İçeriğe atla

Özel Operasyonlar Birimi (Sırbistan)

Kırmızı Bereliler veya Frankiler olarak da bilinen Özel Operasyonlar veya Özel Operasyonlara Özel Birimi, Devlet Güvenlik Servisi (Yugoslavya Federal Cumhuriyeti)'nin (RDB) seçkin bir özel kuvvetler polis birimiydi. JSO, 1996 yılında Željko Ražnatović "Arkan" ve Franko Simatović'in komutasındaki paramiliter birimlerinin birleştirilmesi ve bunların Sırp Devlet Güvenlik Servisi (RDB) başkanı Jovica Stanišić'in himayesinde Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin güvenlik sistemine dahil edilmesiyle kuruldu. 1996'dan Kasım 2001'e kadar, resmi olarak RDB'nin kontrolündeydi. Birim, Sırbistan Başbakanı Zoran Đinđić'in, birimin bazı üyelerinin katıldığı bir komplo sonucu öldürülmesinden sonra Mart 2003'te dağıtıldı.[1]

Birimlerin patronları ve çok sayıda üyesi ve selefleri, Yugoslav Savaşları sırasındaki savaş suçları ve ayrıca suç faaliyeti nedeniyle cezalandırıldı. Birimin resmi komutanı Franko Simatović ve onun gri kardinali Jovica Stanišić (Slobodan Milošević'in iktidarının ilk yarısında RDB başkanı), çeşitli savaş suçları nedeniyle Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde beraat etti. JSO'nun ayrıca Kosova Savaşı'ndaki savaş suçları vakalarına karıştığı bildirildi.[2]


Tarihçe

JSO'nun kökenleri, Hırvatistan Savaşı arifesinde Belgrad'dan, bağımsızlık ilan eden Krayina Sırp Cumhuriyeti'nin başkenti Knin'e doğru Nisan 1991'de yola çıkan Franko Simatović ve Dragan Vasiljković'in liderliğindeki bir paramiliter gruba kadar izlenebilir. Bu olaydan birkaç gün önce, 16 Mart'ta Milošević, Sırp belediye başkanlarıyla yapılan kapalı oturumda "Sırbistan ve Sırbistan dışındaki Sırpların çıkarlarını savunabilecek uygun birliklerin hazırlanmasına" söz verdi.[3]


Kaynakça

  1. ^ Zvezdan Jovanović, an officer of the JSO and Milorad Ulemek, former commander of the unit, were convicted on 23 May 2007, for their parts in the assassination.
  2. ^ "Serbian Police units that participated in the Cuska massacre". 27 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2020. 
  3. ^ Filip Švarm (7 Eylül 2006). "Feljton: Jedinica, Deo I" (Sırpça). Vreme. 15 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bosna Savaşı</span> Bosna Hersekte 3 yıl sürmüş askeri bir çatışma

Bosna Savaşı, 1992 ile 1995 yılları arasında Bosna-Hersek'te meydana gelen uluslararası bir silahlı çatışmaydı. Savaşın, genellikle daha önceki bir dizi şiddet olayını takiben 6 Nisan 1992'de başladığı kabul edilir. Savaş, 14 Aralık 1995'te Dayton Anlaşması'nın imzalanmasıyla sona erdi. Ana savaşan taraflar, sırasıyla Hırvatistan ve Sırbistan tarafından yönetilen ve sağlanan proto-devletler olan Bosna-Hersek Cumhuriyeti, Hersek-Bosna Hırvat Cumhuriyeti ve Sırp Cumhuriyeti güçleriydi.

<span class="mw-page-title-main">Slobodan Milošević</span> Sırbistanın ilk cumhurbaşkanı

Slobodan Milošević, Sırbistan ve Yugoslavya'nın eski devlet başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Bosna Soykırımı</span> Soykırım

Bosna Soykırımı ya da Boşnak Soykırımı, 1992-1995 yılları arasında Bosna Savaşı sırasında özellikle Sırplar tarafından Boşnaklara karşı Bosna-Hersek Cumhuriyeti topraklarında yapılmış bir soykırımdır. Terim, hukuksal bir kavram olarak daha çok Srebrenitsa ve Jepa katliamları için kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Vojislav Koštunica</span> 8. Sırbistan Cumhuriyeti Başbakanı

Dr. Vojislav Koštunica, Sırp siyasetçi. Sırbistan'ın 7. başbakanıdır. Ayrıca Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'nin de Slobodan Milošević'ten sonraki son devlet başkanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Karadağ tarihi</span>

Karadağ tarihi Karadağ'da günümüze kadar yer almış tarihsel olayları kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya Federal Cumhuriyeti</span>

Yugoslavya Federal Cumhuriyeti Balkanlar’da yer alan, iki cumhuriyetten oluşan ve 1992-2003 yıllarında yaşamış olan bir devlettir. Ülke iç savaşta parçalanan Yugoslavya SFC'nin sınırları değişen devamı sayılabilir. 2003'te devletin resmi adı değişti ve Sırbistan-Karadağ adı alındı. Devletin bulunmuş olduğu alanda bugün Sırbistan, Karadağ ve Kosovatanınma süreci bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya'nın dağılması</span>

Yugoslavya’nın dağılması, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin Josip Broz Tito'nun ölümünden sonra artan etnik çekişmeler, ekonomik bunalım ve Doğu Avrupa'daki değişiklikler nedeniyle 1980'lerin sonlarından 2000'li yıllara kadar yaklaşık 20 yıl süren kanlı bir süreç sonunda yedi ayrı egemen ülkeye bölünmesidir.

<span class="mw-page-title-main">Yarı askerî</span> Paramiliter

Bir yarı askerî ya da paramiliter güç, işlev ve örgütlenme olarak askerî ancak düzensiz gönüllülerden oluşan devletçe desteklenen bir tür yapı. Terim Yunanca harici anlamına gelen para ve asker anlamına gelen militer sözcüklerinden türemiştir. Paramiliter, yapısı, taktikleri, eğitimi, alt kültürü ve (çoğunlukla) işlevi profesyonel ordununkine benzeyen ancak bir ülkenin resmî veya meşru silahlı kuvvetlerinin parçası olmayan bir örgüttür. Paramiliter birimler, bir ülkenin askerî veya polis güçlerinin yerine getiremediği veya yerine getirmek istemediği görevleri yerine getirir. Diğer örgütler, silahsız olmalarına veya muharebe rolleri olmamasına rağmen, yalnızca yapıları itibarıyla da paramiliter olarak değerlendirilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Goran Hadžić</span> Hırvat Sırp politikacı (1958-2016)

Goran Hadžić, , Hırvatistan Savaşı sırasında görev yapan Krayina Sırp Cumhuriyeti eski devlet başkanı. Goran Hadžić, eski Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından insanlığa karşı işlenen suçlar ve savaş yasası ve geleneklerini ihlal etmekle suçlanıyor. Hadziç, 20 Temmuz 2011 tarihinde Sırp yetkililer tarafından yakalanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Željko Ražnatović</span> sırp askeri komutanı ve suçlu; Slovenya, Yugoslavya Federal Halk Cumhuriyeti’nde doğdu

Željko Ražnatović, daha çok Arkan olarak bilinir, Sırp bir gangster, politikacı, spor yöneticisi, paramiliter komutan ve Yugoslav Savaşları sırasında Sırp Gönüllü Muhafızları ya da bilinen adıyla Arkan'ın Kaplanları olarak adlandırılan Sırp paramiliter gücünün lideriydi.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya</span> Eski bir Balkan devleti

Yugoslavya, Balkanlar’ın batısında 20. yüzyılda, üç defa farklı yapı ve idari şekille kurulmuş olan bir devlet olmuştur. Bu ada sahip olan devlet, 1918-2003 yıllarında çeşitli idari yapılarda varlığını sürdürmüş bir Balkan devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’ni oluşturmuş olan anayasal-federal cumhuriyettir. 1963 yılına dek “Sırbistan Halk Cumhuriyeti” olan cumhuriyetin adı, 1963 tarihinde Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti olarak değiştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan Sosyalist Partisi</span>

Sırbistan Sosyalist Partisi Sırbistan'da bulunan bir siyasi parti. Resmi olarak demokratik sosyalist bir partidir. Parti aynı zamanda kendisini bu şekilde adlandırmasa da Sırp milliyetçisi çizgisiyle tanınır. Parti kendini içindeki tartışmalara rağmen merkez sol bir konumda tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslav Savaşları</span> Eski Yugoslavya topraklarında meydana gelen bir dizi savaş ve etnik çatışmalar

Yugoslav Savaşları, 1991'den 2001'e kadar Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nde meydana gelen bir dizi ayrı ama birbiriyle ilişkili etnik çatışmalar, bağımsızlık savaşları ve isyanlardı. 1991, daha önce Yugoslavya'yı oluşturan cumhuriyetler olarak bilinen altı tarafla eşleşen altı bağımsız ülkeye ayrıldı: Slovenya, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Karadağ, Sırbistan ve Kuzey Makedonya. Yugoslavya'yı oluşturan cumhuriyetler, yeni ülkelerdeki etnik azınlıklar arasında savaşları körükleyen çözülmemiş gerilimler nedeniyle bağımsızlıklarını ilan ettiler. Çatışmaların çoğu, yeni devletlerin tam uluslararası tanınmasını içeren barış anlaşmalarıyla sona ermiş olsa da, çok sayıda ölüme ve bölgede ciddi ekonomik hasara neden oldu.

Nikola Šainović, bir Sırp politikacı ve Sırbistan'ın Karadağ asıllı eski Başbakanı. Sırbistan Sosyalist Partisinin üyesidir.

Radoman Božović bir Sırp politikacı ve Sırbistan'ın eski Başbakanı.

Devlet Güvenlik Servisi, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı içinde, ülkeyi iç tehditlerden korumayı amaçlayan güvenlik kurumuydu.

UDBA, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin gizli servisiydi. 1946 yılında OZNA adıyla kurulmuş olup daha sonra başkent Belgrad'daki federal karargah tarafından koordine edilen altı federal cumhuriyetinin her biri için bir tane olmak üzere altı yarı bağımsız teşkilattan oluşmaktaydı.

RAM Planı, Brana Planı veya Rampart-91 olarak da bilinen RAM Planı, 1990 yılı boyunca geliştirilen ve bir grup kıdemli Sırp subayı tarafından Ağustos 1991'de Sırbistan'ın Belgrad kentinde yapılan bir askeri strateji toplantısında nihai hale getirilen bir askeri plandı. Yugoslav Halk Ordusu'ndan ve Yugoslav Halk Ordusu'nun Psikolojik Operasyonlar Departmanından uzmanlar. Amacı, Sırpları Sırbistan dışında örgütlemek, Sırp Demokrat Partilerinin kontrolünü pekiştirmek ve "tüm Sırpların kendi toprakları ile birlikte aynı devlette yaşayacakları" bir ülke kurma çabası içinde silah ve mühimmat hazırlamaktı. Planın uygulanması için ayrı bir grup gizli ajan ve askeri görevli görevlendirildi. Bu insanlar daha sonra Yugoslav Savaşları sırasında etnik temizlik, imha ve soykırım olarak tanımlanan sayısız eyleme giriştiler.

<span class="mw-page-title-main">Batı Bosna Özerk Bölgesi Halk Savunması</span>

Batı Bosna Özerk Bölgesi Halk Savunması Yugoslav Savaşları'ndan birisi olan Bosna Savaşı'nda (1992-1995) savaşan Fikret Abdić tarafından kurulan ve yönetilen bir paramiliter birimdi. Batı Bosna Özerk Bölgesi'nin (APZB) fiilî ordusu olarak görev yapmıştır.