İçeriğe atla

İctihad Evi

İctihad Evi, Cağaloğlu'nda Osmanlı Devleti'nin son yılları ile erken Cumhuriyet döneminin entelektüel faaliyet merkezlerinden birisi olarak faaliyet göstermiş olan bina.

Binanın sahibi Doktor Abdullah Cevdet Bey, kurucusu olduğu İctihad mecmuasını 1911-1932 yılları arasında bu binanın girişindeki Orhaniye matbaasında basmış, binanın üst katlarını ise derginin yazı işleri ofisi ve kendi ikametgâhı ve muaynehanesi olarak kullanmıştır. Bu özellikleriyle bina, yeni kurulan devletin ideolojisinin ön taslaklarının şekillendirildiği mekân olmuştur.

Çatalçeşme ile Ticarethane sokaklarının kesiştiği noktada, ilk Osmanlı şeyhülislâmı olduğu düşünülen Şemseddin Muhammed bin Hamza (Molla Fenâri) adına 1470'te yaptırılan Molla Fenarî Mescidi'nin karşı sırasında yer alır.

"Binanın kapısının üstünde "İctihad Evi 1910-Idjihad 1904" yazmaktadır. "Idjihad 1904" ibaresi derginin Cenevre’de yayıma başladığı tarihi ve o zamanki adını, "1910 İctihad" ise Doktor Abdullah Cevdet’in Mısır’dan ülkesine döndüğü ve Cağaloğlu’nda yeniden yayımını başlattığı tarihi ve o zamanki adını göstermektedir.[1]

"İctihad Evi", uzun yıllar dönemin batılılaşma yanlısı aydınlarının bir toplanma mekanı olmuştur.[2] Abdullah Cevdet, İctihad Evi'nin üçüncü katında çarşamba günleri çaylı toplantılar düzenlerdi.[3] Meşrutiyet sonrasından Cumhuriyet’in ilk yıllarına uzanan dönemde bu binadaki fikir ve edebiyat toplantılarına katıldığı bilinenlerin bazıları şunlardır: Rıza Tevfik, Süleyman Nazif, Faik Âli, Cenab Şahabeddin, Abdülhak Hâmid, Peyami Safa, İsmail Hâmi, Necip Fazıl, Yusuf Ziya, Halid Fahri.[4] Yazar Konur Ertop’un verdiği bilgiye göre evdeki toplantılar Abdullah Cevdet’in ölüm yılı olan 1932’ye kadar sürmüştür.[3]

Kaynakça

  1. ^ Usta, Sadık (23 Temmuz 2017). "Abdullah Cevdet'in kütüphanesinde neler gördüm". www.odatv4.com. 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023. 
  2. ^ Hanioğlu, Şükrü (9 Temmuz 2017). "Tarihe tanıklık eden "Ev"". Sabah. 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023. 
  3. ^ a b Özkaya, Cevat, (Ed.) (2020). "İstanbl'un Kültürel Yüzü: Cağaloğlu, Sultanahmet, Beyazıt" (PDF). İstanbul Ticaret Odası. 6 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Eylül 2023. 
  4. ^ "Kültür Envanteri - İçtihad Evi". kulturenvanteri.com. 27 Aralık 2021. 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Robert Lisesi</span> İstanbulda bir lise

İstanbul Amerikan Robert Lisesi veya eski ismiyle Robert Koleji, Osmanlı Devleti bünyesinde Amerikan usûlü eğitim vermek üzere ABCFM'in gönderdiği Cyrus Hamlin ve Christopher Rhinelander Robert tarafından 1863 yılında İstanbul’da kurulmuş okuldur. Hâlen Türkiye Cumhuriyeti Millî Eğitim Bakanlığına bağlı, İngilizce eğitim yapan özel bir eğitim kurumu olarak hizmet vermeyi sürdürür. Karma eğitim yapan, hem gündüzlü hem yatılı öğrencileri olan bir okuldur. Eğitim süresi, hazırlık dâhil beş yıldır. 1863 yılında kurulan okul, Amerika Birleşik Devletleri dışında sürekli olarak faaliyet gösteren en eski Amerikan okuludur.

<span class="mw-page-title-main">Bâb-ı Âli</span> Osmanlı Devletinde sadrazam sarayı

Bâb-ı Âlî ya da basitleştirilmiş şekli ile Bâbıâlî, Osmanlı Devleti döneminde sadrâzam sarayına verilen isimdir. Onsekizinci yüzyıl sonlarına yakın bir zamana kadar Paşa sarayı, Paşa kapısı, Bâb-ı Âsafî gibi adlarla da anılan sadrazam sarayına I. Abdülhamid zamanından itibaren Bâb-ı Âlî denilmeye başlanmıştır. Günümüzde İstanbul Valiliği valilik konağı olarak kullanılmaktadır.

Havza Atatürk Evi, Samsun'un Havza ilçesinde bulunan ve müze olarak kullanılmakta olan tarihi yapıdır.

Tıphane, Mekteb-i Tıbbiye-i Adliye-i Şahane veya Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane, kökü Osmanlı Padişahı II. Mahmud'un 14 Mart 1827'de açtığı Tıphaneye uzanan Türkiye tarihindeki ilk tıp fakültesidir. Bugünkü İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi ve İstanbul Tıp Fakültesinin Osmanlı'nın son dönemlerindeki adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tahsin Banguoğlu</span> Türk siyasetçi

Hasan Tahsin Banguoğlu, Türk akademisyen, dilbilimci ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Cevdet</span> Kürt asıllı doktor, ideolog ve çevirmen

Abdullah Cevdet Karlıdağ, Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında ve cumhuriyetin kuruluş döneminde yaşamış siyasetçi, düşünür, göz doktoru, şair ve tercümandır.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı Ressamlar Cemiyeti</span> Osmanlı ressamlar derneği

Osmanlı Ressamlar Cemiyeti, dönemin sanat ve sanatçı sorunlarına çözüm bulmak üzere Osmanlı Devleti'nde 1909-1919 yılları arasında faaliyet gösteren bağımsız bir ressam örgütüdür.

<span class="mw-page-title-main">Atatürk Müzesi (İstanbul)</span>

Atatürk Müzesi veya diğer adıyla İnkılâp Müzesi, İstanbul'un Şişli ilçesinde, Halâskârgazi Caddesi üzerinde yer alan ve 1942'de İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nce müzeye dönüştürülmüş Mustafa Kemal Atatürk'ün oturduğu ev. Atatürk'ün kişisel eşyaları, Atatürk ve Kurtuluş Savaşı ile ilgili çeşitli materyaller ve farklı ressamlara ait tablolar sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Adliye Nezâreti</span>

Adliye Nezâreti ya da Adliye Nazırlığı Son dönem Osmanlı Hükûmetleri'nde bugünkü Adalet Bakanlığı'nın yaptığı işi yapan nazırlıktır. Türkiye'de Cumhuriyet'in kurulmasıyla birlikte önce Ankara'ya taşınmış ve sonrasında ise dilde sâdeleşme çalışmalarının ardından adı "Adalet Bakanlığı" olarak değişmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Maârif-i Umûmiye Nezâreti</span> Osmanlının son dönemlerinde eğitim işlerinden sorumlu bakanlık

Maarif Nazırlığı ya da Maarif Nezareti son dönem Osmanlı Hükümetleri'nde eğitim işlerinden sorumlu olan nazırlıktır.

Büyük Mecmua, Milli Mücadele yıllarında (1919-1920) gazeteci Zekeriya Sertel ve Sabiha Sertel tarafından işgal kuvvetlerine karşı milli mücadeleyi savunan dergi. Büyük Mecmua adlı haftalık derginin başyazarı Halide Edip'ti. Falih Rıfkı, Köprülüzade Fuat, Reşat Nuri, Faruk Nafiz, Ömer Seyfettin gibi aydınların yazılar yayınladığı Büyük Mecmua'da işgal devletlerine karşı mücadele tam bağımsızlık ile alakalı ile ilgili yazılar yayınlandı.

Molla Fenari,, din alimi, müderris, Osmanlı Devleti'nin ilk şeyhülislamı.

<span class="mw-page-title-main">Tıp fakültesi</span> tıp alanında eğitim veren kurum

Tıp fakültesi, tıp biliminin öğretildiği ve bu bilim içindeki çeşitli dallarda araştırmalar yapılan fakülte. Mezunları, tıp doktoru unvanı almaktadır. Ayrıca mezuniyet sonrası uzmanlık eğitimi ile uzman doktor, operatör doktor gibi unvanlar verilir. Temel tıp bilimleri alanında yüksek lisans ve doktora eğitimleri de verilmektedir. Türkiye’de tıp fakülteleri liseden sonra ülke genelinde yapılan bir merkezi sınavla öğrenci kabul etmektedir. Eğitim süresi 6 yıldır. Okullar farklı eğitim modellerini tercih etse de ülke genelindeki fakültelerde ilk 3 yıl teorik eğitim laboratuvar dersleriyle beraber verilir sonraki 2 yıl çeşitli bölümlerde stajlara devam edilirken öğrencilerin bilgileri sözlü sınavlarla da sınanmaya başlanır ve okulun son sınıfında Intörn (stajyer) adıyla hastanede gözetim altında çalışmaya başlar. Intörn (stajyer) maaşı, 2022 yılında asgari ücret olarak verilmektedir.

Saçaklı Ev, Kuzey Lefkoşa'nın Selimiye semtinde yer alan bir konak. 2 katlı yapı, Selimiye Camii'nin güneydoğusunda yer almaktadır. Adını, sokağa çıkıntılı köşk odasını destekleyen geniş saçaklarından almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mersin Atatürk Evi</span> tarihi yapı

Mersin Atatürk Evi ya da diğer adıyla Atatürk Evi Müzesi, Mersin kent içinde iki katlı büyük bir binadır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi</span> Ankaranın Altındağ ilçesinde bulunan bir bankacılık müzesi

Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi; Ankara’nın Altındağ ilçesinde bulunan bir tarih müzesidir. Türkiye İş Bankası'nın Ulus Meydanı'nda bulunan eski genel müdürlük binasının dönüştürülmesiyle hem Türkiye'deki önemli ekonomik gelişmeleri hem de bankanın tarihçesini anlatan bir müze oluşturulmuştur. İstanbul'daki Türkiye İş Bankası Müzesi'nden sonra kurum bünyesinde açılan ikinci müze olma özelliğini taşır.

Denizli Lisesi, 1874'te Rüştiye Mektebi ismiyle kurulan Denizli'nin en eski lisesidir. Denizli'nin Kuşpınar mahallesinde yer almaktadır. Kentin en eski yapılarından birisi olduğu için bulunduğu bölge lise semti olarak geçer. Delikliçınar Meydanı'ndan okula çıkan caddenin adı da Lise Caddesi'dir. Koca Mektep ve Baba Lise olarak da anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi</span>

Atatürk Konutu ve Demir Yolları Müzesi , Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan tarihî bir ev ve demir yolu müzesidir.

<span class="mw-page-title-main">Kılıçzade Hakkı</span>

Kılıçzade Hakkı ya da gerçek adıyla İsmâil Hakkı, pozitifist ve materyalist düşünceleriyle bilinen Türk düşünür ve yazar. İctihad dergisinde yayımlanan "Pek Uyanık Bir Uyku" isimli yazısıyla bilinir. Makalesinde, ileride Atatürk Devrimleri olarak hayata geçecek, siyaset, eğitim, kadın, din, dil, hukuk ve kılık kıyafet gibi meselelerde batıcı ve ilerici radikal önerilerini adeta bir ütopya şeklinde sunmuştur.