İçeriğe atla

İntihar yası

İntihar yası, intihar ederek kaybettikleri birinin yasını tutanların deneyimidir.[1] Her yıl 800.000'den fazla kişi intihar nedeniyle ölüyor. Her intihar için 6-10 kişi yas tutuyor.[2][3]

İntihar yası yaşayan bireyler, diğer yas tutanlardan farklı zorluklar yaşarlar. Bu farklılıkları inceleyen 41 çalışmada, intihar yası tutanların daha yüksek düzeyde suçlama, damgalanma, utanç ve reddedilme yaşadıkları ortaya çıkmıştır.[4] Birini intihar nedeniyle kaybedenler iyileşme sürecinde gecikmeler yaşayabilir.[4]

Karmaşık keder

Karmaşık keder, semptomları zamanla azalmayan kederdir. Hayatta kalan bireylerin %10-20'si karmaşık yas geliştirir. Karmaşık yas geliştiren bireyler eşlik eden ıstırapla birlikte günlük işleyişlerinde fiziksel bozulmalar yaşamaları muhtemeldir. Bu semptomlar uygun tedavi olmaksızın devam eder.[5]

Keder aşamaları

İsviçreli-Amerikalı bir psikiyatr olan Elisabeth Kübler-Ross, bir kişinin bir kayıptan sonra muhtemelen deneyimleyeceği beş keder aşamasını özetleyen bir model geliştirdi:[6]

  1. Reddetme: Bireyin, kaybın ezici acısını en aza indirmesine yardımcı olabilir. Bu aşama, bireyin ağrılı görüntülerin işlenmesini yavaşlatmasına ve potansiyel olarak ağrıyı azaltmasına izin verir.
  2. Öfke: Kişi, muhtemelen aşırı duygusal rahatsızlık yaşarken yeni gerçekliğine uyum sağlar. Öfke, kişinin duygularının kaybıyla bağlantılı olduğunu anladığında yaşadığı ilk duygu olma eğilimindedir.
  3. Pazarlık: Bu aşamada, birey daha yüksek bir güçle pazarlık etmeye çalışır.
  4. Depresyon: Yas sürecinde pazarlık başarısız olur ve kişi kaybının gerçekleriyle yüzleşir. Duygularını içselleştirmeleri ve aşırı üzüntü yaşamaları daha olasıdır. Başkalarına ulaşmakta zorlanabilirler ve yalnızlık yaşayabilirler.
  5. Kabullenme: Bu son aşamada birey, içinde bulunduğu durumun gerçekliğine artık direnmez, geriye çoğunlukla üzüntü ve pişmanlık kalır.

İntihar riski

Diğer yaslılarla karşılaştırıldığında, intihar yası tutanların intihar düşüncesi yaşama riski daha yüksektir.[7] 2002 yılında yapılan bir araştırmaya göre, sonuçlar, intihar yaslı bireylerin intihar düşünceleri yaşama olasılığının 1,6 kat, intihar planı yapma olasılığının 2,9 kat ve intihar girişiminde bulunma olasılığının 3,7 kat daha fazla olduğunu gösterdi.[8] Bu kişiler, acılarına tek geçerli çözümün intihar olduğu sonucuna varabilirler. Yas tutan kişiler sevdikleri kişinin yaptığı gibi hayatlarını sonlandırarak kaybettikleri kişiye daha yakın hissetmek isteyebilirler.

Damgalama

İntiharı damgalamayı kaldırma çabalarına rağmen, diğer ölüm türlerinin aksine, intihar damgalanmaya devam ediyor. Sevdiklerini intihar nedeniyle kaybeden kişiler, konu hakkında konuşmaktan rahatsız oldukları için başkalarıyla kayıpları hakkında konuşmakta zorlandıklarını bildirmişlerdir.[9] Ayrıca bazı dinler intihar edenleri reddeder. İntihar yası tutan bireyler utanç duyabilir ve bu nedenle kayıplarını dini gruplarla paylaşmaktan çekinebilirler. Sigorta poliçeleri, intiharlar için ölüm yardımlarını hariç tutabilir.[10] İntihardan kurtulanlar genellikle bu damgalanma nedeniyle iyileşme güçlüğü yaşarlar.[11]

Kaynakça

  1. ^ Andriessen, Karl, (Ed.) (2017). Postvention in Action: The International Handbook of Suicide Bereavement Support. Hogrefe Publishing. doi:10.1027/00493-000. ISBN 9780889374935. 
  2. ^ Cerel (2008). "The Impact of Suicide on the Family". Crisis (İngilizce). 29 (1): 38-44. doi:10.1027/0227-5910.29.1.38. ISSN 0227-5910. PMID 18389644. 
  3. ^ Andriessen (27 Aralık 2011). "Essential Questions on Suicide Bereavement and Postvention". International Journal of Environmental Research and Public Health (İngilizce). 9 (1): 24-32. doi:10.3390/ijerph9010024. ISSN 1660-4601. PMC 3315078 $2. PMID 22470275. 
  4. ^ a b "Bereavement After Suicide". Psychiatric Annals (İngilizce). 38 (10): 679-685. 1 Ekim 2008. doi:10.3928/00485713-20081001-05. ISSN 0048-5713.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  5. ^ Lichtenthal (2004). "A case for establishing complicated grief as a distinct mental disorder in DSM-V". Clinical Psychology Review (İngilizce). 24 (6): 637-662. doi:10.1016/j.cpr.2004.07.002. PMID 15385092. 
  6. ^ On death and dying. Londra: Routledge. 1969. ISBN 9780203010495. OCLC 325223194.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  7. ^ "Loss by suicide. A risk factor for suicidal behavior". Journal of Psychosocial Nursing and Mental Health Services. 41 (7): 34-41. 2003. doi:10.3928/0279-3695-20030701-14. ISSN 0279-3695. PMID 12875181.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  8. ^ Crosby (2002). "Exposure to Suicide: Incidence and Association with Suicidal Ideation and Behavior: United States, 1994". Suicide and Life-Threatening Behavior. 32 (3): 321-328. doi:10.1521/suli.32.3.321.22170. PMID 12374477. 
  9. ^ Kuramoto (2009). "The Impact of Parental Suicide on Child and Adolescent Offspring". Suicide and Life-Threatening Behavior. 39 (2): 137-151. doi:10.1521/suli.2009.39.2.137. PMID 19527154. 
  10. ^ Feigelman (2009). "How They Died, Time since Loss, and Bereavement Outcomes". OMEGA - Journal of Death and Dying (İngilizce). 58 (4): 251-273. doi:10.2190/OM.58.4.a. ISSN 0030-2228. PMID 19435178. 
  11. ^ "Do Suicide Survivors Suffer Social Stigma: A Review of the Literature". Perspectives in Psychiatric Care (İngilizce). 41 (1): 14-21. 2005. doi:10.1111/j.0031-5990.2005.00004.x. ISSN 0031-5990. PMID 15822848.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık tarihi</span> Büyük Britanya tarihi

Birleşik Krallık tarihi, 18. yüzyılın başlarında Birlik Antlaşması ve Birlik Yasaları ile başlar. Birleşik Krallık'ın çekirdeği, 1707'de İngiltere ve İskoçya krallıklarının siyasi birliği yoluyla Büyük Britanya adlı yeni bir üniter devletin kurulmasıyla oluştu. Tarihçi Simon Schama, bu yeni Büyük Britanya devleti hakkında şunları söylemiştir:

Düşmanca bir birleşme olarak başladı, ancak dünyanın en güçlü ve sağlam birliğine dönüştü... Bu Avrupa tarihindeki en hayret verici dönüşümlerden biriydi.

Eşzamanlılık, ilk olarak analitik psikolog Carl G. Jung tarafından "anlamlı bir şekilde ilişkili görünen ancak nedensel bir bağlantıdan yoksun durumları tanımlamak için" ortaya atılan bir kavramdır. Çağdaş araştırmalarda, eşzamanlılık deneyimleri, kişinin zihnindeki olaylar ile dış dünya arasındaki tesadüflerin nedensel olarak birbiriyle ilgisiz olabileceği, ancak başka bilinmeyen bir bağlantısı olabileceğine dair kişinin öznel deneyimine atıfta bulunur. Jung, bunun insan zihninin sağlıklı, hatta gerekli bir işlevi olduğunu ve psikozda zararlı hale gelebileceğini savunmuştur.

Günlük yaşam aktiviteleri(GYA), sağlık hizmetlerinde insanların günlük öz bakım aktivitelerini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Sağlık çalışanları, bir ölçüm olarak genellikle bir bireyin günlük yaşam becerilerini gerçekleştirme yeterliliğine veya yetersizliğine bakarlar. Günlük yaşam aktiviteleri yani GYA kavramı ilk olarak 1950'lerde Sidney Katz ve ekibi tarafından Cleveland, Ohio'daki Benjamin Rose Hastanesinde önerildi. GYA kavramı, o zamandan beri çeşitli araştırmacılar tarafından düzenlenmiş ve geliştirilmiştir. 1969'da bağımsız yaşamı destekleyen faaliyetleri daha kapsayıcı olması için Lawton ve Brody, araçsal günlük yaşam aktiviteleri kavramını (IADL'ler) geliştirdiler. Günlük yaşam aktivitelerinde sıkıntı yaşayan gruplar genellikle yaşlılar veya yetersizliğe sahip bireylerdir. Bu yüzden Gereksinimlerin karşılanması için bakıma ihtiyaç duyarlar.

<span class="mw-page-title-main">Rus kültürü</span>

Rus kültürü milletin tarihi, coğrafi konumu ve engin genişliği, dini ve sosyal gelenekleri ve Batı etkisi ile oluşturulmuştur. Rus yazarlar ve filozoflar Avrupa düşüncesinin gelişmesinde önemli bir rol oynamışlardır. Ruslar ayrıca klasik müziği, baleyi, sporu, resmi, ve sinemayı da büyük ölçüde etkilemişlerdir. Rus ulusu ayrıca bilim ve teknolojiye ve uzay araştırmalarına öncü katkılarda bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Muhafazakâr Devrim</span>

Muhafazakâr Devrim veya Alman neo-Muhafazakâr hareketi 1918-1933 yıllarında Weimar Cumhuriyeti döneminde öne çıkan bir Alman millî muhafazakâr hareketiydi.

<span class="mw-page-title-main">Richard Lynn</span>

Richard Lynn, tartışmalı bir İngiliz psikolog ve yazardır. Ünvanı 2018'de geri alınana kadar Ulster Üniversitesi'nde fahri profesördü. Beyaz üstünlükçüsü ve bilimsel ırkçılık savunucusu olarak tanımlanan Mankind Quarterly dergisinin eski editör yardımcısı ve şu anki baş editörüdür. Zeka üzerine çalışan Lynn, cinsel ve ırksal farklılıkların zekayı etkilediğine olan inancıyla tanınır. İngiltere'deki King's College, Cambridge'de eğitim gören Lynn; Exeter Üniversitesi'nde psikoloji alanında öğretim görevlisi olarak çalışmasının yanı sıra Dublin'deki Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü'nde ve Coleraine'deki Ulster Üniversitesi'nde psikoloji profesörü olarak çalışmıştır.

Dermatografik ürtiker bir deri hastalığıdır ve en yaygın ürtiker tiplerinden biridir ve popülasyonun %2-5'ini etkiler.

Homososyalleşme veya LGBT sosyalizasyonu, LGBT kişilerin, özellikle aynı cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine sahip kişilerle, LGBT topluluğuyla tanışma, ilişki kurma ve entegre olma sürecidir. Bu, kendi kimliklerini de oluşturmaya yardımcı olur.

Fritz Klein tarafından geliştirilen Klein Cinsel Yönelim Kılavuzu (KSOG), önceki Kinsey ölçeğini genişleterek cinsel yönelimi ölçmeye çalışır. Fritz Klein, 1998'de, biseksüelleri kapsayan seks araştırmalarına sponsorluk yaparak, genel halkı cinsellik konusunda eğiterek ve biseksüel topluluğu teşvik ederek çalışmalarına devam eden Amerikan Biseksüellik Enstitüsü'nü kurdu.

<span class="mw-page-title-main">Sinir iletim hızı</span>

Sinirbilimde sinir iletim hızı (CV) sinir iletim çalışmalarının önemli bir bölümüdür. Elektrokimyasal bir dürtünün sinirsel bir yolda yayılma hızını ifade eder. İletim hızları, aşağıdakileri içeren çok çeşitli faktörlerden etkilenir; yaş, cinsiyet ve çeşitli tıbbi durumlar. Bu çalışmalar, çeşitli nöropatilerin; özellikle de demiyelinizan hastalıkların daha iyi teşhis edilmesi yönünde kolaylıklar sağlar. Bunun nedeni; demiyelinizan hastalıkların belirtileri, düşük veya var olmayan iletim hızlarına yol açar.

<span class="mw-page-title-main">Sorunlu akıllı telefon kullanımı</span>

Sorunlu akıllı telefon kullanımının, bazı araştırmacılar tarafından, sosyal medya bağımlılığı veya internet bağımlılığı bozukluğu gibi diğer dijital medyayı aşırı kullanım biçimleriyle yakından ilişkili olan, cep telefonlarına psikolojik veya davranışsal bir bağımlılık biçimi olduğu öne sürülmektedir. Diğer araştırmacılar, akıllı telefon kullanımıyla ilgili davranışsal bağımlılıklarla ilgili terminolojinin, hem araştırma hem de kullanıcıların damgalanmasında sorunlara neden olabileceğini belirterek, terimin sorunlu akıllı telefon kullanımına dönüşmesini önermektedir. Sorunlu kullanım, mobil iletişimle meşgul olmayı, cep telefonlarına aşırı para veya zaman harcanmasını ve cep telefonlarının otomobil kullanmak gibi sosyal veya fiziksel olarak uygun olmayan durumlarda kullanılmasını içerir. Artan kullanım ayrıca ilişkiler, zihinsel veya fiziksel sağlık üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir ve kişilerde cep telefonundan veya yeterli sinyal alanlarından ayrılırsa kaygıya neden olabilir. Okul öncesi çocuklar ve genç yetişkinler, sorunlu akıllı telefon kullanımı için en yüksek risk grubudur.

Nancy M. Petry, bağımlılık bozuklukları, davranışsal farmakoloji, dürtüsellik ve kompulsif kumar için davranışsal tedaviler üzerine yaptığı araştırmalarla tanınmış bir psikolog. Connecticut Üniversitesi Sağlık Merkezi'nde Tıp Profesörüydü. Petry, DSM-5 için Madde Kullanım Bozuklukları üzerine Amerikan Psikiyatri Birliği Çalışma Grubunun bir üyesi olarak görev yaptı ve Madde Dışı Davranışsal Bağımlılıklar Alt Komitesine başkanlık etti. İnternet bağımlılığı bozukluğunu ve kumar problemini alanlarında çalışmalar yaptı. Ayrıca Çocuklar ve Ekranlar Danışma Kurulu: Dijital Medya ve Çocuk Gelişimi Enstitüsü'nde üye olarak görev yaptı.

<i>Shantungosaurus</i>

Shantungosaurus, Çin'deki Shandong Yarımadası'nın Geç Kretase yaşlı Wangshi Grubu'nda bulunan çok büyük bir saurolophine hadrosaurid dinozor cinsidir, tek bir tür, Shantungosaurus giganteus, içerir. Shantungosaurus'un stratigrafik aralığı, Xingezhuang Formasyonunun tepesinden Hongtuya Formasyonunun ortasına kadar, orta ila geç Kampaniyen arasında değişmektedir. Shantungosaurus şimdiye kadar dünyanın en büyük hadrosauroid taksonu olup 15 ile 16 metre uzunluğa ve 13 ile 16 metrik ton arasında bir beden ağırlığına ulaşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kadın intihar bombacısı</span>

Kadın intihar bombacıları, bombacının hedeflenen insanları öldürürken aynı anda kendini öldürdüğü bir intihar saldırısı gerçekleştiren kadınlardır. İntihar bombacıları normalde erkek siyasi radikaller olarak görülüyor, ancak 1960'lardan beri kadın intihar saldırıları artıyor. 1985–2006 yılları arasında, tüm intihar saldırılarının %15'i kadın intihar bombacıları tarafından gerçekleştirildi. Boko Haram, IŞİD ve El Aksa Şehitleri Tugayı gibi son zamanlarda intihar saldırıları için kadınları da kullanmaya başlayan birçok örgüt var, çünkü normalde erkek meslektaşlarından daha az tehdit olarak görülüyorlar. Kadınların sürpriz unsuruna sahip olması, kadınlar üzerinde arama yapma konusunda tereddüt edilmesi ve kadınların genelde şiddetsiz kişilikler olarak görülmesi, kadın intihar bombacılarına ilgiyi arttırmıştır.

Roger A. Beaver, Kuzey Galler Üniversitesi Koleji, Chiang Mai Üniversitesi, Zambiya Üniversitesi ve Güney Pasifik Üniversitesi'nde çalışmış olan bir biyologtur. <i id="mwEg">Nepenthes</i> infauna hakkında "Batı Malezya'daki sürahi bitkilerinin faunası ve besin ağları" (1979), " Nepenthes sürahi bitkilerinde yaşamakta olan topluluklar: fauna ve besin ağları" (1983) ve "Geographical varyasyon" dahil olmak üzere birçok önemli makale yayınladı. Nepenthes sürahi bitkilerinde besin ağı yapısı" (1985). Tür Cryptoxilos beaveri onun onuruna seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Tıbbileştirme</span>

Tıbbileştirme, medikalleşme, medikalizasyon, patolojileştirme ya da ilaca bağımlı kılma, doğal insan koşullarının ve sorunlarının hastalık olarak tanımlanıp ilaçlarla tedavi edilmesinin teşvik edildiği iyatrojenik tıp uygulamasıdır. Genellikle eleştiri amacıyla, olumsuz anlamda kullanılan bir terim olan tıbbileştirme, insan vücudunda yaşlanma, menstürasyon, menopoz, ergenlik, beslenme bozuklukları gibi patolojik olmayan, insanlar için doğal olan süreçler için gerekmese bile ilaç kullanımının, tedavinin ya da profilaksinin gerekli olduğu yönündeki algıların tamamını kapsar.

Kolluk kuvvetlerinin yardım ettiği intihar olarak da bilinen polis aracılığıyla intihar, intihara meyilli bir bireyin kendi hayatına son vermek için bir kamu güvenliği ya da kolluk kuvvetinin ölümcül müdahalesini kışkırtmak amacıyla kasıtlı olarak tehdit edici bir şekilde davrandığı bir intihar yöntemidir.

Seks ve uyuşturucunun tarihi eski insanlara kadar uzanır ve insanlık tarihi boyunca iç içe geçmiştir. Hem yasal hem de yasadışı, uyuşturucu tüketimi ve bunların insan vücudu üzerindeki etkileri arzu, performans, zevk, hamile kalma, gebelik ve hastalık dahil olmak üzere seksin tüm yönlerini kapsar.

Charles Bonnet sendromu veya CBS olarak da bilinen görsel salınım halüsinasyonları, kısmi veya şiddetli körlüğü olan bir kişinin görsel halüsinasyonlar yaşadığı bir tür psikofiziksel görme bozukluğudur.

Parasomniler uykuya dalarken, uyurken, uyku aşamaları arasında veya uykudan uyanma sırasında ortaya çıkan anormal hareketler, davranışlar, duygular, algılar ve rüyaları içeren bir uyku bozuklukları kategorisidir. Parasomniler uyanıklık, NREM uykusu ve REM uykusu arasındaki geçişler ve bunların kombinasyonları sırasında kısmi uyarılmalar olan uyku durumlarıdır.