İçeriğe atla

İnsanlı uzay araçlarının karşılaştırması

Bir dizi değişik uzay aracı uzayda insanları taşımak için kullanılmıştır.

Yörünge uzay araçları

Aşağıdaki tabloda durumu belirtilmiştir:   [geliştirme aşamasında] — [emekli, iptal] — [işletimde, devre dışı]

Spacecraft Köken Üretici Menzil Fırlatma
dizgesi
Mürettebat
boyutu
Uzunluk (m) Çap (m) fırlatma kütlesi (kg) Güç
sistemi
oluşturulan
güç (W)
İlk
uçuş*
Son
uçuş
Uçuşlar*
ApolloAmerika Birleşik DevletleriNorth American Aviation
Grumman and Douglas
Ay Saturn IB
Saturn V
&0000000000000003.0000003 &0000000000000003.9100003,91 5,500 CM + 14,700 LM
24,500 Hizmet Modülü
Yakıt hücreleri &0000000000001967.0000001.967 (1966) &0000000000001975.0000001.975 &0000000000000015.00000015 (4)[Not 1]
Gemini Amerika Birleşik DevletleriMcDonnell Aircraft
Martin
LEO Titan II GLV
Titan IIIC[Not 2]
&0000000000000002.0000002 &0000000000000005.5600005,56 &0000000000000003.0500003,05 Yakıt hücreleri &0000000000001965.0000001.965 (1964) &0000000000001966.0000001.966 &0000000000000010.00000010 (2)[Not 1]
Mercury Amerika Birleşik DevletleriMcDonnell Aircraft
North American Aviation
LEO
attained
Redstone MRLV
Atlas LV-3B
&0000000000000001.0000001 &0000000000000003.3400003,34 &0000000000000001.8900001,89 Piller &0000000000001961.0000001.961 (1960) &0000000000001963.0000001.963 &0000000000000006.0000006 (12)[Not 3]
ShenzhouÇinLEO Chang Zheng 2F &0000000000000003.0000003 &0000000000000009.2500009,25 &0000000000000002.8000002,80 &İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri..İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.7,840 Güneş panelleri &0000000000001450.0000001.450 &0000000000002003.0000002.003 (1999) Etkin&0000000000000005.0000005 (5)
Voskhod Sovyetler BirliğiOKB-1LEO Voskhod &0000000000000003.0000003[Not 4]&0000000000000005.0000005 &0000000000000002.4000002,4 Piller n/a &0000000000001964.0000001.964 (1964) &0000000000001965.0000001.965 &0000000000000002.0000002 (3)
VostokSovyetler BirliğiOKB-1LEO
ilk
Vostok-K &0000000000000001.0000001 &0000000000000004.4000004,4 &0000000000000002.4300002,43 &İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri..İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.4,725 Piller n/a &0000000000001961.0000001.961 (1960) &0000000000001963.0000001.963 &0000000000000006.0000006 (7)[Not 5]
Soyuz 7K-OK Sovyetler BirliğiOKB-1 LEO Soyuz &0000000000000003.0000003 &0000000000000007.4800007,48 &0000000000000002.7200002,72 Güneş panelleri &0000000000001967.0000001.967 (1966) &0000000000001970.0000001.970 &0000000000000008.0000008 (8)[Not 6]
Soyuz 7KT-OK Sovyetler BirliğiOKB-1 LEO Soyuz &0000000000000003.0000003 &0000000000000007.4800007,48 &0000000000000002.7200002,72 Güneş panelleri &0000000000001971.0000001.971 &0000000000001971.0000001.971 &0000000000000002.0000002[Not 7]
Soyuz 7K-T Sovyetler BirliğiOKB-1 LEO Soyuz
Soyuz-U
&0000000000000002.0000002 &0000000000000007.4800007,48 &0000000000000002.7200002,72 Piller &0000000000001973.0000001.973 &0000000000001981.0000001.981 &0000000000000026.00000026 (4)[Not 8]
Soyuz 7K-T-AF Sovyetler BirliğiOKB-1 LEO Soyuz &0000000000000002.0000002 &0000000000000007.4800007,48 &0000000000000002.7200002,72 Güneş panelleri &0000000000001973.0000001.973 &0000000000001973.0000001.973 &0000000000000001.0000001
Soyuz 7K-TM Sovyetler BirliğiOKB-1 LEO Soyuz-U &0000000000000002.0000002 &0000000000000007.4800007,48 &0000000000000002.7200002,72 Güneş panelleri &0000000000001974.0000001.974 &0000000000001975.0000001.975 &0000000000000002.0000002 (2)
Soyuz 7K-MF6 Sovyetler BirliğiOKB-1 LEO Soyuz-U &0000000000000002.0000002 &0000000000000007.4800007,48 &0000000000000002.7200002,72 Güneş panelleri &0000000000001976.0000001.976 &0000000000001976.0000001.976 &0000000000000001.0000001
Soyuz-T Sovyetler BirliğiOKB-1 LEO Soyuz-U
Soyuz-U2
&0000000000000003.0000003 &0000000000000007.4800007,48 &0000000000000002.7200002,72 Güneş panelleri &0000000000001978.0000001.978 &0000000000001986.0000001.986 &0000000000000015.00000015 (6)[Not 9]
Soyuz-TM Sovyetler Birliği
Rusya
RKK EnergiyaLEO Soyuz-U2
Soyuz-U
&0000000000000003.0000003 &0000000000000007.4800007,48 &0000000000000002.7200002,72 Güneş panelleri &0000000000001986.0000001.986 &0000000000002002.0000002.002 &0000000000000033.00000033 (1)
Buran Sovyetler BirliğiRKK EnergiyaLEO Energia &0000000000000010.00000010 &0000000000000036.37000036,37 Yakıt hücreleri &0000000000001988.0000001.988 &0000000000001988.0000001.988 &0000000000000001.0000001
Soyuz-TMA
11F732
RusyaRKK EnergiyaLEO Soyuz-FG&0000000000000003.0000003 &0000000000000007.4800007,48 &0000000000000002.7200002,72 Güneş panelleri &0000000000002002.0000002.002 &0000000000002012.0000002.012 &0000000000000022.00000022
Soyuz TMA-M
11F747
RusyaRKK EnergiyaLEO Soyuz-FG&0000000000000003.0000003 &0000000000000007.4800007,48 &0000000000000002.7200002,72 &İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri..İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.7,150 Güneş panelleri &0000000000001000.0000001.000 &0000000000002010.0000002.010 &0000000000002016.0000002.016 &0000000000000019.00000019
Soyuz MS
?
RusyaRKK EnergiaLEO Soyuz-FG&0000000000000003.0000003 &0000000000000007.4800007,48 &0000000000000002.7200002,72 Güneş panelleri &0000000000002016.0000002.016 Active&0000000000000001.0000001
Biconic Space Vehicle Amerika Birleşik DevletleriBlue OriginLEO New Glenn
CST-100 Amerika Birleşik DevletleriBoeingLEO multiple, initially Atlas V&0000000000000007.0000007 [1]&0000000000000005.0300005,03 [2]&0000000000000004.5600004,56 [2]Planlanan: &0000000000002018.0000002.018 (2017)
Dream Chaser Space SystemAmerika Birleşik DevletleriSierra Nevada CorporationLEO multiple, initially Atlas V&0000000000000007.0000007 [3][4]&0000000000000009.0000009 [5]&İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri..İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.11,300 [6]
Federatsiya
?
RusyaRKK EnergiaMoon Güneş panelleri &0000000000002021.0000002.021 or later
Space Shuttle orbiter Amerika Birleşik DevletleriUnited Space Alliance LEO Space Shuttle&0000000000000008.0000008[Not 10]&0000000000000037.24000037,24 &0000000000000004.8000004,8[Not 11]109,000 Yakıt hücreleri &0000000000001981.0000001.981 &0000000000002011.0000002.011 &0000000000000135.000000135[Not 12]
OrionAmerika Birleşik DevletleriLockheed Martin
Astrium
Mars Delta IV Heavy
Uzaya Fırlatma Sistemi
&0000000000000004.0000004 &0000000000000005.0000005 8,900 Capsule
12,300 Service Module
Güneş panelleri Planlanan: &0000000000002021.0000002.021 (2014) &-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.0000000 (1)[Not 13]
Dragon V2 Amerika Birleşik DevletleriSpaceXMars Falcon 9 full thrust
Falcon Heavy
&0000000000000007.0000007[Not 14]&0000000000000003.7000003,7 Güneş panelleri Planlanan: &0000000000002017.0000002.017 &-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.0000000
Interplanetary Spaceship Amerika Birleşik DevletleriSpaceXSolar System[7][Not 15]ITS Launch vehicle[7]&0000000000000100.000000100[Not 16]&0000000000000049.50000049,5[7]&0000000000000012.00000012[7][Not 17]&İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri..İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.2,400,000[7]Güneş panelleri &İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri..İfade hatası: Tanınmayan "," noktalama karakteri.200,000 Planlanan: &0000000000002022.000000(2.022) [7]&-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.0000000
* - Biçim: İnsanlı (İnsansız), arızaları kapsar

Yörünge altı uzay araçları

Aşağıdaki tabloda durumu belirtilmiştir:   [geliştirme aşamasında] — [emekli, iptal] — [işletimde, devre dışı]

Spacecraft Köken Üretici Menzil Fırlatma
dizgesi
Mürettebat
boyutu
Uzunluk (m) Çap (m) Fırlatma kütlesi (kg) Güç
sistemi
Üretilen
güç (W)
İlk
uçuş*
Son
uçuş
Uçuşlar*
SpaceShipOne Amerika Birleşik DevletleriScaled Composites 112 km
X Ödülü
White Knight
Hibrid Motor
&0000000000000003.0000003 3,600 &0000000000002004.0000002.004 &0000000000002004.0000002.004 &0000000000000003.0000003[Not 18]
X-15Amerika Birleşik DevletleriNorth American Aviation108 km
altitude
B-52
Ammonia-LOX
&0000000000000001.0000001 15,420 &0000000000001963.0000001.963 &0000000000001963.0000001.963 &0000000000000002.0000002[Not 19]
New ShepardAmerika Birleşik DevletleriBlue OriginN/A (2015) &-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.0000000 (2)[Not 19]
SpaceShipTwoAmerika Birleşik DevletleriThe Spaceship Company 110 km
Kármán line+10
White Knight Two
RocketMotorTwo
&0000000000000008.0000008[Not 20]9,740 &0000000000002016.0000002.016 ? &-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1-1.0000000[Not 21]
* - Format: Manned (Unmanned), includes failures

Notlar

  1. ^ a b Not including Boilerplate tests
  2. ^ Önümüzdeki MOL programında önerilen kullanımında Titan IIIC One insansız fırlatması
  3. ^ 2 yörünge altı uçuşları dahil, Boilerplate denemesi dahil değil
  4. ^ Üç uzay dışı kozmonot veya iki uzay elbisesi ile taşınabilir; her iki bileşimde uçakladır
  5. ^ İnsansız uçuş sayısı iki fırlatma başarısızlıkları içermektedir
  6. ^ İnsanlı uçuşlar ölümcül bir uçakta başarısızlık arasında; Soyuz 1 iniş başarısızlığını paraşüt nedeniyle kaybetti.
  7. ^ İnsanlı uçuşlar ölümcül bir uçak başarısızlığı içerir; Soyuz 11 iniş sırasında basınçsız kaldı.
  8. ^ İnsanlı uçuşlar bir fırlatma başarısızlığı dahil - yörünge altı uçuştan sonra kurtarıldı, üçüncü aşama uçuş sırasında iptal edildi.
  9. ^ İnsanlı uçuşlarda (SAS (fırlatma kaçış sistemi) kullanılan ~ 70 saniye önce dolayı fırlatma rampasında - mürettebat hayatta kaldı planlanan Fırlatma sırasında yangın) bir fırlatma başarısızlığı dahildir
  10. ^ Yüksek mürettebat boyutları teorik olarak mümkün olmasına rağmen hiçbir görevde bir mahsur kalma uzay aracının mürettebatını kurtarma, örneğin, sekizden fazla uzay adamını taşıdı.
  11. ^ Wingspan 23.79m
  12. ^ İki ölümcül kaza içerir; STS-51-L STS-107 yükselişi sırasında hasar, iniş sırasında parçalanma, yükseliş esnasında parçalanma.
  13. ^ 2014 civarında insansız deneme dahil olmak üzere
  14. ^ Koltuk sayısı muhtemelen ISS için 3 mürettebat üyesi bir çoklu dönüşleri olacaktı
  15. ^ Güneş sistemindeki hemen hemen her yerde iniş için tasarlanmış
  16. ^ Koltuk sayısı erken görevlerde daha düşük olacaktır
  17. ^ En çok çapı 17m
  18. ^ İnsanlı atmosfer uçuşları dahil değildir
  19. ^ a b Does not include atmospheric flights, or missions considered spaceflights by the US definition but not the internationally-accepted definition
  20. ^ 2 mürettebat + 6 yolcu
  21. ^ İnsanlı atmosfer uçuşları dahil değildir

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Commercial Human Spaceflight Plan Unveiled". Aviation Week. 20 Temmuz 2010. 10 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2010. 
  2. ^ a b Burghardt, Mike (Ağustos 2011). "Boeing CST-100: Commercial Crew Transportation System" (PDF). Boeing. 9 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Mayıs 2014. 
  3. ^ "Dream Chaser Model Drops in at NASA Dryden" (Basın açıklaması). Dryden Flight Research Center: NASA. 17 Aralık 2010. 12 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2012. 
  4. ^ Chang, Kenneth (1 Şubat 2011). "Businesses Take Flight, With Help From NASA". New York Times. s. D1. 6 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2012. 
  5. ^ Wade, Mark (2014). "Dream Chaser". Encyclopedia Astronautix. 6 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2012. 
  6. ^ Sirangelo, Mark (Ağustos 2011). "NewSpace 2011: Sierra Nevada Corporation". Spacevidcast. 11 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2011. Sirangelo, Mark (24 Ağustos 2014). "Flight Plans and Crews for Commercial Dream Chaser's First Flights: One-on-One Interview With SNC VP Mark Sirangelo (Part 3)". AmericaSpace. 3 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2016. 
  7. ^ a b c d e f "Making Humans a Multiplanetary Species" (PDF). SpaceX. 28 Eylül 2016. 9 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">NASA</span> ABDde uzay programı çalışmalarından sorumlu kurum

NASA, Amerika Birleşik Devletleri'nin uzay programı çalışmalarından sorumlu olan kurum. 29 Temmuz 1958 tarihinde ABD Başkanı Dwight Eisenhower tarafından kurulmuştur. Daire, 1 Ekim 1958 tarihinden itibaren askerî amaçlardan ziyade sivil alanda barışçıl bir şekilde faaliyet göstermeye başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Apollo Projesi</span> NASA insanlı ay yolculuğu programı

Apollo Projesi, NASA tarafından gerçekleştirilen insanlı Ay yolculuğu projesi. Gemini Projesi'nden sonraki proje olmakla birlikte Uzay Yarışı ve Soğuk Savaş, Apollo Projesi aşamasına gelinmesinde etkili olmuştur. Proje, Apollo uzay araçları ve Saturn V ile 1961 ile 1975 yılları arasına uygulandı. Apollo Projesi, adını Yunan tanrısı Apollon'dan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Discovery Uzay Mekiği</span>

Discovery Uzay Mekiği, hizmet dışı kalmış bir Amerikan uzay mekiği yörünge aracıdır. Bu uzay uçağı, NASA'nın Uzay Mekiği programındaki yörünge araçlarından biri ve inşa edilen beş tam operasyonel yörünge aracının üçüncüsüydü. İlk görevi olan STS-41-D, 30 Ağustos - 5 Eylül 1984 tarihleri arasında gerçekleşti. 27 yılı aşkın hizmeti boyunca 39 kez fırlatılıp indi ve bugüne kadar diğer tüm uzay araçlarından daha fazla uzay uçuşu gerçekleştirdi. Uzay Mekiği fırlatma aracı üç ana bileşenden oluşuyordu: Uzay Mekiği yörünge aracı, tek kullanımlık bir merkezi yakıt tankı ve iki adet yeniden kullanılabilir katı yakıtlı takviye roketi. Yörünge aracını atmosfere girişte yüksek sıcaklıklardan korumak için yaklaşık 25.000 ısıya dayanıklı seramikle kaplıydı.

<span class="mw-page-title-main">Uzay aracı</span> araştırma yapmak üzere uzaya gönderilen insanlı veya insansız araçların ortak adı

Uzay aracı ya da uzay gemisi, Dünya'nın atmosferi dışında, özellikle dış uzayda çalışmak üzere tasarlanmış araç ya da makinedir. Uzay araçları insanlı ya da insansız olabilir. Bir uzay aracı telekomünikasyon, Dünya'nın gözlemlenmesi, meteoroloji, yolbul, uzay kolonizasyonu, gezegen keşfi, uzay turizmi, uzay savaşımı, uzay ortamında insan ve kargo taşınması gibi görevler için yapılmış olabilir. Bu tanım aynı zamanda yapay uyduları da kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Soyuz (uzay aracı)</span> Rus yapımı uzay aracı serisi

Soyuz bugün hala hizmette olan 1960'larda Korolyov Tasarım Bürosu tarafından Sovyet uzay programı için tasarlanmış bir uzay aracı serisidir. Soyuz, Voskhod uzay aracının başarılı bir ardılı olarak aslında Sovyet İnsanlı Ay programının bir parçası olarak inşa edilmiştir. Soyuz uzay aracı bugüne kadar dünyada bir Soyuz roketi üzerinde en çok kullanılan ve en güvenilir fırlatma aracı olmuştur. Soyuz roketi tasarımı sırayla 8K74 ya da R-7A Semyorka gibi bir Sovyet kıtalararası balistik füzesi olan Vostok fırlatıcısına dayanmaktadır. Tüm Soyuz uzay araçları Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssünden fırlatılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Vostok (uzay aracı)</span> SSCB yapımı uzay aracı

Vostok Sovyetler Birliği tarafından geliştirilen bir uzay aracıdır. İlk insanlı uzay uçuşu Vostok 1 ile 12 Nisan 1961'de Sovyet kozmonot Yuri Gagarin tarafından gerçekleştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Soyuz TMA-13</span>

Soyuz TMA-13, Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS)'na gidiş-dönüş yolculuğu için gerçekleştirilen Soyuz uzay görevi. Uzay aracı, 12 Ekim 2008 saat 07:01 (GMT)'de Soyuz FG roketi ile fırlatıldı ve 8 Nisan 2009 saat 02:55 (GMT)'te Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan ayrıldı ve saat 06:24 (GMT)'te yörüngeden çıkıp saat 07:16 (GMT)'de indi. TMA-13 Soyuz'un 100. insanlı uzay uçuş programı oldu.

<span class="mw-page-title-main">SpaceX</span> Amerikan özel havacılık şirketi

SpaceX, merkezi ABD'nin Kaliforniya eyaletindeki Hawthorne şehrinde bulunan bir Amerikalı uzay taşımacılığı şirketidir. SpaceX; Falcon 9, Falcon Heavy, Starlink, Dragon Kargo, Starship gibi uzay misyonu araçlarını bünyesinde bulundurmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Apollo 5</span>

Apollo 5 , astronotları Ay yüzeyine taşıyacak olan Apollo Ay Modülü'nün (LM) mürettebatsız ilk uçuşuydu. Ay modülü'nü taşıyan Saturn IB roketi 22 Ocak 1968'de Cape Kennedy'den fırlatıldı. Görev başarılı oldu, fakat programlama sorunları nedeniyle başlangıçta planlanandan farklı; alternatif bir görev yürütüldü.

<span class="mw-page-title-main">Takımyıldız Programı</span> NASA’nın 2005-2009 yılları arasında geliştirmiş olduğu bir insanlı uzay yolculuğu programı

Takımyıldız Programı, Amerika Birleşik Devletleri uzay ajansı NASA'nın 2005-2009 yılları arasında geliştirmiş olduğu bir insanlı uzay yolculuğu programıydı. Programın büyük hedefleri arasında Uluslararası Uzay İstasyonu'nun bitirilmesi ve "2020 yılına kadar Ay'a geri dönüş" vardı. En büyük hedefi ise Mars'a ilk insanlı uçuşu gerçekleştirmekti. Bu programın logosu hedeflenen 3 önemli görevi temsil eder: Dünya, Ay ve son olarak Mars. Mars görevinde kullanılacak itici roketlere Ares ismi verilmiştir. Bu programın teknolojik hedefleri, alçak Dünya yörüngesi ötesinde astronotların tecrübe edinmesi ve diğer gezegenlerde sürekli insan varlığını sağlamak için gerekli teknolojilerin geliştirilmesini içeriyordu.

<span class="mw-page-title-main">STS-115</span>

STS-115, Atlantis’in uluslararası uzay istasyonuna yaptığı uzay mekiği uçuş görevidir. Bu görev, Columbia Uzay Mekiği faciasından sonra gerçekleştirilen ilk tamamlanan görevdi. Bu görevden sonra iki başarılı görev daha gerçekleştirildi. STS-115, 9 Eylül 2006’da Kennedy Uzay Merkezi Pad 39-B rampasından fırlatıldı.

Uzay yolculuğu, 20. yüzyılda Konstantin Tsiolkovsky ve Robert H. Goddard tarafından geliştirilen teorik ve pratik atılımların ardından insan başarısının bir parçası haline geldi. Sovyetler Birliği, yörüngeye ilk uydu, ilk erkek ve ilk kadını uzaya göndererek savaş sonrası Uzay Yarışında önder oldu. ABD, 1969'da Ay'a ilk insan inişi ile Sovyet rakiplerini yakaladı. Uzay yarışı sona ermesini takiben, uzay uçuşu harika uluslararası işbirliği ile karakterize edilmiştir ve bu Dünya yörüngesine ucuz erişim ve ticari girişimler için bir genişleme oluşturmuştur. Gezegenler arası sondalar Güneş sistemindeki gezegenlerinin hepsiniziyaret etmiş ve insanlar yörüngede Mir ve ISS gibi uzun süre uzay istasyonlarında kalmıştır. Çin, insanlı misyonlar da dahil olmak üzere önemli uzay uçuş yeteneğine sahip üçüncü ülke olarak ile ortaya çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Shenzhou (uzay aracı)</span>

Shenzhou Çin Halk Cumhuriyeti tarafından geliştirilip işletilen ve Çin'in insanlı uzay uçuşu programında kullanılan bir uzay aracıdır. Adı çeşitli şekillerde "İlâhi Gemi", "Tanrı'nın İlâhi Gemisi", "Sihirli Gemi" veya benzer olarak tercüme ile ve aynı zamanda Çin için bir antik adlandırmayla eşsesli olarak "İlâhi Devlet" anlamına gelir. Tasarımı, Rus Soyuz uzay aracına benzer, ancak boyut açısından daha büyüktür ve bu doğrudan Soyuz uzay aracı ailesi ile ilgili değildir. İlk fırlatılışı 19 Kasım 1999 tarihinde yapıldı ve ilk insanlı fırlatma 15 Ekim 2003 tarihinde gerçekleştirildi. 2005 yılının Mart ayında, bir asteroid uzay aracının onuruna "8256 Shenzhou" adıyla adlandırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği'nin uzay programı</span> 1930lu yıllardan dağılıncaya kadar SSCB tarafından yürütülen roket ve uzay keşif programları

Sovyetler Birliği'nin uzay programı, 1930'lu yıllardan 1991'de dağılıncaya kadar eski Sovyetler Birliği (SSCB) tarafından yürütülen roket ve uzay keşif programlarından oluşuyordu. Altmış yıllık geçmişi boyunca, bu öncelikle sınıflandırılmış askeri program, uzay uçuşlarında bir takım öncü başarılar göstermişti, bunlar; ilk kıtalararası balistik füze (R-7), ilk uydu, Dünya yörüngesine ilk canlı taşıma görevi, uzayda ve Dünya yörüngesinde ilk insan, uzayda ve yörüngedeki ilk kadın, ilk uzay yürüyüşü, Ay'la ilk çarpışma, Ay'ın karanlık tarafının ilk görüntüsü ve insansız olarak Ay'a yumuşak iniş, ilk uzay gezgincisi, otomatik olarak ayıklanan ve Ay'dan Dünya'ya getirilen ilk Ay örneği ve ilk uzay istasyonundan oluşmaktadır. İlk gezegenler arası sondalar, kayda değer başka kayıtlar içeriyordu: Venera 1 ve Mars 1, sırasıyla Venüs ve Mars'a uçmuş, Venera 3 ve Mars 2, ilgili gezegen yüzeyi ile çarpışmış ve Venera 7 ve Mars 3 bu gezegenlere yumuşak iniş yapmıştır.

Kayıp Kozmonotlar veya Hayalet Kozmonotlar, Gagarin'den önce kimi Sovyet kozmonotlarının uzaya girdiklerini iddia eden bir komplo teorisidir; ancak varlıkları Sovyet ya da Rus uzay otoriteleri tarafından kamuya açıklanmamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Shenzhou 5</span>

Shenzhou 5, 15 Ekim 2003 tarihinde Shenzhou programı kapsamında gerçekleştirilen bir insanlı uzay uçuş göreviydi. Uzaya çıkan ilk Çin vatandaşı olan Yang Liwei'nin bulunduğu Shenzhou uzay aracı Uzun Yürüyüş 2F roketi ile uzaya fırlatılmıştır. Uçuş, Çin'in ilk insanlı uzay uçuşu olup bu sayede Sovyetler Birliği ve ABD'nin ardından uzaya insan gönderen üçüncü ülke oldu.

<span class="mw-page-title-main">Artemis Programı</span> Ay ve Marsta insan keşfine olanak sağlayacak üç aşamadan oluşan uzay programı

Artemis Programı ya da Artemis görevi, Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) liderliğinde, Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) ve Kanada Uzay Ajansı (CSA) gibi uluslararası ortaklar tarafından yönetilen bir robotik ve insanlı Ay keşif programıdır. Projenin amacı "ilk kadın ve sıradaki erkeği" Ay'ın güney kutbuna indirmek olarak ifade ediliyor. Projenin ismini aldığı Artemis, Yunan mitolojisinde tanrı Apollon'un ikiz kız kardeşi ve ay tanrıçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Crew Dragon Demo-2</span> NASA adına SpaceX tarafından işletilen mürettebat görevi

SpaceX Demo-2 Crew Dragon uzay aracının planlanan ilk mürettebatlı test uçuşudur. Dragon uzay aracı, 30 Mayıs 2020 günü Kennedy Uzay Merkezinden Falcon-9 roketi üzerinden fırlatılmıştır. 22 Ekim günü saat 20.07 (UTC) itibarıyla görev başlayalı 1606 gün ve 44 dakika geçmiştir. 27 Mayıs 2020 günü 20:33:33 UTC (16:33:33) EDT'de Uluslararası Uzay İstasyonu'na fırlatılacaktı ancak olumsuz hava koşulları nedeniyle 30 Mayıs 2020'ye ertelendi. Demo-2, 2011 yılında Douglas G. Hurley'in pilot olduğu son Uzay Mekiği misyonu STS-135'ten bu yana Amerika Birleşik Devletleri'nden başlatılan ilk mürettebat yörünge uzay uçuşu olacak. Hurley, Robert L. Behnken'in ortak operasyon komutanı olarak katıldığı Crew Dragon Demo-2'de uzay aracı komutanı olacak. Crew Dragon Demo-2, 1982'de STS-4'ten bu yana Amerika Birleşik Devletleri'nden başlatılan ilk iki kişilik yörünge uzay uçuşudur. Görevde kullanılan Falcon-9 roketi, ilk kez uzaya insan taşıyıp tekrar Dünya'ya iniş gerçekleştiren ilk Falcon-9 roketidir.

<span class="mw-page-title-main">STS-7</span>

STS-7 NASA'nın yedinci Uzay Mekiği görevi ve Uzay Mekiği Challenger'ın ikinci göreviydi. Görev sırasında Challenger yörüngeye birkaç uydu yerleştirdi. Mekik, 18 Haziran 1983'te Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatıldı ve 24 Haziran'da Edwards Hava Kuvvetleri Üssü' ne indi. STS-7, Amerika'nın ilk kadın astronotu olan Sally Ride'ı taşıdı.

<span class="mw-page-title-main">Dream Chaser</span>

Dream Chaser, Sierra Space adlı Uzay şirketi tarafından geliştirilmekte olan Amerikan yapımı bir yeniden kullanılabilir gövdeden taşımalı (ing:lifting-body) uzay uçağıdır. Orijinalde mürettebatlı bir araç olarak tasarlanmış olan Dream Chaser Uzay Sistemi, kargolu versiyonu olan Dream Chaser Kargo Sistemi operasyonel hale geldikten sonra üretilecektir. Mürettebatlı versiyonunun, yer ile alçak Dünya yörüngesi arasında kargo ile birlikte 7 kişiye kadar mürettebat da taşıyabilmesi planlanmaktadır.