İçeriğe atla

Çeçenistan'daki Arap mücahitler

Çeçenistan'daki Arap Mücahitler
المجاهدين العرب في الشيشان
Kuruluş1994-2012
BağlılıkÇeçen İçkerya Cumhuriyeti (1994-2007)
Kafkasya Emirliği (2007-2012)
Lider(ler)Fethi el-Ürdüni (kurucu lider)
Emir Hattab
Ebu Hafs
Ebu Velid
Etkin bölgelerÇeçenistan başta olmak üzere Kuzey Kafkasya
İdeolojiİslamcılık
Cihatçı Selefilik
MüttefiklerKafkas Cephesi
Rakip(ler) Rusya
Çatışma(lar)Birinci Çeçen Savaşı
Dağıstan Operasyonu
İkinci Çeçen Savaşı
Kuzey Kafkasya'da çatışmalar
Birinci Dağlık Karabağ Savaşı[1]

Çeçenistan'daki Arap Mücahitler (Arapça:المجاهدين العرب في الشيشان‎, Al-Mujahidin Al-'Arab fi Al-Shishan; Rusça:Арабские моджахеды в Чечне,Arabskiye Muzhakhady v Chechnye), Çeçenistan'a savaşmaya gelen Araplar tarafından oluşturulan İslamcı bir Mücahid oluşumu. Fethi el-Ürdüni tarafından oluşturulan mücahit taburu, Birinci ve İkinci Çeçen Savaşında önemli rol oynadı.

İsim

Örgüt, zaman zaman "Çeçenistan Mücahidleri", "İslam Taburu", "İslami Tabur" ve "Ensar Çeçenistan" isimleriyle anıldı.

Tarihçe

Araplar ilk olarak Birinci Çeçen Savaşı'nda Rus Ordusuna karşı Çeçen İçkerya Cumhuriyeti saflarında savaştı. Savaş kazanıldıktan sonra Çeçenistan'da kalan Araplar kendi birimlerini oluşturdular ve bölgede Selefiliğin yaygınlaşmasına sebep oldular. 1999'da Müslümanların çoğunlukta bulunduğu, Çeçenistan sınırında bulunan Rusya'ya bağlı Dağıstan bölgesine Araplar öncülüğünde kurulan Dağıstan İslam Cemaati kara harekatı düzenleme kararı aldı ve 12 köy Arap ve Çeçen savaşçıların eline geçti. Rusya'nın müdahalesi sonrası savaşçılar bölgeden çıkarıldı ve Çeçenistan'a geri döndü. Rusya da Çeçenistan hükümetini Dağıstan'a saldıran Arap mücahitlerini ve Çeçen savaşçılarını durdurmadığı için suçladı ve İkinci Çeçen Savaşı başladı. Savaş sırasında Araplar ve Çeçen savaşçılar önemli rol üstlendi, 2000 yılında Grozni dahil Çeçen yerleşim yerlerinin Rus Ordusunun kontrolüne geçmesi sonrası Araplar dağlara çekildi. 2007 yılına kadar çoğunlukla Çeçen İçkerya Cumhuriyeti bünyesinde faailyet gösteren Araplar, ilanının ardından Kafkasya Emirliği'ne bağlı faaliyet gösterdiler.

Ayrıca Bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 5 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Aralık 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Aslan Mashadov</span> Çeçen lider

Aslan Aliyeviç Mashadov, Çeçen İçkerya Cumhuriyeti 3. cumhurbaşkanı ve Çeçenistan Bağımsızlık Mücadelesi'nin lideriydi.

<span class="mw-page-title-main">Cevher Dudayev</span> Çeçen asker ve siyasetçi

Cevher Musayeviç Dudayev, Sovyet Hava Kuvvetleri generali olmuş Çeçen lider. 1991'den 1996'daki ölümüne kadar Kuzey Kafkasya'da ayrılıkçı bir bölge olan Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'nin cumhurbaşkanlığını yapmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Şamil Basayev</span> Çeçen komutan

Şamil Salmanoviç Basayev, Çeçen direniş lideri ve Çeçen İçkerya Cumhuriyeti silahlı kuvvetleri komutanı.

<span class="mw-page-title-main">Çeçenistan</span> Rusya Federasyonunda idari bir bölge

Çeçenistan, resmî adıyla Çeçen Cumhuriyeti, yaygın olarak bilinen şekliyle Çeçenya, Rusya Federasyonu'nun federal bölgelerinden (cumhuriyet) birisidir.

Çeçenler, Kafkasya’nın kuzeydoğu kesiminde, Sunja ve Argun ırmakları civarında yaşayan yerli Kafkasya halkı. Kendilerini Nohçi olarak adlandırırlar. Bu ad, Çeçenlerin Nohçmekhahoi adlı kabilesinden ve bu kabilenin topraklarından gelir.

Rusya Federasyonu, 85 federe yapıya, birliğe dahil birime, bölünmüştür. Bu yapılanmanın 22 tanesi cumhuriyetlerden oluşur. Cumhuriyetlerde, toplumun çoğunluğunu etnik kökeni Rus olmayan halk oluşturur, fiziki sınırlar bu şekilde belirlenmiştir. Bir cumhuriyette yerel halkın etnik kökeni cumhuriyete isim veren milliyet olarak bilinir. On yıllarca süren Rusya içi göçler nedeniyle artık bu milliyet o cumhuriyetin nüfusunda çoğunluğu temsil etmeyebilir ama yine de o belirli etnik milliyetin cumhuriyeti olarak kabul görür.

<span class="mw-page-title-main">Dağıstan</span> Rusyaya bağlı özerk ülke

Dağıstan, resmî adıyla Dağıstan Cumhuriyeti, Doğu Avrupa'nın Kuzey Kafkasya kısmında, Hazar Denizi kıyısında bulunan Rusya'ya bağlı, özerk bir cumhuriyettir. Kuzey Kafkasya Federal bölgesinin bir parçasıdır ve Büyük Kafkas Dağları'nın kuzeyinde konumlanır. Rusya'nın en güneyinde yer alan Dağıstan, güney ve güneybatıda Gürcistan ve Azerbaycan ile, batı ve kuzeyde Rusya'ya bağlı cumhuriyetler olan Çeçenistan ve Kalmukya ile kuzeybatıda ise Stavrapol Krayı ile sınır komşusudur. Mahaçkale, başkenti ve en büyük kentidir. Diğer büyük kentleri ise Derbent, Kizlyar, İzberbaş, Kaspiysk, Buynaksk'tır.

Doku (Dokka) Umarov, 2006-2007 yılları arasında İçkerya Çeçen Cumhuriyeti başkanıydı. İçkerya Çeçen Cumhuriyeti'ni lağvederek yerine Kafkasya Emirliği'ni kurdu ve 2007'den 2014'e kadar Kafkasya Emirliği'nin emiri olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Kafkasya Emirliği</span>

Kafkasya Emirliği veya Kafkas Emirliği veya Kafkasya İslam Emirliği, İçkerya Çeçen Cumhuriyeti'nin ardılı kabul edilen, 31 Ekim 2007 tarihinde eski Çeçenistan lideri Dokka Umarov tarafından ilan edilen devlettir. Devlete bağlı askeri birlik Kafkasya Cephesi'dir. Kafkasya Emirliği'nin toprakları Çeçenistan, İnguşetya, Dağıstan, Karaçay-Çerkez, Kabardin-Balkar, Doğu Osetya (İriston) ve Stavropol eyaletidir.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Çeçen Savaşı</span> Rusya Federasyonu ile Çeçen İçkerya Cumhuriyeti arasındaki, Aralık 1994ten Ağustos 1996ya kadar süren savaş

Birinci Çeçen Savaşı, diğer adıyla Çeçenistan Savaşı, Rusya Federasyonu ile Çeçen İçkerya Cumhuriyeti arasındaki, Aralık 1994'ten Ağustos 1996'ya kadar süren savaştır. 1994–1995 yıllarında, özellikle Grozni Muharebesi'nde zirveye ulaşan başlangıç harekâtından sonra Rus kuvvetleri, Çeçenistan'ın dağlık bölgelerinin kontrolünü ele geçirmeye çalıştı ancak daha üst konumda olduğu asker sayısı, silah gücü, yakın hava desteği gibi faktörlere rağmen, Çeçen gerilla savaşı ve düz arazilere yapılan baskınlar nedeniyle geri çekildi. Bunlar sonucunda oluşan Rus kuvvetlerindeki geniş çaplı demoralizasyon ve Rus kamuoyunun savaşa yönelik yaygın karşıtlığı, Boris Yeltsin hükûmetinin 1996'da Çeçenlerle ateşkes ilan etmesine ve bundan bir yıl sonra barış antlaşması imzalamasına neden oldu.

<span class="mw-page-title-main">İkinci Çeçen Savaşı</span> Rus-Çeçen Savaşı

İkinci Çeçen Savaşı, 29 Eylül 1999 tarihinde Rus ordusunun Çeçenistan'a girmesiyle başlayan ve Nisan 2009'a kadar süren savaş. Rusya'nın Çeçenistan'a girme nedeni, Çeçenistan'daki Mashadov hükûmetinin Uluslararası İslami Barış Tugayı adlı örgütün Dağıstan'ı işgal etmeye başlayıp burada Radikal İslamcı bir yönetim kurmasını engellemekte başarısız olmasıydı. Rusya Çeçenistan'ın ana hatlarına hava saldırısı düzenledikten sonra askeri kara operasyonlarına başladı. Rus ordusu teçhizat,sayı,askeri araç ve hava gücü bakımından çok daha üstündü,yaklaşık 1,5 yıl içinde Çeçen yerleşimleri Rusların eline geçti. Şehirlerdeki direnişçiler ve Yabancı Mücahitler dağlarda gerilla savaşı vermeye başladı. Çeçen savaşçılar ve Mücahitler Rus ordusuna vurkaç taktikleri ve pusular ile kayıp verdirmeye başladı. 2009 yılında Rusya savaşın bittiğini açıkladı. 2017 yılında da çatışmalar sona erdi ve silahlı Çeçenler ve Yabancı savaşçıların sayısı sıfırlandı.

Dağıstan Operasyonu, Dağıstan Savaşı veya Dağıstan'ın İşgali, 1999'da Uluslararası İslami Barış Tugayı adlı örgütün Çeçenistan topraklarından Dağıstan'da bazı köyleri işgal etmeye başlamasının ardından Rusya Silahlı Kuvvetleri tarafından Dağıstan'da İslami bir devlet kurulmasını engellemek ve kaybedilen bölgeleri geri almak için başlatılan operasyondur.

Emir İbnü'l-Hattâb, Suudi savaşçı ve mücahit. Çeçen savaşlarına katılımıyla ünlüdür.

<span class="mw-page-title-main">İçkerya Çeçen Cumhuriyeti</span>

İçkerya Çeçen Cumhuriyeti, yahut farklı kullanım tarzlarıyla Çeçen İçkerya Cumhuriyeti, Çeçen Cumhuriyeti İçkerya, Kuzey Kafkasya'da 1991-2000 yılları arasında varlığını sürdürmüş tanınmamış bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kafkasya'da çatışmalar</span>

Kuzey Kafkasya'da çatışmalar, Rusya'nın Kuzey Kafkasya bölgelerinde hükûmet güçleri ile İslamcı militanlar arasında gerçekleşen çatışmalardır. Çatışmalar, resmî olarak 16 Nisan 2009 tarihinde sona eren İkinci Çeçen Savaşı'nın devamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Çeçenistan bayrağı</span> milli bayrak

Çeçenistan bayrağı'nı kullanan Çeçenistan, Rusya'da bir özerk cumhuriyettir. Bayrak yukarıdan aşağıya doğru üç yatay çubuktan oluşur. Yeşil İslam'ı, beyaz barışı ve Kafkas Dağları'nı ve kırmızı kanı temsil eder. Ayrıca beyaz çubuğun sağında ulusal süs bulunur. Bayrak Çeçenistan'ın başkanı olan Ramazan Kadirov tarafından tasarlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Çeçen İçkerya Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri</span>

Çeçen Ulusal Ordusu veya Çeçen Silahlı Kuvvetleri, İçkerya Çeçen Cumhuriyeti'nin birleşik militarize oluşumlarıydı. İlk saldırıyı 12 Aralık 1994'te gerçekleştirdiler.

Grozni Muharebesi veya Çeçenlerin verdiği adla Cihad Operasyonu 6 Ağustos'ta Çeçen İçkerya Cumhuriyeti'ne bağlı savaşçıların Rus işgali altında olan, Çeçenistan'ın başkenti Grozni diğer adıyla Caharkale'ye başlattığı saldırı sonrası 2 hafta içinde kendilerinden çok daha güçlü olan Rus Ordusu'nu mağlup edip Grozni'yi yeniden ele geçirmesiyle sonuçlanan muharebe. Çeçen zaferi sonrası Hasavyurt Anlaşması imzalandı, Rusya'nın Çeçenistan'dan çekilmesi bu mağlubiyet sonrası yapılan anlaşmalarla kararlaştırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Kafkas Cephesi (Çeçen Savaşı)</span>

Kafkas Cephesi, Kafkasya Cephesi veya Kafkas Mücahitleri, Mayıs 2005'te Çeçen İçkerya Cumhuriyeti silahlı kuvvetlerine bağlı olan bir birim olarak kuruldu. 2007'ye kadar Rus ordusuna karşı Kafkasya genelinde mücadele etti.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kafkasya Emirliği</span>

Kuzey Kafkasya Emirliği, Eylül 1919'dan Mart 1920'ye kadar Rus İç Savaşı sırasında Çeçenistan topraklarında ve batı Dağıstan'da var olan ağırlıklı olarak Avar ve Çeçen İslam devletiydi. Emirliğin geçici başkenti Vedeno köyünde kuruldu ve lideri Uzun-Hacı Saltinski'ye (Узун-Хаджи) "Majesteleri İmam ve Kuzey Kafkasya Emirliği Emiri Şeyh Uzun Hayr Hacı Han " unvanı verildi.