İçeriğe atla

İsa Bolatin

İsa Bolatin
Isa Boletini
Doğum15 Ocak 1864
Bolatin, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm24 Ocak 1916
Podgorica, Karadağ
BağlılığıPrizren Ligi (1878-1881)
 Osmanlı İmparatorluğu (1902-1912)
 Arnavutluk (1912-1914)
Hizmet yılları1881-1916
Çatışma/savaşları1910 Arnavutluk İsyanı
1912 Arnavutluk İsyanı
Balkan Savaşları
Ohri-Debre Ayaklanması
Arnavutluk İslam Ayaklanması
I. Dünya Savaşı
ÖdülleriArnavutluk Kahramanı
Kosova Kahramanı

İsa Bolatin (ArnavutçaIsa Boletini; 15 Ocak 1864-24 Ocak 1916), Kosovalı Arnavut gerilla ve siyasetçidir.

Biyografi

Bolatin, 15 Ocak 1864 tarihinde Bolatin köyünde doğdu. Genç bir adam olarak 1878'de Prizren Ligi'ne katıldı ve Osmanlı İmparatorluğu güçlerine karşı bir savaşa katıldı. Bundan sonra Osmanlı padişahına geçici olarak sadık kaldı ve Mitroviça bölgesinde bir güç üssü kurdu.[1] Dört yıl boyunca (1902-06) İstanbul'da Osmanlı saray muhafızlarının komutanı olarak görev yaptı ve arazi yardımı, subay ve yerel milislerin komutanı olarak döndü.[1]

1909'da kendisi ve diğer Kosovalı Arnavut önderler ile birlikte İttihatçıların Müslümanlara vergi uygulamasına karşı ayaklandılar.[1] Daha sonra, 1910 yılında Osmanlı yönetimine karşı isyanında önemli bir rol üstlenirken, Birinci Balkan Savaşı'nda (1912) her iki tarafla müzakere etti ve daha sonra Kosova'daki Karadağ ve Sırp ordularına karşı savaştı. Kasım 1912'de Avlonya'deki Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi'ne katıldı ve daha sonra 1912'te Birleşik Krallık için diplomatik bir görevli ve 1914'te Arnavutluk Prensi Wilhelm'in (1914) koruması olarak atandı. Ocak 1916'da belirsiz koşullar altında Podgorica'daki bir çatışma sırasında hayatını kaybetti.[1]

Notlar

  1. ^ a b c d Skendi, Stavro (1967). The Albanian national awakening. Princeton: Princeton University Press. ISBN 9781400847761. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ahmet İzzet Furgaç</span> 215. Osmanlı sadrazamı

Ahmed İzzet Paşa ya da Soyadı Yasası sonrası Ahmet İzzet Furgaç, I. Dünya Savaşı'nın son günlerinde sadrazamlık yapmış, Arnavut asıllı Osmanlı asker ve devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Avlonyalı İsmail Kemal Bey</span>

Avlonyalı İsmail Kemal Bey Arnavut bir diplomat, Osmanlı Meclis-i Mebusanı I. dönem Berat milletvekili, rilindas ve modern Arnavutluk'un kurucu babasıdır. Bağımsızlık bildirgesi'nin baş yazarı, daha sonra 1912'den 1914'e kadar olan dönemde Arnavutluk'un ilk başbakanı ve dışişleri bakanı olarak görev yaptı.

Kosova tarihi günümüzdeki bağımsız Kosova Cumhuriyeti’nin sınırları içinde kalan toprakların tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Karadağ Krallığı</span> 1910-1918 Güneydoğu Avrupada devlet

Karadağ Krallığı, Balkanlar'da 1910-1918 yıllarında varlığını sürdürmüş olan bir krallıktı. Krallığın başkenti Çetine idi (Cetinje). Krallığın para birimi Karadağ Perperi idi. Ülke pratikte Mutlakiyetçi olmasına rağmen aslında bir Meşrutiyet olarak yönetilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Esad Toptanî Paşa</span>

Esad Toptani Paşa veya Toptani Esad Paşa, Osmanlı Arnavut asker ve siyasetçidir. Balkan Savaşları'ndan sonra Balkan Birliği'ne destek vererek, özellikle Sırbistan yardımıyla orta Arnavutluk'ta Dıraç merkezli Merkezi Arnavutluk Cumhuriyeti adı verilen bir devlet kurdu.

<span class="mw-page-title-main">İşkodra Kuşatması</span>

İskodra Kuşatması 28 Ekim 1912 ile 23 Nisan 1913 tarihi arasında Karadağ ile Sırbistan ittifakına karşı Osmanlı İmparatorluğu askerleri ve Arnavutluk gönüllü birlikleri tarafından yapılan savunmadır.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk İslam Ayaklanması</span>

Arnavutluk İslam Ayaklanması veya Arnavut Köylüler ayaklanması 1914'te meydana gelen ve Arnavutluğu yöneten Prens Wilhelm zu Wied'in otoriter rejime karşı çıkan bir ayaklanma. Çoğunluğu Müslüman olan eylemciler Arnavutluğun Osmanlı hakimiyetin altına girmesini ve genel af ilan edilmesini istediler.

<span class="mw-page-title-main">1912 Arnavut İsyanı</span> Arnavutların, 1912 yılı içerisinde Osmanlı İmparatorluğu egemenliğine karşı başlattığı ayaklanma olayı

1912 Arnavutluk İsyanı, Ocak-Ağustos 1912 tarihleri arasında Osmanlı İmparatorluğu'nda Arnavutlar tarafından gerçekleştirilen bir isyandır. 1910 ve 1911 yıllarında Arnavutluk ve Kosova bölgelerinde Arnavut Ulusunun Haklarını Savunma Birliği destekli iki isyan başlatılmıştı. 1910 yılındaki Arnavut isyanı Bulgaristan ve Karadağ tarafından desteklenmişti. İsyanda, şiddetli çatışmaların ardından İsa Bolatin öncülüğündeki Arnavut isyancılar Drenice bölgesine çekilmiş, bir diğer isyancı İdris Sefer ise kalan askerleriyle birlikte direnişini sürdürdüğü Karadak bölgesine çekilmişti. 1911 yılındaki isyanda ise Podgorica isyancıların ana üssü olmuş ve isyancılar Karadağ Kralı I. Nikola tarafından desteklenmişti. Her iki isyan da isyancılara birtakım imtiyazlar tanınarak bastırılmıştı.

Priştineli Hasan veya Volçetrinli Hasan Bey, asıl adıyla Hasan Berişa, Arnavut siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Recep Mitrovica</span>

Recep Mitrovica, Nazi Almanyası'na bağlı Arnavutluk hükûmetinin Başbakanıydı. Sadık bir milliyetçi olan Prizren İkinci Ligi'nin başına seçildi.

<span class="mw-page-title-main">21. Waffen-SS Dağ Tümeni Skanderbeg</span>

21. SS Waffen Dağ Tümeni "Skanderbeg", II. Dünya Savaşı sırasında Almanlar tarafından işgal edilen bölgelerde meydana gelen partizanlara karşı oluşturulmuş 38 Waffen-SS tümeninden biridir. Bu tümenin dağ birliği olarak kurulmasının sebebi partizanların dağlarda olmasıdır. Tümenin adı Osmanlı'nın Arnavutluk'a işgaline karşı savaşan Skanderbeg, Türkçesi İskender Bey'den gelir. Tümen hiçbir zaman Wehrmacht'ın bir parçası olmamıştır. Nürnberg mahkemelerinde Waffen SS'e katılımı nedeniyle ve savaş suçları sebebiyle suç örgütü ilan edilmiştir. Sembolü ise Arnavutluk'un bayrağında da olan çift başlı kartaldır.

<span class="mw-page-title-main">İdris Sefer</span>

İdris Sefer, Arnavut milliyetçisi bir gerilla savaşçısı. 1910 yılında, Osmanlı İmparatorluğuna Kosova Vilayetinde karşı ayaklanma başlatan Isa Boletini'nin sağ kolu ve Prizren Birliği ile İpek Birliğinin birer üyesiydi. Ayaklanmanın bastırılmasından sonra Sefer, 1912 Arnavut İsyanını yönetti. Birinci Balkan Savaşı sırasında Boletini ve Seferi, 1910 ve 1912 ayaklanmaları sırasında daha önce kendilerine müttefiklik eden Sırbistan'a karşı ayaklandılar ve I. Dünya Savaşı'nın sonrasında ve savaşın ilk evresinde (1913-1915) Sırp kuvvetlere saldırmaya devam ettiler. Dünya Savaşının son zamanlarında ise (1916-1918) birlikleri Bulgar kuvvetlerine karşı yöneldi.

<span class="mw-page-title-main">Necip Draga</span> Arnavut siyasetçi

Mehmed Necib Draga Arnavut millî uyanışının önemli bir figürü ve Arnavut bir politikacıydı.

<span class="mw-page-title-main">Bayram Curri</span> Arnavut siyasetçi

Bayram Curri Arnavutluk'un bağımsızlığı için mücadele eden, daha sonra 1913 Londra Antlaşması'nın ardından Kosova ile birleşmek için mücadele eden Arnavut kabile reisi, siyasetçi ve aktivisttir. Ölümünden sonra kendisine Arnavutluk Kahramanı unvanı verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Avlonyalı Süreyya Bey</span>

Avlonyalı Süreyya Bey Osmanlı Arnavut siyasetçisi, 1912 Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi'nin aktif bir figürü ve Avlonya Meclisi delegelerinden birisi.

Ömer Paşa Vrioni II (1839–1928); olarak bilinen, Omer, Ymer veya Omar olarak da anılan, 19. yüzyılın en güçlü Arnavut ailelerinden birinden bir yöneticidir. Arnavutluk Fier şehrini kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Himara İsyanı (1912)</span>

Himara İsyanı, 18 Kasım 1912'de Himara bölgesinde meydana gelen Birinci Balkan Savaşı sırasında bir Yunan ayaklanmasıydı. Birinci Balkan Savaşı sırasında Yunanistan Krallığı'nca Osmanlı İmparatorluğu'na karşı ayaklandırılan bölgedeki Rumların isyanı bastırılamadı.Böylece Osmanlı ve Arnavut kuvvetlerini Himara bölgesinden çıkarıldılar ve isyancılar Saranda ve Avlonya arasındaki kıyı bölgesinde Yunan Ordusu'nun işgaline zemin hazırlayıp burayı Yunanistan Krallığı için güvence altına aldılar.

<span class="mw-page-title-main">Luma Muharebesi</span> Birinci Balkan Savaşı Muharebesi

Luma Muharebesi, Arnavutlar arasında Lumë Ayaklanması olarak da bilinir, Sırplara karşı Lumë'de Osmanlı Arnavutluk bölgesinde yerel Arnavut halkın Sırplara karşı Birinci Balkan Savaşı sırasında girdikleri bir seri çatışmalardır. Sırplar Adriyatik Denizi'ne çıkmayı beklerken beklenmedik şekilde Osmanlı yandaşı olan veya olmayan yerel Arnavut halkın birlik olup direnmesi ile karşılaşmışlardır. Kendilerinin ummadığı şekilde Sırp 3. Ordusu birlikleri kendilerinden sayıca az olan Arnavut milislerce yenilgiye uğratılmış ve bu durum ayrıca batıya hareketlerini de geciktirmiştir. Bu durum 28 Kasım 1912'de zorunluluktan veya değil Osmanlı'ya karşı bağımsızlık ilan edecek Arnavutluk Devleti'ne savunmasını örgütlemek ve Sırbistan, Yunanistan, Karadağ'a direnmek için zaman kazandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nikoll Kaçorri</span>

Dom Nikoll Kaçorri, Arnavut millî uyanışının önde gelen isimlerinden biriydi. Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi'ni imzalayan Dom Kaçorri, bağımsızlıktan sonra Arnavutluk Geçici Hükümeti'nin Başbakan Yardımcısı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Slivova Muharebesi</span>

Slivova Muharebesi Prizren Birliği ne bağlı Arnavutlar ile Osmanlı İmparatorluğu arasında, 16-20 Nisan 1881 tarihleri arasında, günümüz Ferizovik, Kosova yakınlarındaki Slivovë ve Koşare köyleri civarında yapılan bir muharebeydi. Muharebe neticesi Prizren Birliği yenilmiş ve dağıtılmıştır.