İçeriğe atla

Özel bir askerî operasyon yürütmek üzerine

2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlangıcını hızlandıran Vladimir Putin'in konuşmasının videosu. (Rusça)

"Özel bir askerî operasyon yürütmek üzerine" (RusçaО проведении специальной военной операции, romanizeO provedenii spetsialʹnoy voyennoy operatsii) Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından 24 Şubat 2022'de, Rusya-Ukrayna Savaşı'nı büyük ölçüde tırmandıran Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden hemen önce yayımlanan bir televizyon yayınıydı.

Putin konuşmasında Rusya ve Ukrayna vatandaşlarının yanı sıra Rusya Silahlı Kuvvetleri ve Ukrayna Silahlı Kuvvetlerine de hitap etti. Ayrıca bunun bir işgal olmadığını, “özel bir askerî operasyon” olduğunu dile getirerek kamuoyunu etkilemeyi amaçladı.[1] Putin, işgali haklı çıkarmak için Ukrayna'nın Rus düşmanı politikalarla bir neo-Nazi devleti hâline geldiğini iddia etti. Birleşmiş Milletler Antlaşması'nın 51. maddesine atıfta bulunarak Rusya'nın Donetsk Halk Cumhuriyeti ve Lugansk Halk Cumhuriyeti'ni (Ukrayna'da Rusya yanlısı, de facto olarak bağımsızlıklarını ilan etmiş iki ayrılıkçı devlet) Ukrayna neo-Nazizm'inden korumak için seferber olduğunu belirtti. NATO'ya hitaben, Ukrayna'daki Rus askerî varlığını gerekli bir güvenlik önlemi olarak nitelendirdi ve NATO'nun 1991 sonrası genişlemesini, ABD'nin Soğuk Savaş'tan sonra Rusya ile ilişkileri asla gerçekten normalleştirmeye çalışmadığının bir göstergesi olarak nitelendirdi.

Uluslararası tepkiler

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, "Rusya'nın Ukrayna'ya sayısız sivilin hayatını riske atan pervasız ve sebepsiz saldırısı"nı kınayan bir açıklama yaptı: "Tekrarlanan uyarılarımıza ve yorulmak bilmeyen diplomasi çabalarımıza rağmen, Rusya bir kez daha egemen ve bağımsız bir ülkeye karşı saldırganlık yolunu seçti."[2]

ABD Başkanı Joe Biden, Rusya'nın Ukrayna halkına "sebepsiz ve haksız bir saldırı" başlattığını belirten bir açıklama yaptı.[3] Biden yaptığı açıklamada, "Başkan Putin, feci bir can kaybına ve insan ıstırabına yol açacak, önceden tasarlanmış bir savaşı seçti" dedi. "Bu saldırının getireceği ölüm ve yıkımdan tek başına Rusya sorumludur ve ABD ile müttefikleri ve ortakları birleşik ve kararlı bir şekilde karşılık verecektir. Dünya Rusya'dan hesap soracaktır."[3]

Duyuru haberi gelir gelmez BM Genel Sekreteri Guterres, Putin'den işgali durdurmasını istedi: "Başkan Putin, birliklerinizin Ukrayna'ya saldırısınıı durdurun. Barışa bir şans verin, şimdiden çok fazla insan öldü."[4]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Rusya-Ukrayna krizi: Putin emir verdi Donbas'a askeri harekât sabah başladı". sozcu.com.tr. 12 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2023. 
  2. ^ Isachenkov, Vladimir; Litvinova, Dasha; Karmanau, Yuras; Heintz, Jim (24 Şubat 2022). "Russia Attacks Ukraine as a Defiant Putin Warns the U.S. and NATO Not to Interfere". Time (İngilizce). 8 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2023. 
  3. ^ a b Hodge, Nathan; Lister, Tim; Kottasová, Ivana; Regan, Helen (24 Şubat 2022). "Russia launches military attack on Ukraine with reports of explosions and troops crossing border". CNN (İngilizce). 24 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2023. 
  4. ^ Lakshman, Sriram (24 Şubat 2022). "Security Council reacts to Putin announcement of 'Special Operation' in Eastern Ukraine". The Hindu (İngilizce). 9 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Putin</span> 2. Rusya devlet başkanı (1999–2008, 2012–görevde)

Vladimir Vladimiroviç Putin, Rusya Federasyonu'nun günümüzdeki devlet başkanı olan Rus politikacı ve eski istihbarat görevlisidir. Putin, 1999-2000 yılları arasında başbakanlık, 2000-2008 yılları arasında başkanlık, 2008-2012 yılları arasında tekrar başbakanlık görevini üstlenmiştir. Başbakanlığı döneminde, iktidar partisi Birleşik Rusya'nın genel başkanlığı görevini üstlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sergey Lavrov</span> Rus diplomat ve politikacı

Sergey Viktoroviç Lavrov, Rus diplomattır ve 2004'ten beri Rusya'nın dışişleri bakanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya-Ukrayna Savaşı</span> Rusya ve Ukrayna arasında Şubat 2014te başlayan uzun süreli çatışma

Rusya-Ukrayna Savaşı, bir yanda Rusya, Beyaz Rusya ve Rus yanlısı güçlerin, diğer yanda Ukrayna'nın dahil olduğu, sürmekte olan bir savaştır. Yevromaydan'ın ardından görevden alınan Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç'in Kırım'daki gerginlik nedeniyle Rusya'dan bölgeye asker göndermesini istemesinin ardından 2014 yılında başlayan ve Şubat 2022'de büyüyen askerî hareketliliktir. Bu savaşa Rusya'nın Kırım'ı ilhakı (2014), Donbass Savaşı (2014-günümüz), siber savaş ve siyasi gerilimler de dahildir. Rusya'nın bölgedeki jeopolitik çıkarlarını, vatandaşlarını ve konuşlandırılmış askerlerini koruduğunu iddia eden Devlet Başkanı Vladimir Putin, müdahale için parlamentodan onay almıştır. 21 Şubat 2022 de Rusya Donetsk ve Luhansk Halk Cumhuriyetlerini resmen tanıdığını açıkladı.24 Şubat 2022 tarihinde ise Rusya lideri Putin Ukrayna'yı istilaya başladıklarını televizyondan duyurdu. 2021'de diplomatik krizin ardından Ukrayna sınırlarına yakın bölgelere askeri yığınak yapan Rusya, 24 Şubat 2022'de geniş çaplı bir şekilde Ukrayna'yı işgal etmeye başladı.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'nın Kırım'ı ilhakı</span>

Kırım'ın ilhakı, Ukrayna'ya bağlı bir yarımada olan Kırım'ın, 18 Mart 2014'te Rusya tarafından ilhak edilmesi olayıdır. O tarihten beri yarımadada Kırım Cumhuriyeti ve Sivastopol federal şehri olmak üzere iki federal birim bulunmaktadır. Bu federal birimler 2016'ya kadar Kırım Federal Bölgesi'ni oluştururken günümüzde Güney Federal Bölgesi'nin parçasıdır. 2014 Doğu Ukrayna protestolarının bir sonucu olan ilhaktan önce, 2014 Ukrayna devriminin sonrasında Rusya'nın Kırım'a askerî müdahalesi gerçekleşti.

<span class="mw-page-title-main">Rusya-Ukrayna ilişkileri</span> ikili ilişkiler

Rusya-Ukrayna ilişkileri, Rusya Federasyonu ile Ukrayna arasındaki ilişkileri ifade etmektedir. Şu anda iki ülke, Rusya'nın Kırım'ı Ukrayna'dan ilhak etmesinden sonra 2014 yılında başlayan Rus-Ukrayna Savaşı'nı sürdürüyor. Rusya Federasyonu ile Ukrayna arasındaki modern ikili ilişki, resmi olarak I. Dünya Savaşı sırasında eski Rusya İmparatorluğu'nun siyasi reform sürecinden geçmesiyle başladı. 1920'de, Ukrayna'nın Rus ve Polonya Kızıl Ordusu tarafından işgali ile iki ülke arasındaki ikili ilişkiler değişti. 1990'larda, hem Sovyet Rusya'nın hem de Sovyet Ukrayna'nın resmi olarak kurucu cumhuriyetleri olduğu Sovyetler Birliği'nin dağılmasının hemen ardından ikili ilişkiler yeniden canlandı. Savaş Devam Etmektedir Şu Anda Savaşta Hareketlilik Yoktur

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri-Rusya ilişkileri</span>

Amerika Birleşik Devletleri-Rusya ilişkileri, dünyanın en güçlü iki ülkesi olan Amerika Birleşik Devletleri ile Rusya arasındaki ikili ilişkiyi ifade eder. Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya diplomatik ve ticari ilişkilerini sürdürüyor. Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin (1991-99) döneminde, 1999 baharında NATO’nun Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ni bombalamasına kadar ilişkiler genel olarak sıcaktı ve o zamandan beri önemli ölçüde kötüleşti. 2014 yılında ilişkiler, Ukrayna krizi, Rusya'nın 2014'te Kırım'ı ilhak etmesi, Rusya'nın Suriye İç Savaşı'na askeri müdahalesi ile ilgili farklılıklar ve 2016'nın sonundan itibaren Rusya'nın 2016 ve 2020 ABD seçimlerine müdahalesi iddiasıyla biraz kötüleşti.

<span class="mw-page-title-main">2021-2022 Rusya-Ukrayna krizi</span>

2021-2022 Rus-Ukrayna krizi, Rusya ve Ukrayna arasında 2021 ve 2022 arasında gerçekleşmiş siyasi gerginliklerdir.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'nın Ukrayna'yı işgali</span> 2022den bu yana Doğu Avrupada süregelen askerî mücadele

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali, 2014 yılında başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı dahilinde yaşanan anlaşmazlıklar sonrası 24 Şubat 2022 tarihinde Rusya devlet başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna'da "özel bir askerî operasyon" ilan etmesiyle başladı. İşgal her iki taraftan on binlerce kişinin ölümüyle sonuçlandı ve Avrupa'nın İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşadığı en büyük mülteci krizine neden oldu. Mayıs ayı sonuna kadar tahminî 8 milyon insan ülke içinde yer değiştirdi ve 3 Ekim 2022 itibarıyla 7,6 milyon Ukraynalı da ülkeyi terk etti. İşgalden sonraki beş hafta içinde Rusya, 1917 Ekim Devrimi'nden bu yana en büyük göçünü verdi. İşgal ayrıca küresel çapta gıda kıtlığına neden oldu.

<span class="mw-page-title-main">Ukrayna'da Uluslararası Ceza Mahkemesi soruşturması</span> Uluslararası Suç Mahkemesi tarafından devam eden soruşturma

Ukrayna'da Uluslararası Ceza Mahkemesi soruşturması veya Ukrayna'daki Durum, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından 21 Kasım 2013'ten bu yana, Onur Devrimi, Rusya-Ukrayna Savaşı, 2014'te Kırım'ın Rusya Federasyonu tarafından ilhakı, Donbas'taki savaş ve 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında "açık bir şekilde" işlenmiş olabilecek savaş suçları ve insanlığa karşı suçlara ilişkin devam eden bir soruşturmadır. Tam soruşturma 2 Mart 2022'de yargı yetkisini aldı.

<span class="mw-page-title-main">Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin süreci</span>

24 Şubat 2022'de Rusya, Ukrayna'yı işgal etti. Bu zaman çizelgesi hareketli bir çizelgedir, bu yüzden hiçbir zaman eksiksiz olmayabilir. Lütfen, bazı olayların yalnızca geriye dönük olarak tam olarak anlaşılabileceğini ve/veya keşfedilebileceğini unutmayın.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk-Ukrayna ilişkileri</span>

Arnavutluk ve Ukrayna arasındaki diplomatik ilişkiler 1922'de kuruldu. Eylül 2020'de Ukrayna Tiran'da bir büyükelçilik açtı. Arnavutluk, Polonya'nın Varşova kentindeki büyükelçiliğinden Ukrayna'ya akredite edilmiştir ve Harkov'da fahri konsolosluğu bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline Çeçen katılımı</span>

Yaygın olarak Çeçenya olarak bilinen Çeçen Cumhuriyeti, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında çeşitli rollerde yer alan Rusya'nın federal bir cumhuriyetidir. Kadirovcu güçler Rus istila güçlerinin yanında savaştı. Dzhokhar Dudayev Taburu ise Ukraynalı savunucuların yanında savaştı. Bu sebeple uluslararası güçlerin istila ile Birinci ve İkinci Çeçen Savaşı arasında bir takım karşılaştırmaları var.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri-Ukrayna ilişkileri</span>

Amerika Birleşik Devletleri, 25 Aralık 1991'de Ukrayna'nın bağımsızlığını resmen tanıdı. Amerika Birleşik Devletleri, başkent Kiev'deki konsolosluğunu 21 Ocak 1992'de büyükelçilik statüsüne yükseltti. 2002'de, Kaset Skandalı sırasında yapılan kayıtlardan birinin, gelişmiş bir Ukrayna savunma sisteminin Ukrayna tarafından Saddam Hüseyin'in Irak'ına transfer edildiği iddiasının ortaya çıkmasıyla ABD ve Ukrayna arasındaki ilişkiler bozuldu.

<span class="mw-page-title-main">Rusofili</span> Rusyaya hayranlık ve düşkünlük

Rusofili, Rusya'ya, Rus tarihine ve Rus kültürüne hayranlık ve düşkünlüktür. Zıt anlamlısı ise Rusofobidir.

2022 Ukrayna darbe girişimi, Rus Federal Güvenlik Servisi (FSB) tarafından Ukrayna hükûmetini devirmek ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında şehirleri Rus Ordusu'na teslim etmek amacıyla Ukrayna'nın çeşitli şehirlerinde Rus yanlısı bir yönetim kurmak için yapılan başarısız bir girişimi ifade etmektedir. Rus istihbarat teşkilatı FSB ve devşirilen ATO gazileri darbeyi 2022 Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin başlangıcında gerçekleştirecekti, ancak darbeye katılacak kişilerin Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU) tarafından gözaltına alınması nedeniyle darbe planı nihayetinde iptal edildi.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'nın Güney ve Doğu Ukrayna'yı ilhakı</span> Luhansk, Donetsk, Zaporjiya, ve Herson oblastlarının Rusya tarafından ilhak etmesi

30 Eylül 2022'de Rusya Federasyonu, Ukrayna topraklarının yaklaşık %15'ini oluşturan kısmen işgal altındaki Ukrayna oblastlarından Luhansk, Donetsk, Zaporjiya ve Herson'u ilhak etmek için katılım antlaşması imzaladı. Rusya, çatışmaların sürdüğü dört bölgeden hiçbirini tamamen kontrol altına almadı ve bölgedeki nüfusun çoğu ve 2022 Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlangıcından bu yana kaçtı. İlhak, dört bölgenin başkanının ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in katılımıyla Moskova'da yapılan bir törenle resmîleştirildi. Ukrayna, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, ilhak töreninin yasal bir değeri olmadığını belirtti.

Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında, hem Rus hem Ukraynalı her iki tarafın medya organları da bir bilgi savaşı yürüttü ve aktif olarak dezenformasyon yaydı. 2021-2022 Rusya-Ukrayna krizi ve ardından gelen Rusya işgali ile ilgili olarak Rusya Federasyonu, Ukrayna'nın Donetsk Halk Cumhuriyeti ve Lugansk Halk Cumhuriyeti ayrılıkçı bölgelerinin devlet kurumları ve web tugayları tarafından dezenformasyon yayıldı. Rusya'nın dezenformasyonu ve sahte haberleri; Ukrayna ve NATO saldırganlığına ilişkin sahte bayrak iddiaları, insan hakları ihlalleri iddiaları ve hatta Ukraynalılar tarafından Rusça konuşanlar üzerinde gerçekleştirilen soykırım iddiaları, NATO ve Ukrayna'nın Rusya'yı hedef alan biyolojik silahlar geliştirdiği iddiaları ve Rusya'nın "kurtuluşu" için yaygın yerel halk desteği iddialarını içeriyordu. Dezenformasyonun bir kısmı, Ukrayna'ya yönelik uluslararası desteği zayıflatmak amacıyla Ukraynalı mültecilere karşı düşmanlığı teşvik etmeyi amaçlıyordu.

2022 yılında Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından Çin'in tutumu belirsiz kalmıştır. Çin, Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmesini onaylamaktan ve kendi yardımını Rusya'ya sunmaktan kaçınmıştır. Çin hükûmeti, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalini kınamayı reddetmiş ve savaş hakkında tekrarlanan Rus propagandası ve dezenformasyona karşı çıkmamıştır. Ayrıca, Çin, Rusya'ya yönelik ekonomik yaptırımlara karşı çıkmış ve Birleşmiş Milletler oylamalarında çekimser kalmış veya Rusya'nın yanında yer almıştır. The Economist'e göre, "Çin'in iddia ettiği tarafsızlık gerçekte Rusya yanlısı bir sözde tarafsızlıktır."

<span class="mw-page-title-main">Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline tepkiler</span>

24 Şubat 2022'de Rusya, Ukrayna'yı işgal etmek için geniş çaplı bir askerî operasyon başlattı. İşgal, 6,4 milyondan fazla Ukraynalı'nın ülkeden kaçmasına ve nüfusun üçte birinin ülke içinde yer değiştirmesine sebep olarak Avrupa'da 2. Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşanan en büyük mülteci krizine neden oldu. İşgal ayrıca küresel çapta gıda kıtlığına da neden oldu. İşgale verilen tepkiler, halkın tepkisi, medya tepkileri ve barış çabaları dahil olmak üzere geniş bir endişe yelpazesinde önemli ölçüde değişiklik gösterdi.

<span class="mw-page-title-main">Minsk anlaşmaları</span> Vikimedya anlam ayrımı sayfası

Minsk anlaşmaları, Rusya destekli silahlı ayrılıkçı gruplar ile Ukrayna Silahlı Kuvvetleri arasındaki Donbas Savaşı'nı sona erdirmeyi hedefleyen bir dizi uluslararası anlaşmadır. Anlaşmaların ilki olan Minsk Protokolü, Ukrayna, Rusya ve Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı'ndan (AGİT) oluşan Ukrayna Üçlü Temas Grubu tarafından, Fransa ve Almanya liderlerinin arabuluculuğuyla hazırlanmıştır. Anlaşma, Normandiya Formatı'nda yapılan kapsamlı görüşmelerin ardından, Belarus'un Minsk kentinde 5 Eylül 2014'te imzalanmıştır. Anlaşma, Donetsk Halk Cumhuriyeti (DPR) ve Lugansk Halk Cumhuriyeti (LPR) liderleri tarafından da imzalanmış ve bölgedeki çatışmaları sona erdirmeyi amaçlamıştır. Bu anlaşma, daha önce yapılan birçok girişimi takiben acil bir ateşkes uygulamayı öngörmüştür.