İçeriğe atla

Üçtanrıcılık

Üçtanrıcılık (Yunanca τριθεΐα, "üç tanrısallık"), teslis karşıtı Hristiyan öğretisi. Teslisin birliği de tektanrıcılık da reddedilir. Üç ayrı tanrıyı öne süren herhangi bir gerçek düşünce ekolünden daha çok "olası bir sapmayı" temsil eder.[1] Her bir hipostazın veya kutsal kişinin (Baba, Oğul ve Kutsal Ruh) bir bütün olarak Üçleme'nin birliği yerine her birinin bireyselliğini vurgulayanlara uygulanan "düşmanca bir etiketten biraz daha fazlasıydı".[2] Suçlama özellikle MS 3. ve 7. yüzyıllar arasında popülerdi.

Hıristiyanlık tarihinde, çeşitli teologlar üçtanrıcılığa girmekle suçlanmıştır. En eskileri arasında monofizitler Yahya en-Nahvi ve Eugenios ve Tarsoslu Konon gibi takipçileri vardı. Teslisin üç ilahi varlığın eştözlü ortak doğasının bir soyutlama olduğunu öğrettiler.[3] Amaçları, Aristoteles ile Hristiyanlık arasında uzlaşma çabasıydı.[2] Patrik Petrus Calinicus'unsavunduğu bu görüş 616'da İskenderiye'de üçtanrıcılık olarak mahkûm oldu.[1] 680-81'de Üçüncü Konstantinopolis Konsilinde yine üçtanrıcılık olarak kınandı.

Geç Antik dönemde, bazı aykırı hareketler Ortodoksluğu üçtanrıcılıkla eşdeğer görerek eleştirdi. Sabellyalılar, Monarşistler ve Makedonistler rakiplerini üçtanrıcı olarak nitelendirdi. Yahudiler ve Müslümanlar sık sık Üçlü Birlikçiliği sadece giydirilmiş üçtanrıcılık olarak eleştirdiler (bkz. İslam'da teslis). Ortodokslar tarafından üçtanrıcılıkla suçlanan gruplar arasında Anomeistler ve Nasturiler yer almaktadır.

Orta Çağ'da, skolastik Roscelinus üçtanrıcılıkla suçlandı. Üç tanrısal kişinin ayrı ayrı var olduğunu gören aşırı bir nominalistti. 1092'de veya yaklaşık Soissons sinodunda üçtanrıcı olarak mahkûm edildi. Realist skolastik Gilbert de la Porrée, üç tanrısal varlık ile Tanrı'nın özünü ayırt ederek (üçlüden ziyade dörtçülük yaparak) ters yönde hata yaptı ve üçtanrıcılıkla suçlandı.[1] 1148'de Reims Konseyi'nde kınandı. Gilbert'in fikirleri Fiore'den Joachim'i etkiledi ve Dördüncü Lateran Konseyi (1215), teslisin sayısal birliğini teyit ederek konuyu açıklığa kavuşturmaya çalıştı.[3]

Modernitede, Avusturyalı Katolik Anton Günther, Hegelci panteizmi çürütme çabasıyla, üç tanrısal kişiyi, yalnızca ortak kökenleriyle birbirine bağlanmış üç mutlak ve farklı gerçeklik olarak ilan etti.[3]

Kaynakça

  1. ^ a b c Marie-Anne Vannier (2005) [2002], André Vauchez (Ed.), Tritheism, James Clarke & Co, 17 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 30 Eylül 2020 .
  2. ^ a b Christian Wildberg (2018), Edward N. Zalta (Ed.), John Philoponus, 17 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 30 Eylül 2020 .
  3. ^ a b c F. L. Cross, (Ed.) (2009) [2005], Tritheism, 3rd rev., Oxford University Press, 20 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 30 Eylül 2020 .

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Teslis</span> Baba, Oğul ve Kutsal Ruh üçlüsün­den oluşan Tanrı inancını ifâde eden kavram

Teslis, Kutsal Üçleme ya da Üçlü Birlik, tek olan Tanrı'nın Kutsal Kitap'ta kendisini bildirdiği her biri eşit yücelikte, özünde tek, ezeli ve ebedi olan üç benliğini konu edinen ve Hristiyan kiliselerinin çoğunluğu tarafından inanılan ana akım Hristiyan dininin merkezindeki inanç esasıdır. Baba Tanrı, Oğul Tanrı ve Kutsal Ruh üç farklı benlik (hipostaz) olarak aynı özü paylaşmaktadırlar (Homoousia). Tek öz Tanrı'nın birliğini üç benlik ise Tanrı'nın kimliğini anlatmaktadır ve benliklerin hem birbirinden farklılıklarını hem de özde çözülmez birliklerini ifade eder. Böylece tüm yaratım ve lütuf süreci Tanrı'nın üç ilahi benliğinin ortak eylemi olarak görülür. Her benlik, Üçlü Birlik'te kendilerine özgü nitelikleri tezahür ettirir ve böylece her şeyin "Baba'dan çıkıp gelmiş" "Oğul aracılığıyla" ve "Kutsal Ruh'un gücüyle" gerçekleştiğini kanıtlar.

<span class="mw-page-title-main">Bacillaceae</span>

Bacillaceae Bacillales takımına bağlı bir bakteri familyasıdır. Gıda mikrobiyolojisi açısından önemli bir bakteridir.Endospor oluşturmaları ve sıcaklık uygulamarına dayanıklı olmalarından dolayı diğer bakterilerden belirgin bir şekilde ayrılırlar. Spor oluşturmalarının yanı sıra enzimleri nedeniyle proteinlerin parçalanmasına neden olurlar. Bu familya içerisinde aerob özellikteki Bacillus ve anaerob Clostridium cinsleri ile beraber 106 farklı cins yer almaktadır. Hareketli türlerinde peritriş flagella karakteristik olarak bulunur. Çoğu patojenik değildir, fakat Bacillus ve Clostridium türleri insanlarda hastalık yaparlar.

<span class="mw-page-title-main">Kutsal Ruh</span>

Kutsal Ruh, Yahudilikte Tanrı'nın evren veya yaratıkları üzerindeki ilahi gücü, kalitesi ve etkisine atıfta bulunur. İznik Hristiyanlığı'nda Kutsal Ruh, Üçlü Birliğin üçüncü kişisidir. İslam'da Kutsal Ruh, ilahi eylemin veya iletişimin bir aracısı olarak hareket eder.

Çin-Tibet dil ailesi, 400'den fazla Doğu Asya dilini içeren bir dil ailesi. Çin-Tibet dilleri, 40'ı aşkın farklı alt gruba sahiptir. Ancak genellikle Çin dilleri ile bu gruba ait olmayan tüm farklı grupları tanımlamak için kullanılan Tibet-Birman dilleri şeklinde ayrılmaktadır. Ailenin en çok konuşulan üyeleri Çince, Tibetçe, Dzongka ve Birmanca olmaktadır.

Ali Mesut Erez, Türk siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Burhanettin Bigalı</span> Türk asker

Burhanettin Bigalı Türk asker. Eski Jandarma Genel Komutanı.

Rüştü Ülken,, Türk bürokrat.

<span class="mw-page-title-main">Streptococcaceae</span>

Streptococcaceae Lactobacillales takımına bağlı bir bakteri familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Aslan IV (cüce galaksi)</span> galaksi

Aslan IV Aslan takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 520,000 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir cüce küremsi gökadadır. Yerel Grup'un bir üyesidir ve 2006 yılında keşfedilmiştir.

İngilizce bir terim olan Bibcode, bir dizi astronomik veri sistemleri tarafından, literatür referans kaynaklarını belirtmek için kullanılan elektronik bir tanımlayıcıdır. Bibcode, SIMBAD ve NASA/IPAC gök adalar arası veri tabanında kullanmak için geliştirilmiş olsa da, şu an NASA'da astrofizik veri sistemi gibi, daha yaygın bir alanda kullanılmaktadır. Kodlama şifresi, 19 karakter gibi sabit bir uzunluğa sahip olup,

Halim Yağcıoğlu, Türk şair ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Æthelstan</span> Athelstan

Æthelstan ya da Athelstan, 924 ile 927 yılları arasında Anglo-Saksonların Kralı ve 927 ile 939 yılları arasında İngilizlerin Kralı. Kral Yaşlı Edward ve ilk karısı Ecgwynn'ın oğludur. Modern tarihçiler onu İngiltere'nin ilk kralı ve en büyük Anglo-Sakson krallardan biri olarak belirtirler. Hiçbir zaman evlenmemiştir ve yerine baba olan bir kardeşi I. Edmund geçmiştir.

George Armitage Miller, bilişsel psikolojinin kurucularından Amerikalı psikolog. Dil psikolojisine ve bilişsel bilimlere yaptığı genel katkılarla da tanınmaktadır. Çevrimiçi kelime bağlantı veritabanı olan, WordNet 'in oluşturulması sürecini yönetmiştir. 20.yüzyılın en önemli psikologlarından birisi olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Roma Britanyası</span> bugünkü Büyük Britanya adasının bir kısmının Roma İmparatorluğu tarafından yönetildiği tarihi dönemdir

Roma döneminde Britanya, bugünkü Büyük Britanya adasının bir kısmının Roma İmparatorluğu tarafından yönetildiği tarihi dönemdir.

Müstehcenlik, zamanın yaygın ahlakını kuvvetli bir şekilde rahatsız eden herhangi bir iddia veya eylemdir. Müstehcen kelimesinin, Latin etimolojisinden türetildiği düşünülmektedir. Müstehcenliğin tanımı kültürler, aynı kültürü paylaşan topluluklar, hatta bireyler arasında farklılık gösterebilmektedir. Bu sebeple çoğu ülkede neyin müstehcen olduğuyla ilgili hukuki tanımlamalar yapılmıştır ve bu tanımlamalara göre sansür gibi yaptırımlar uygulanarak müstehcen olarak nitelenen materyallerin kontrolü sağlanmaya çalışılmaktadır.

<i>Poecile</i>

Poecile, Baştankaragiller (Paridae) ailesinden olan bir baştankara kuşu cinsidir. Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'ya dağılmış olan 15 türü kapsamaktadır. Geçmişte, çoğu uzman Poecile'yi Parus cinsi içinde bir alt cins olarak tutmuştur; ancak ayrı bir cins sayılması Amerikan Ornitologlar Birliği tarafından başlatılmış olup bugün ayrı bir cins olduğu yaygın olarak kabul edilmiştir. Bu durumu, mtDNA sirokrom b dizi analizi ile desteklenmektedir.

UTFO (Untouchable Force Organization'un kısaltması) Brooklyn, New York'lu old school tarzda hip hop yapan müzik grubuydu.

Fransızca felsefenin tarihi, son derece çeşitli ve yüzyıllar boyunca Batı felsefesini etkilemiş olan Fransızca felsefenin Orta Çağ skolastik düşünürü Pierre Abélard'dan başlayarak modern felsefenin kurucularından René Descartes'ın felsefesinden yirminci yüzyılda ortaya çıkmış bilim felsefesi, varoluşçuluk, fenomenoloji, yapısalcılık ve postmodernizme kadar gelişimini ele alır.

<span class="mw-page-title-main">Flavobacteriaceae</span>

Flavobacteriaceae Flavobacteriales takımına bağlı bir bakteri familyasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Abraham Robinson</span> Amerikalı matematikçi (1918 – 1974)

Abraham Robinson, özellikle standart dışı analizin geliştirilmesiyle tanınan bir matematikçidir. Matematiksel olarak titiz bir sistem sayesinde sonsuz küçükler ve sonsuz sayılar modern matematiğe yeniden dahil edildi. Robinson'un makalelerinin neredeyse yarısı soyut matematik yerine uygulamalı matematik üzerinedir.