İçeriğe atla

İçecek altlığı

Kumtaşından yapılmış içecek altlıkları

Altlık, içecek altlığı, içki altlığı ya da bira altlığı üzerine içecek konulan bir eşyadır. Altlıklar masanın veya içeceğin konulduğu herhangi bir yerin yüzeyini korurlar. Ayrıca içeceğin üstüne konan altıklar içeceğin bitmediğini göstermek ya da kirlenmeyi (özellikle böceklerden) önlemek için kullanılabilir. Altlıklar sıcak içeceklerin yüzeyi yakmasını da önleyebilir.

Publarda genellikle tezgahlara yayılmış bira matları vardır. Bunlar sadece masanın yüzeyini korumak için değil, genellikle kağıttan yapıldıkları için cam boyunca damlayan yoğuşmayı emme amacıyla veya geçici bir defter olarak da kullanılabilirler. Beermatlar genellikle ticari markalarla veya alkol reklamlarıyla markalanır. Bira altlıkları, bir bar veya barda tezgahı korumak ve dökülen içeceklerin yayılmasını sınırlamak için kullanılan bar altlıkları, dikdörtgen kauçuk parçaları veya emici malzemelerle karıştırılmamalıdır.

Tarih

Gümüş bir şarap şişesi altlığı

İlk bardak altlıkları, sürahiler veya şarap şişeleri için tasarlanmıştı, böylece bunlar hizmetçiler gittikten sonra yemek masasının üstünde kaydırılabiliyordu. Yaklaşık 1760'tan sonra yaygın kullanıma girmişlerdir.[1] İlk bardak altlıkları, tahtadan, kağıt hamurundan, gümüş veya gümüş tabaktan yapılmış sığ bir tepsi veya tabak şeklini almıştır.[2]

1880'de, kartondan yapılan ilk bira altlıkları Alman matbaa şirketi Friedrich Horn tarafından tanıtıldı.[3] 1892'de Dresdenli Robert Sputh, odun hamurundan yapılan ilk bira matını üretti.[4] Watney bira fabrikası onları 1920'de soluk biralarının reklamını yapmak için Birleşik Krallık'a tanıttı.[4] 1872'de kurulan ambalaj şirketi Quarmby Promotions, 1931'de Milnsbridge'de bira matları üretmeye başladı. Quarmby Promotions, Katz Group tarafından devralındıktan sonra, 2009'da kapatmadan önce üretimi Brighouse'a ve 2006'da Morley, West Yorkshire'a taşıdı.[5]

Tabaklar da batı kültüründe uzun süredir aynı amaç için kullanılmaktadır. Çay içerken bir fincan ve fincan tabağı takımı kullanmak adettendir. Yirminci yüzyılın ortalarında, ev içi kullanım için birçok malzemeden çeşitli tarzda yapılmış içecek altlıkları üretiliyordu. Günümüzde günlük ev eşyası olarak yaygındır ve restoranlarda da kullanılmaktadır.

İmalat

Mantardan yapılmış içecek altlıkları
Bambu şeritlerden yapılmış bir içecek altlığı

Altlıklar genellikle yüksek gramajlı kartondan yapılır, ancak birkaç kat kağıt mendilden de yapılabilir. Altlıklar ayrıca bazen sabuntaşı, metal, ahşap ve silikondan yapılır. Bira altlıkları için önemli özellikler su emiciliği, ıslak sürtünme ve baskı yapılabilirliktir.[6][7]

Daha yakın zamanlarda, boş çerçeveli cam bardak altlıkları üretilmiştir. Bu vesileyle müşteriler kendi benzersiz resimleri veya tasarımlarıyla bardak altlıklarını kişiselleştirebilmişlerdir. Günümüze yakın zamanda bazı bira altlığı üreticileri, üretim süreçlerini elden geçirerek daha ucuz küçük ölçekli siparişlere izin verdi.[8] Bu, insanların düğünleri için ısmarlama bira altlıkları basmayı seçmeleri ve siyasi partilerin bunları kampanya mesajlarını iletmek için kullanmalarıyla birlikte, bira altlığının erişimini genişletti.[9]

Bazı içecek altlıkları geri dönüştürülebilir.[10]

Basılı altlıklar

Çeşitli bira markalarının reklamını yapan bira altlıkları koleksiyonu.

Bira altlıkları genellikle özelleştirilmiş bir görüntüyle süslenir—genellikle bir bira markasından bahseder veya reklamını yapar, ancak bunlar aynı zamanda bir içki işletmesini, spor kulübünü, işletmeleri veya özel etkinlikleri tanıtmak için de kullanılabilir.

Tegestoloji

Bazı bardak altlıkları koleksiyon ögeleridir. Tegestoloji, Latince'den (Latinceteges "örtü" ya da "hasır" ve etis) türetilmiş bir terimdir. Bira veya bardak altlıkları koleksiyonu yapma olarak tanımlanır, bunu yapanlar ise tegestolog olarak bilinir.[7] 1960 tarihli bir İngiliz Pathé News kısa filminde komedi ikilisi Morecambe ve Wise, tegestolog olarak gösterilmiştir.

Kaynakça

  1. ^ Peter Cook (1988). The Antique Buyer's Handbook. McLaren Publishing. s. 97. ISBN 978-0947889258. 7 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2022. 
  2. ^ Geoffrey Wills (2015). Guide to Antique Collecting. CreateSpace Independent Publishing Platform. ISBN 978-1515311386. 7 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2022. 
  3. ^ "Tough Times for the Humble Beer Mat". Spiegel Online. SPIEGELnet GmbH. 24 Nisan 2009. 25 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2009. 
  4. ^ a b Atkinson, Simon (26 Mayıs 2009). "Last orders for beer mat maker?". BBC News. BBC. 28 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2009. 
  5. ^ Atkinson, Neil (1 Aralık 2008). "Jobs lost as historic beer mat firm moves to Germany". Huddersfield Examiner. Trinity Mirror North West & North Wales Limited. 14 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2009. 
  6. ^ "Custom Drink Coasters". 5 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2016. 
  7. ^ a b Oxford English Dictionary (first citation 1960).
  8. ^ "UK based Beermat manufacturer and printer". www.thirstys.co.uk (İngilizce). 17 Kasım 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2017. 
  9. ^ "JD Wetherspoon issues Brexit beer mats". The Guardian (İngilizce). Press Association. 31 Mayıs 2016. ISSN 0261-3077. 23 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2017. 
  10. ^ "How To Use Coasters To Protect Your Furniture". Coastal Coasters (İngilizce). 20 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2019. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bira</span> arpanın mayalandırılmasıyla yapılan alkollü içki

Bira, dünyadaki en eski ve en yaygın alkollü içeceklerden biridir. Su ve çaydan sonra en popüler üçüncü içecek‘tir. Bira tahıldan üretilirː Yaygın olarak malt arpa kullanılır ama buğday, mısır ve pirinç de kullanılan ürünler arasındadır. Şıradaki(malt-su karışımı), nişasta şekerlerinin fermantasyonu birada etanol ve karbondioksiti açığa çıkarır ve köpüklü bira oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Kâğıt</span> Hamur durumuna getirilmiş türlü bitkisel maddelerden yapılan, yazı yazmaya, baskı yapmaya, bir şey sarmaya yarayan kuru, ince yaprak

Kâğıt, çoğunlukla yazma işlemlerinde kullanılan, üzerine baskı ya da çizim yapılabilen veya ambalaj amacıyla kullanılan ince malzemedir.

<span class="mw-page-title-main">Pub</span>

Pub. tesislerinde tüketilmek üzere alkollü içecek servisi yapmak üzere lisanslı bir içki mekanıdır. Britanyalı sosyal kültürünün en önemli parçalarından birisi olan pub, "Public House" kelimelerinin kısaltılmasından oluşur. İnsanların boş vakitlerini geçirdiği, dinlendiği ve bir arada bulunduğu, alkol tüketilen yerlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Karton bardak</span> Bardak türü

Karton bardak, kanserojen madde içermeyen yapısıyla insan sağlığına plastik bardağa oranla daha uygundur. Doğada çabuk kaybolan yapısı ve geri dönüşüm özelliği ile karton bardaklar tam bir doğa dostudur. Karton bardaklar, kahvehane, fast food restoranı ve diğer satıcıların tek bir sıcak içecek için iki iç içe geçmiş kağıt bardak kullanma uygulaması olan çift kupalamadan kaçınmasını sağlar. Bazı kağıt bardak tutucularında reklamlar bulunur. Ayrıca karton bardaklar, özellikle ofis ve iş yerlerinde pratik çözümler sunar.

<span class="mw-page-title-main">Buğday birası</span>

Buğday birası, genellikle üst fermentasyon yoluyla üretilen ve önemli oranda buğday maltı içeren biraları tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir. Genel olarak Alman stili weizenbier, Belçika stili witbier ve Amerikan stili wheat ale olmak üzere üç türde üretilir. Berliner Weisse, lambik ya da gose gibi ekşi biraların yapımında da önemli oranda buğday maltı kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bira musluğu</span>

Bira musluğu, fıçı bira musluğu ya da bira makinesi musluğu gibi isimler ile bilinen, özellikle fıçı biradaki biranın serbest kalmasını sağlayan vana ve musluğa verilen isimdir. Ayrıca başka bağlamlarda yine büyük miktardaki biranın, istenen ebatlardaki daha küçük bardaklara servis edilmesini sağlayan valf, vana, tapa ya da fıçı tapaları içinde aynı isim kullanılıyor olabilir. Aslında terim, geleneksel ahşap fıçılarda bulunan vana ya da tapalar için türetilmiştir. Bir musluktan servis edilen bira ise fıçı bira ya da ale olarak bilinir. Ahşap fıçıların yerini günümüzde İngilizce keg adı verilen, alüminyum veya çelikten imal edilen fıçı(ya da varil)lar almıştır. Kullanıldıkları varil ya da fıçıya göre pek çok farklı tür ya da stilde bira musluğu bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Trappist bira</span>

Trappist bira, Trappist manastırlarına bağlı bira fabrikaları tarafından üretilen bira çeşididir. Günümüzde Belçika'da altı, Hollanda'da iki; Avusturya, İtalya ve ABD'de birer tane olmak üzere toplam 11 Trappist manastırı vardır. Trappist manastırlarına bağlı üretimevleri tarafından üretilen bu biralar, "Gerçek Trappist Ürünü" anlamına gelen Authentic Trappist Product mottosuyla satılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Çavdar birası</span>

Çavdar birası, arpa maltının yanı sıra kayda değer oranda çavdar maltı ya da sek çavdar kullanılarak üretilen özel tahıl biralarını tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Çavdar biralarında şerbetçi otundan gelen acılık, çavdarın kendisinden gelen acılığı ve ekşimsiliği daha da artırmamak amacıyla genelde orta düzeyde tutulur.

<span class="mw-page-title-main">Düşük alkollü bira</span> standart biralara göre oldukça düşük oranlarda alkol içeren biralar

Düşük alkollü bira, standart biralara göre oldukça düşük oranlarda alkol içeren biraları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Light bira ya da alkolsüz bira olarak da bilinirler. Düşük alkollü biralar genelde lager tipi olarak üretilmesine karşın, ale tipi olarak üretilenleri de vardır.

<span class="mw-page-title-main">Pumpkin ale</span>

Pumpkin ale, bal kabağı kullanılarak üretilen biraları adlandırmada kullanılan bir terimdir. Amerika Birleşik Devletleri'nde oldukça popüler bir içecektir. Pumpkin ale, bira şerbetindeki fermente edilebilir şeker oranını artırmak amacıyla kullanılacağı gibi, fermentasyon sonrasında şişeleme esnasında da kullanılabilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde sonbaharda oldukça çok tüketilen bir tatlı olan bal kabaklı turtayı andırması için biraya tarçın gibi baharatlar da eklenebilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Buz birası</span>

Buz birası, Alman eisbock biralarına benzer bir biçimde aşamalı olarak dondurulup, alkol oranı yükseltilen açık tonlu lager biraları tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir. Buz biraları içerdikleri alkol oranına göre ucuz olmalarıyla bilinirler. Pek çok ülkede tüketilmesine karşın üretim özellikle ABD ile Kanada gibi Kuzey Amerika ülkelerinde yoğunlaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Old ale</span>

Old ale, malt tadı yüksek, koyu renkli, yaklaşık %5,00 oranında alkol içeren İngiliz biralarını nitelendirmek için kullanılan bir terimdir. Avustralya'da, İngiltere'dekinden farklı olarak, alkol oranı farketmeksizin bütün koyu siyah ale biraları nitelendirmek amacıyla kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Lambik</span>

Lambik, Belçika'nın Pajottenland bölgesinde üretilen ve spontan fermentasyonla mayalanan ekşimsi bir bira türüdür. Gueuze, kriek, faro ve mars gibi alt türleri vardır.

<span class="mw-page-title-main">Kulplu bardak</span>

Kulplu bardak; kahve, sıcak çikolata, çorba veya çay gibi sıcak içecekleri içmek için kullanılan bir fincan (kupa) türüdür. Genellikle çay veya kahve fincanının bulunmadığı ortamlarda tercih edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Fincan</span> içecek içmeye yarayan kap

Bir fincan, sıvıları dökmek veya içmek için kullanılan üstü açık bir kaptır. Fincanlar cam, metal, çini, kil, ahşap, taş, polistiren, plastik, alüminyum veya diğer malzemelerden yapılabilir. Genellikle sap, kulp veya diğer süslemelerle sabitlenir. Farklı sıvılar için veya farklı durumlarda farklı bardak stilleri kullanılabilir. Çay ve başka sıvı servisi zamanı genelde fincan tabağı da kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Fincan tabağı</span>

Bir fincan tabağı, bir tür küçük bulaşık türüdür. Genellikle tabaklarla, bazen yalnız çaydanlık ve küçük tabaklar da dahil olmak üzere çay setinin parçası olarak satılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kahve fincanı</span>

Kahve fincanı, kahve ve espresso bazlı içeceklerin servis edildiği bir kaptır. Kahve fincanları tipik olarak seramikten yapılır ve içecek sıcakken taşınabilirlik için tek bir tutamağa sahiptir. Kahvehane ve kahve kültürünün önemli parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Bira köpüğü</span> Biranın tepesinde bulunan köpük

Bira köpüğü, biranın üstünde bulunan köpüktür. Bira bardağı ve bira şişesi'nde bulunur. Yüzeye yükselen, ağırlıklı olarak karbondioksit olmak üzere gaz kabarcıkları tarafından üretilir. Bu elementler şıra proteini, maya ve şerbetçi otu kalıntısıdır. Kafada kabarcıkları oluşturan karbondioksit, fermantasyon sırasında üretilir. Bira şişede mayalanmaya devam ederse, doğal olarak karbonatlaşır, bira açıldığında veya döküldüğünde köpük oluşur. Bira pastörize edilmiş veya filtrelenmişse, bira basınçlı gaz kullanılarak zorla karbonatlanmalıdır.

Porchclimb olarak da bilinen Porchcrawler, esas olarak bira, likör ve tatlandırıcı maddeden yapılan karışık bir içecektir. İçki için en yaygın likörler votka, cin, rom veya viskidir. Nihai ürün genellikle meyvemsi bir tada ve açık pembe veya sarı bir renge sahip yüksek alkollü, karbonatlı bir punchtır. Genellikle büyük bir buzluktan servis edilir ve özellikle Kuzey Amerika üniversite öğrencileri arasında popülerdir.

<span class="mw-page-title-main">Sofra takımı</span>

Bulaşık, sofra kurmak, yemek servisi yapmak ve yemek yemek için kullanılan gereçlerdir. Çatal-bıçak takımı, kap kacak, cam eşyalar, servis tabakları, içecek gerekleri ve dekoratif amaçlı diğer öğeleri içerir. Bulaşıklar porselen, seramik, cam, dökme demir, ahşap, taş, plastik gibi malzemelerden yapılabilir