuk Esenbel ya da tam adıyla Ayşe Selçuk Esenbel; Türk tarihçi ve akademisyen. Boğaziçi Üniversitesi Asya Çalışmaları Merkezi ve Konfüçyus Enstitüsü kurucusu, 1994-2003 Boğaziçi Üniversitesi Tarih bölüm başkanı, Japonya Araştırmaları Derneği başkanı ve Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) şeref üyesi.