İçeriğe atla

Ümit Hassan

Ümit Hassan
Doğum1943
İstanbul, Türkiye
Ölüm17 Ocak 2023 (80 yaşında)
Lefkoşa, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
MilliyetTürk
Vatandaşlık Türkiye
Mezun olduğu okul(lar)Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi
ÖdüllerSedat Simavi Ödülü (1985)
Kariyeri
DalıTarih, Eski Türk Kültürü, Kamu Hukuku ve Devlet Teorileri
Çalıştığı kurumlarAnkara Üniversitesi
Orta Doğu Teknik Üniversitesi
Yakın Doğu Üniversitesi
Etkilendikleriİbn Haldun
EtkiledikleriAyhan Yalçınkaya

Ümit Hassan (1943, İstanbul - 17 Ocak 2023, Lefkoşa), Türk akademisyen ve sosyal bilimler düşünürüdür.[1] Eski Türk toplumu, Şamanlık, Osmanlı devlet örgütlenmesi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmıştır.[2][3] Hassan, son olarak Yakın Doğu Üniversitesinde rektörlük yapmaktaydı.

Eğitimi ve çalışma alanları

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (SBF) mezunu olan Ümit Hassan, doktora derecesini de 1975 yılında bu okulda Kamu Hukuku ve Devlet Teorileri üzerine çalışmasıyla aldı.[4] 1966-1969 yılları arasında Ziraat Bankası'nda çalıştıktan sonra 1969 yılında SBF'de asistan olarak akademik hayata başladı. 1985 yılına kadar bu fakültede çalışan ve orada doçent olan Hassan, daha sonra ODTÜ'de görev yaptı. 1992 yılına kadar ODTÜ'de dersler verdikten sonra 1993 yılında Yakın Doğu Üniversitesine geçti. Bu kurumlarda, siyaset bilimi, sosyoloji, siyasal düşünceler tarihi, hukuk tarihi gibi alanlarda lisans, yüksek lisans ve doktora dersleri verdi. 2001 yılından itibaren Yakın Doğu Üniversitesinin rektörlüğünü yaptı.

Etkisi

Ümit Hassan'ın çalışmaları ve etkisi ağırlıklı olarak siyasal antropoloji olarak gruplandırılabilecek bir alanda kendisini gösterir. İbn Haldun okumaları etkisiyle birlikte, toplumsal ilişkilerin ve iktidar ilişkilerinin kuruluş köklerini anahanlık ve kandaşlık kavramları üzerine temellendirir. Bu noktada sadece kazananların kaybedenler üzerindeki doğrudan etkisi yerine, kadınlar olmak üzere sistemin içindeki diğer aktör ve oluşumların etkilerini çok boyutlu olarak incelemiştir.[1] "Eski Türk Toplumu Üzerine İncelemeler" adlı eseri ile 1985 yılında Sedat Simavi Ödülü almıştır. SBF'de, daha sonra Ayhan Yalçınkaya tarafından da devam ettirilen Siyasal Antropoloji ve Türk-İslam Düşünce Tarihi derslerinin temellerini atmıştır.

Seçilmiş yayınları

  • “Siyasî Suç Kavramı”, A.Ü.S.B.F.D., Cilt: XXVI – Sayı : 1 (1971), ss. 197-217.
  • “Ölüm Cezası Sorunu : Kritik Bir Yaklaşım”, A.Ü.S.B.F.D., Cilt: XXVII – Sayı :1 (1972), ss. 75-116.
  • “İbn Haldun Mukaddime’si Metninin Yaygınlık Kazanması Üzerine Notlar” A.Ü.S.B.F.D., Cilt: XXVIII – Sayı : 3-4 (1973), ss. 111-126.
  • İbn Haldun’un Metodu ve Siyaset Teorisi, A.Ü.S.B.F. Yayınları, 1977.
  • “Evrim Teorisi ve Anahanlık Tartışmaları”, A.Ü.S.B.F.D., Cilt XXXIX, (1984), ss. 157-166.
  • “İlkel Toplum – Uygar Toplum İlişkisi Konusundaki Yaklaşımlara Bir Bakış”, Prof. Aziz Köklü’nün Anısına Armağan A.Ü.S.B.F. Yayınları, 1984, ss. 227-240.
  • “Siyasal Teori Üzerine Düşünceler”, A.Ü.S.B.F.D., Cilt: XXXIX – Sayı: 1-4, (1984), ss. 167-172.
  • Osmanlı: Örgüt-İnanç-Davranış'tan Hukuk-İdeoloji'ye, İletişim Yayınları, 2001.
  • Eski Türk Toplumu Üzerine İncelemeler, (gözden geçirilmiş 4. basım,) Doğu Batı Yayınları, 2009.
  • İbn Haldun : Metodu ve Siyaset Teorisi, (Prof. Dr. Süleyman Uludağ çevirisinin esas alınarak yeni yazım,) Doğu Batı Yayınları, 2014.

Kaynakça

  1. ^ a b "Prof. Dr. Ümit Hassan hayatını kaybetti". t24.com.tr. 17 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2023. 
  2. ^ Ümit, Hassan (1983). "Tarih Öncesinden Tarihe Şamanlık". Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 1 (38). 
  3. ^ Hassan, Ümit (2001). Osmanlı Örgüt - İnanç - Davranış'tan Hukuk - İdeoloji'ye. İletişim. s. 243. ISBN 9789754709056. 5 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2023. 
  4. ^ "Prof. Dr. Ümit HASSAN". neu.edu.tr. 17 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İbn Haldun</span> Arap tarihçi, düşünür ve sosyolog (1332–1406)

İbn Haldun, modern tarihyazımının, sosyolojinin ve iktisatın öncülerinden kabul edilen 14. yüzyıl düşünürü, devlet adamı ve tarihçisidir. Ayrıca İslam aleminde Liberalizm ilkelerini kitaplarında bulunduran ilk Müslüman düşünür. Köklü bir aileden geldiği için iyi bir eğitim aldı. Tunus ve Fas'ta devlet görevlerinde bulunduktan sonra Gırnata ve Mısır'da çalıştı. Kuzey Afrika'nın o dönem istikrarsız ve entrikalarla dolu siyasal yaşamı 2 yıl hapiste yatmasına neden oldu. Bedevi kabilelerini çok iyi tanımasından dolayı aranan bir devlet adamı ve danışman oldu. Mısır'da 6 defa Maliki kadılığı yaptı. Şam'ı işgal eden Timur ile görüşmesi bir fatih ile bir bilginin ilginç buluşması olarak tarihe geçti.

<span class="mw-page-title-main">Mukaddime</span> İbn-i Haldunun, 1375te Kalatu ibn Seleme adlı kalede Beni Arif kabilesinin himayesinde yaşadığı dönemde yazdığı eser

Mukaddime, İbn-i Haldun'un en ünlü eseridir. Tarih, iktisat, sosyoloji ve siyaset gibi birçok sosyal bilim için temel teşkil eden görüşleri içinde barındırır. İbn-i Haldun eserini 1375'te Kal'atu ibn Seleme adlı kalede Beni Arif kabilesinin himayesinde yaşadığı dönemde kaleme aldı.

Oral Sander, Türk akademisyen. Uluslararası ilişkiler bölümü, siyasi tarih anabilim dalı profesörü.

Korkut Boratav, Ankara Üniversitesi emekli hocalarından Türk Marksist iktisatçı.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi</span>

İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi, İstanbul Üniversitesi'ne bağlı, 1979'da Siyasal Bilimler Fakültesi adı altında eğitim vermeye başlayan bir fakülte.

İbrahim Ömer Madra, Türk uluslararası ilişkiler uzmanı, siyâset bilimci, radyo programcısı ve yazar. Ortak kurucularından olduğu Açık Radyo’nun genel yayın yönetmenidir. Küresel ısınma ve iklim değişikliği konusuna dikkat çekmek için çalışan bir iklim aktivistidir.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Taner Kışlalı</span> Türk gazeteci ve akademisyen

Ahmet Taner Kışlalı, Türk siyaset bilimci, siyasetçi, eski Kültür Bakanı, yazar ve öğretim üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Şükrü Sina Gürel</span> Türk akademisyen ve siyasetçi

Şükrü Sina Gürel, Türk akademisyen ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Muammer Aksoy</span> Türk hukukçu, siyasetçi, köşe yazarı ve entelektüel

Mustafa Muammer Aksoy, Türk hukukçu, siyaset adamı ve yazar.

Devlet, toprak bütünlüğüne bağlı olarak siyasal bakımdan örgütlenmiş millet veya milletler topluluğunun oluşturduğu tüzel varlıktır. Devlet siyasal bir birliktir. Bunun için her şeyden önce devleti kuran bireyler arasında kültürel bir birlik lazımdır. Ancak kültürel birlik devletin yaşaması için yeterli değildir. Tarihte görülen birçok iç savaş, kültürel birliğin devlet kurulmasında yeterli olmadığını göstermektedir. Amerikan İç Savaşı'nın anayasal düzenin kurulmasının ne kadar gerekli olduğunu ortaya koyması ve savaş kültürü yerine hukuk devlet ilişkisinin kavranması açısından önemi büyüktür.

Mehmet Fahir Armaoğlu, Türk siyasal tarihçi ve akademisyen. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi dekanlığı ve çeşitli yüksek eğitim ve finansman kurumlarında idare meclisi üyeliği yapmıştır.

Tahsin Bekir Balta, Türk hukukçu ve siyasetçi.

Fatih Özatay, Türk ekonomist, akademisyen, köşe yazarı.

Elif Çepni ,Türk akademisyen.

<span class="mw-page-title-main">Haluk Ülman</span>

Prof. Ahmet Haluk Ülman, Türk siyaset adamı ve akademisyen.

<span class="mw-page-title-main">İbn Haldun Üniversitesi</span> İstanbulda kurulu vakıf üniversitesi

İbn Haldun Üniversitesi, Türkiye Gençlik ve Eğitime Hizmet Vakfı (TÜRGEV) tarafından 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun vakıf yükseköğretim kurumlarına ilişkin hükümlerine tabi bir vakıf üniversitesidir.

<span class="mw-page-title-main">Devletin kökeni</span> devletin, soyun ve ailenin etimolojisi

Devletin kökeni, daha önce böyle bir kurumun yokluğunda merkezi bir devletin ortaya çıkması durumunu ifade eder. Devletin neden ve nasıl ortaya çıktığı yüzyıllardır düşünürlerin üzerinde teoriler ürettiği bir konudur. Hatta Jonathan Haas, bu durumu "Geçen yüzyıl boyunca toplum bilimcilerin en sevdiği meşgalelerden birisi dünyanın büyük medeniyetlerinin evrimi hakkında teoriler üretmekti," sözleriyle anlatmıştır.

Mehmet Barca, Türk Bilim insanı akademisyen.